Een ondergrondse trein als symbool van hoop in 'The underground railroad'

'Als een in beelden gevatte gospelsong'

In negentiende-eeuws Amerika bestond een geheim netwerk van vluchtroutes en onderduikadressen voor ontsnapte slaven, dat bekendstond als ‘de ondergrondse spoorweg’. Die naam was metaforisch bedoeld; echte treinen kwamen er niet aan te pas.

In de roman The underground railroad uit 2016 is dat anders. Schrijver Colson Whitehead schetst daarin een alternatief verleden, waarin daadwerkelijk treinen vol gevluchte slaven door ondergrondse gangen denderen. De roman won diverse grote prijzen en werd bejubeld door beroemdheden als Oprah en Obama. Een verfilming kon dus niet uitblijven. Whitehead selecteerde hiervoor persoonlijk regisseur Barry Jenkins, bekend van de Oscar-winnende films Moonlight en If Beale street could talk. Ze besloten samen dat het boek eigenlijk niet kon worden samengevat in één speelfilm en kozen in plaats daarvan voor een tiendelige serie.

Voor wie het aankan, loont het de moeite om door te zetten

Het verhaal draait om de jonge slavin Cora (indrukwekkende nieuwkomer Thuso Mbedu), die een plantage in de staat Georgia ontvlucht en met de trein naar het vrije noorden trekt. Onderweg belandt ze in diverse Amerikaanse staten, waar ze steeds met andere vormen van racisme wordt geconfronteerd. Een verwijzing naar het beroemde boek Gullivers reizen is veelbetekenend: Cora’s tocht door de VS heeft duidelijk een allegorisch tintje. Dit verhaal gaat niet alleen over vroeger.

Een waarschuwing is wel gepast: The underground railroad is zware kost en incidenteel erg gewelddadig. Al in het eerste halfuur zit een martelscène die door merg en been gaat. Voor wie het aankan, loont het echter de moeite om door te zetten. De ontdekking van de spoorweg, in het slot van de eerste aflevering, introduceert een vleugje magisch realisme dat alle ellende net iets draaglijker maakt. Het is een prachtige vondst, die trein als symbool van hoop – als een in beelden gevatte gospelsong.

En zo zijn er gelukkig meer lichtpuntjes in de duisternis. Regisseur Jenkins bewees al in zijn eerdere werk dat hij zeldzaam bedreven is in het verbeelden van schoonheid en tederheid. In deze historische horrorsetting maken zulke elementen des te meer indruk.

Bekijk de trailer van 'The underground railroad'

The underground railroad

Serie van Barry Jenkins. Kijkwijzer: vanaf 16 jaar. Vanaf 14 mei op Amazon Prime.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons