Waarom de EO het afgebroken interview met Akwasi heeft uitgezonden

Journalist 'Dit is de Dag' onder druk gezet

In het EO NPORadio1 programma 'Dit is de Dag' wordt er teruggeblikt op het afgelopen jaar. Het programma doet dit met mensen voor wie het jaar 2020 bijzonder is geweest. Vaak zijn het uitzendingvullende gesprekken, waarin de hoofdpersoon uitgebreid de tijd heeft om zijn of haar verhaal te vertellen.

2020 was het jaar van corona, maar ook van Black Lives Matter. Om die reden heeft de redactie van Dit is de Dag de Amsterdams-Ghanese rapper Akwasi Owusu Ansah (32) uitgenodigd. Met hem willen ze terugblikken op het afgelopen jaar. De Black Lives Matter-demonstratie op de Dam was daarbij een belangrijke gebeurtenis. Uiteraard willen ze ook spreken over een ander belangrijk onderwerp in het jaar van Akwasi: de oprichting van Omroep Zwart.

Uitspraken Akwasi

Akwasi zegt toe mee te werken aan deze uitzending. Zijn PR-medewerker stelt aan de redacteur mondeling als enige voorwaarde dat het niet ‘tergend lang’ over de veelbesproken uitspraken van Akwasi zou gaan die hij op 1 juni deed tijdens de Black Lives Matter-demonstratie op de Dam. Dit is de Dag gaat met deze voorwaarde akkoord. De opname vindt plaats in de kelder van het Volkshotel in Amsterdam op maandag 28 december. Naast Akwasi zijn presentator Hans van der Steeg en een technicus aanwezig.

Spreken vanuit het hart

Het gesprek begint met een terugblik op het afgelopen jaar. Akwasi benoemt een aantal momenten die voor hem belangrijk zijn geweest. Hans en hij spreken over hoogte- en dieptepunten in dat jaar en raken vervolgens in gesprek over de demonstratie op de Dam. Akwasi: “Ik bedenk me dat ik niet ga spelen of rappen, maar spreken. Spreken vanuit het hart. Niet wetende dat dit mijn hele leven zou veranderen. Het is een sleutelmoment geweest in mijn leven.”

Akwasi: “Ik heb tien minuten lang gesproken”
Hans: “Had je die tekst uit je hoofd geleerd?”
Akwasi: “Jazeker, zeker, zeker.”
Hans: “Je was van plan dat te gaan zeggen wat je daar zei?”
Akwasi: “Ik heb gezegd wat ik heb gezegd op dat moment. Dat vond ik belangrijk. En wat ik mooi vond. Dat er zoveel verschillende mensen verenigd waren op dat moment.”
Akwasi benoemt nogmaals de energie die hij kreeg van het publiek. Hans vraagt in dat kader of de tekst die op dat moment in hem opkomt was voorbereid. Akwasi knikt instemmend. Hans vat samen: “Dus die bewuste uitspraken waar veel gedoe over is geweest, had je ook voorbereid?”
Akwasi: “Wil je deze kant opgaan?

Er ontstaat discussie. Dan stapt Akwasi op en zegt: “Je gaat de opname er nu afhalen, anders heb je een probleem met mij”.

Stekker uit laptops

Op dat moment trekt Akwasi alle stekkers uit de laptop van de technicus, klapt hem dicht en neemt de laptop onder zijn arm mee. Hierdoor stopt de opname. Daarna pakt hij ook de laptop van presentator Hans en verlaat hij de kelder. Niet veel later krijgt Hans de PR-man aan de lijn. Hij vindt het verschrikkelijk. Hij wil het ontstane probleem oplossen. Hans geeft aan dat hij dat ook wil en het op het deze manier niet wil uitzenden. Hem is er alles aan gelegen om het interview af te maken: “Laat hem terugkomen, we stoppen over de Dam en we maken het gesprek af”.

Een half uur later komt Akwasi terug. Hij geeft Hans en de technicus twee opties. “Of je wist het gesprek van je laptop waar ik bij ben, of ik formatteer allebei de laptops." Hans zegt tegen Akwasi dat dit geen optie is. Hij biedt aan het gesprek voort te zetten.

Wissen interview

Op dat moment zijn de laptops nog niet terug. De voor Hans intimiderende houding van Akwasi duidt erop dat het interview niet verder zal gaan. Onder druk gaat Hans akkoord met het wissen van het interview op de laptop, om op die manier de laptops weer terug te krijgen en in de wetenschap dat er op een ander apparaat een back-up staat. Akwasi stemt toe, loopt weg om de laptops te halen en het interview wordt vervolgens van de laptop gewist.

Eindredacteur Jan Pieter Kos: “Er is lang nagedacht over de vraag of we de opname wel of niet moesten uitzenden. Er zitten veel kanten aan deze zaak waardoor we niet over één nacht ijs zijn gegaan. Maar het feit dat een publiek figuur onze journalisten onder druk heeft gezet door spullen mee te nemen en ze vervolgens te dwingen materiaal te verwijderen, is voor ons dé kernreden geweest dit gesprek toch uit te zenden.”

In de afweging heeft het team van Dit is de Dag zich onder andere laten informeren door de Nederlandse Vereniging van Journalisten. Algemeen secretaris Thomas Bruning analyseerde de kwestie als volgt: “De interviewer is naar onze mening volstrekt gerechtigd het interview uit te zenden, nu zijn belofte om het materiaal te wissen onder dreiging van het niet teruggeven van de laptop is gedaan. Een dergelijke intimidatie is ronduit kwalijk en bedreigend jegens de betrokken journalist. Een onder een bedreiging geuite belofte is niet rechtsgeldig, dus de journalist is in onze optiek volstrekt gerechtigd het opgenomen materiaal alsnog te gebruiken en het (afgebroken) interview alsnog uit te zenden. Journalisten moeten in vrijheid en ongehinderd hun werk kunnen doen, ook als de geïnterviewde zijn uitspraken achteraf betreurt. Zeker een publieke figuur als Akwasi zou zich hiervan terdege bewust moeten zijn. We zijn dan ook blij om te horen dat de geïnterviewde zijn spijt heeft betuigd over de gang van zaken.“

De afgelopen dagen is er intensief contact geweest tussen de EO en het team van Akwasi, via de mail, telefonisch en in een fysieke vergadering. De inzet hierbij was om Akwasi de kans te geven om het interview alsnog af te maken in het EO NPO Radio1 programma Dit is de Dag en Akwasi daarmee ook de kans te geven om uit te leggen waarom er gebeurde wat er gebeurde. Hij heeft besloten hier geen gebruik van te maken. Akwasi heeft schriftelijk en mondeling wel excuses aangeboden.   

Luister hier het interview met Akwasi terug:

Geschreven door:

Miriam Duijf

Redacteur

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons