Racisme en de universiteit

Blog van Tijs van den Brink

in Geloven
Tijs van den Brink

Maatschappelijke debatten in Nederland verlopen vaak nogal ongenuanceerd. Een recent voorbeeld daarvan is het racismedebat.

Naar aanleiding van de dood van George Floyd in Amerika werd op allerlei plekken in Nederland geprotesteerd, door tienduizenden mensen. In de Tweede Kamer werd er een debat over gevoerd, de NPO wijdt er zondag een debatavond aan. Heel goed, wat mij betreft: prima dat een kennelijk ondergesneeuwd probleem goed wordt afgestoft en in het licht gezet.

Maar het gaat verder, bijvoorbeeld op universiteiten. Neem James Kennedy, decaan van het University College in Utrecht (onderdeel van de Universiteit Utrecht). Hij publiceerde een verklaring waarin hij stelt dat racisme in Nederland ‘systemisch’ is, dat heimelijke en openlijke discriminatie van gekleurde mensen ‘diep geworteld en wijd geïnstitutionaliseerd zijn’ en dat etnische profilering hier ‘standaardpraktijk’ is. Verder is het zeer waarschijnlijk dat mensen van kleur in de gevangenis omkomen en ja, vluchtelingen die sterven in de Middellandse Zee zijn het slachtoffer van ‘structureel racisme’. 

Begrijp me goed: ik ben ervan overtuigd dat mensen van kleur soms gediscrimineerd worden. Dat is zeer kwalijk en moet bestreden worden. Maar zo extreem en geformaliseerd als Kennedy het voorstelt, is niet aangetoond. Als er sprake is van etnisch profileren, zoals bij de belastingdienst, klinkt er fel protest. Dat er mensen omkomen in de Middellandse Zee is waar en afschuwelijk, maar met racisme heeft dat niets te maken.

De teksten van Kennedy zouden niet misstaan op de website van een actiegroep als Kick Out Zwarte Piet of de politieke partij Bij1. Kennedy is echter geen activist, maar wetenschapper, ook nog eens met een prima reputatie. Waarom doet hij dit?

In Dit is de Dag vertelde hij vorige week dat het statement is opgesteld in een gesprek met (oud-)studenten van zijn universiteit. Dat zou een verklaring kunnen zijn. De populatie aan het University College is nogal internationaal, slechts de helft van de studenten komt uit Nederland. Zou het misschien zo kunnen zijn dat de studenten van Kennedy niet zo veel weten van Nederland?

Begrijp me goed, het gaat me niet om Kennedy persoonlijk, dat is een eminent historicus, maar om het mechanisme. Ik zou zo graag willen dat een decaan op zo’n moment tegen zijn studenten zegt: ‘Mensen, ik snap de emoties en we gaan ermee aan de slag, maar één ding: zullen we de feiten de feiten laten?’ Die zouden aan een universiteit toch heilig moeten zijn.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons