‘Stel je verwachtingen bij naar bóven’

Het was een teleurstellend jaar

in Geloven

In 2020 en 2021 stagneerde ons leven. En we raakten teleurgesteld. Volgens voorganger Niels de Jong heeft dit laatste alles te maken met verwachtingen. ‘Als die gaan over wat hier en nu moet gebeuren, kun je zomaar in de situatie van de Israëlieten van Psalm 85 terechtkomen.’

Afgelopen jaar hebben we waarschijnlijk allemaal zo onze teleurstellingen gehad. Je had je zo verheugd op een bijeenkomst, maar die kon niet doorgaan. Je had iemand graag in de armen willen sluiten, maar dat kon niet. Je wilde dolgraag naar de kerk die je lief is, maar die was alleen online of met gepaste afstand bereikbaar.

Iedereen kent waarschijnlijk – ook los van corona – zo zijn of haar teleurstellingen. Die droombaan viel toch tegen. Die partner bleek toch niet de ideale. Je kind maakt keuzes die je verdriet doen. Je krijgt nauwelijks erkenning voor je werk. De politiek, de samenleving en het klimaat gaan een kant op die je zorgen doen toenemen...

Niet zo fantastisch

Dan denk ik aan Psalm 85. Een psalm die stamt uit een periode van teleurstelling. De context van dit gebed is namelijk dat er een einde was gekomen aan een flinke tijd van ballingschap van het volk Israël. Na tientallen jaren in Babel opgesloten te hebben gezeten, was men vrijgekomen en naar Juda teruggekeerd. En de verwachtingen waren zeer hoog geweest. Een nieuwe tijd zou aanbreken, alles zou weer goed zijn. Maar toen men uit de ballingschap was teruggekeerd, was het allemaal niet zo fantastisch als gedacht. Het viel zelfs zwaar tegen en de teleurstelling was groot. Het was niet eens een oud normaal – het was nog veel minder dan dat.

De hemel op aarde

Maar in die situatie is er bij de dichter van Psalm 85 verlangen naar een woord van Boven. ‘Ik wil horen wat God ons zegt’ (vers 9). En er komt ook een woord door van de andere kant! Je zou het een profetie kunnen noemen – een woord van God dat doorgegeven mag worden. Nu kunnen zulke profetische uitspraken vlijmscherp en kritisch zijn, maar dit keer is het positief. De Heer spreekt woorden van vrede tegen Zijn volk, Zijn getrouwen (vers 9). Zo is God. Hij heeft goede woorden voor hen die Hem trouw zijn, ook al kennen ze zo veel teleurstelling.

Gods hulp is onderweg, want er staat: ‘Voor wie Hem eren is Zijn hulp nabij’ (vers 10). Die woorden gaan erover dat God zelf komt. ‘Zijn glorie komt wonen in ons land’ (vers 10). Met deze woorden wordt de blik van die teleurgestelde mensen op God gericht, naar wat God in de toekomst gaat doen. God is er nog niet klaar mee. En die toekomst van God blijkt mooier dan gedacht. ‘Trouw en waarheid omhelzen elkaar, recht en vrede begroeten elkaar met een kus, uit de aarde bloeit de waarheid op, het recht ziet uit de hemel toe’ (vers 11 en 12). ‘Zo zal Ik het eens maken,’ zegt God. ‘Het wordt de hemel op aarde, alles zal kloppen.’

Het beste moet nog komen

Hier wordt de mensen niet gezegd dat hun verwachtingen te groot waren toen ze terugkeerden naar Juda. Nee, eerder dat hun verwachtingen te klein waren. Hun verwachtingen waren te veel gericht op hun eigen tijd, generatie, volk en leven in en rond Jeruzalem. Maar Gods toekomst is veel grootser en beslaat de hele aarde. Het duurt langer dan gedacht, maar het wordt niet minder mooi. Het wordt mooier. God zelf zal dat maken.

Leer ermee leven

Als je teleurgesteld bent, kan dat een teken zijn dat je verwachtingen vooral gingen over wat hier en nu moest gebeuren. En als ál je verwachtingen gaan over wat hier en nu moet gebeuren, kun je zomaar in de situatie van de Israëlieten uit Psalm 85 terechtkomen. Dat het leven tegengevallen is. Dat je dromen niet zijn uitgekomen, of maar deels. Of dat je inzet niet geleid heeft tot goede resultaten of tot herstel van dingen. Een wereld zonder God zegt in zulke gevallen: leer ermee leven. Of misschien wel: pech gehad, niets meer aan te doen. Of zelfs: tja, had je toch slimmer of sneller moeten zijn…

De Bijbel is ook realistisch over teleurstellingen, en er staat eerlijk dat het zeer kan doen. Maar Zijn woord leert ons een andere houding. Eentje van hoop, waarbij het beste nog moet komen. Zelfs als je jezelf niet kunt voorstellen hoe of wanneer.

Ook Psalm 85 wekt die hoop op. De waarheid komt aan het licht, er zal recht worden gedaan en er komt vrede. Het woord vrede is misschien wel het meest kenmerkend voor de toekomst van God. God komt met Zijn rijk van vrede. Sjalom. Dat is welzijn in de ruimste zin van het woord. Niet alleen maar het ontbreken van strijd, maar groots welzijn. De dingen zullen weer kloppend en hersteld zijn, in harmonie.

Dat grotere plaatje

Wat je huidige situatie ook is en wat er ook tegengevallen is, korter of langer geleden: het christelijk geloof vraagt je niet je verwachtingen naar beneden bij te stellen, maar naar bóven. Je bent voor iets groters gemaakt, iets mooiers en beters dan je grootste dromen. En de mensen om je heen ook. En deze aarde ook.

Daarom vraagt het geloof van ons om ons niet blind te staren op de situatie nu. Om ons niet te laten bepalen door de teleurstelling die we nu ervaren – hoe reëel die ook is. Want er is een groter plaatje, waarin de dingen van ons – ook onze teleurstellingen – worden meegenomen. Dat grotere plaatje is de toekomst waarmee God bezig is.

Niet altijd logisch

Hoe weet je dat dit niet te mooi is om waar te zijn? Dankzij Jezus. Wanneer je naar Hem kijkt, zie je dat God ons zeker te hulp is geschoten. Als je naar Hem kijkt, zegt het Johannesevangelie, zie je Gods glorie die onder ons kwam wonen (Johannes 1:14). Als je naar Jezus kijkt, zie je hoe ver trouw gaat, hoe mooi de waarheid is, hoe Hij het recht bracht en er vrede geschonken werd. Jezus ontsluit nog steeds die vrede voor Zijn volgelingen. Jezus zei namelijk: ‘Mijn vrede geef Ik jullie.’ Dat is een van de geschenken van de levende Jezus aan Zijn volgelingen. Een voorproef van het grote vrederijk dat eens komt.

Het is een vrede die geen teleurstellingen voorkomt. Het is een vrede te midden van een wereld die teleurstelt. Te midden van mensen die tegenvallen en situaties die maar niet beter worden. Een vrede die niet altijd logisch is en zelfs alle verstand te boven gaat (Filippenzen 4:7). Een vrede die tegelijk voorkomt dat je cynisch wordt of een diepe frustratie of onvrede ontwikkelt. Een vrede die je hoop voedt en je moed laat houden. Ook als je – vroeg of laat – (meer) teleurstellende ervaringen hebt.

Tekst: Niels de Jong 
Beeld: Gerdien van Delft-Rebel

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons