Nieuw programma met Tijs van den Brink: God, Jesus, Trump!

Waarom stemmen christenen massaal op Trump?

Amerikaanse christenen hielpen drie jaar geleden Donald Trump aan de macht, en als de voortekenen niet bedriegen, stemmen ze in november opnieuw op hem. EO-presentator Tijs van den Brink reisde af naar Amerika en zocht antwoord op de vraag: waarom stemmen christenen op een man wiens levensstijl haaks lijkt te staan op het goede christelijke leven?

We – ik ben hier samen met een televisieploeg onder leiding van documentairemaker Geertjan Lassche – zitten in een bomvol ijshockeystadion in Hershey, in de Amerikaanse staat Pennsylvania. De jonge vrouw naast ons, Abigail (28), heeft de dag van haar leven. Ze joelt, zingt en bidt dat het een lieve lust is. De reden: over een paar uur treedt president Donald Trump hier op. Háár president, haast ze zich te zeggen. Het bord ‘Women for Trump’ draagt ze bij zich, als was het een zeer kostbaar kleinood.

Verfoeid

Vrouwen zoals Abigail zijn de reden dat we hier zijn. Hoe kunnen zeer gelovige, leuke, spontane, intelligente Amerikaanse christenen stemmen op de man die door de meeste Nederlandse christenen wordt verfoeid? Hoe krijgen ze dat rondgebreid in hun hoofd? Deze president doet toch zo ongeveer alles wat God verboden heeft? Maar Trumps presidentschap is onmogelijk zonder de steun van de zogeheten evangelicals: conservatieve Amerikaanse christenen. Die vormen maar liefst een kwart van het electoraat in de VS. En van de blanke evangelicals stemde ruim tachtig procent op Donald Trump.

Ongeboren leven

Voor Abigail is het niet ingewikkeld: bij president Trump zijn religieuze vrijheden en het ongeboren leven volgens haar in de beste handen. “Als hij daar straks over begint, juich ik extra hard,” belooft ze. Trump doet dat even later. En inderdaad, Abigail schreeuwt en juicht zoals ze nog niet eerder heeft gedaan.

'De deal'

Het is in een notendop ‘de deal’ die een flink deel van de Amerikaanse christenen en Donald Trump hebben gesloten. Of Trump zelf christen is, maakt ze niet veel uit. “Ik ben niet geïnteresseerd in het antwoord op de vraag of Donald Trump een goede christen is,” zegt de Texaanse veteraan Mike. “Dat is iets tussen hem en God. Hij is een van de eerste presidenten in mijn leven die doet wat hij heeft beloofd. Kijk, hij is niet mijn vriend. Hij is niet mijn voorganger. Hij is mijn president! Wij hebben hem gekozen om een job te doen. En dat doet hij uitstekend!”

Buitenechtelijke escapades

Maar wat te denken van zijn buitenechtelijke escapades? “Hij doet het in ieder geval niet in het Oval Office,” zegt Mike vilein, met een verwijzing naar de Lewinsky-affaire ten tijde van Bill Clinton. Het doet me denken aan de reactie die we een paar maanden eerder in het veel noordelijker gelegen Michigan ook al kregen: “Trump een goede christen? Geen idee. Maar dat weten we van de vorige tien presidenten ook niet, hoor!”

Vreemde snuiters

Het privéleven van de president is voor de meeste christenen die we spreken dus niet erg belangrijk. Niet dat ze per se trots zijn op Trumps gedrag. “Hij zou wat minder moeten twitteren,” horen we soms. En: We denken niet dat hij echt christen is, of hij moet het gisteravond zijn geworden.” Het maakt ze ten diepste niet uit. Sterker nog, misschien is het wel een pre als hij geen christen is. Ook in de Bijbel gebruikt God de meest vreemde snuiters om Zijn plannen uit te voeren. “Ik denk dat het heel moeilijk is om een goede president te zijn én een goede christen,” zegt dominee Mike Vanbuuren in Michigan. “Als president moet je ruzie durven maken, moet je af en toe een knal uitdelen.” Obama, hoor ik overal, was een aardige, vermoedelijk keurige man – maar geen leider.

'Hij is prolife!'

De christelijke steun voor Donald Trump, zo ontdekken we tijdens onze rondreis, is vooral gebaseerd op zijn beleid. ‘Hij is prolife!’ is het eerste wat vrijwel alle christenen zeggen als we ze vragen waarom ze op Trump stemmen. Dat dit niet altijd zo was, en dat Trump lange tijd prochoice (voor de vrijheid van de vrouw om zelf te beschikken over haar lichaam) was, maakt ze niets uit – sommigen blijken het zelfs niet te weten.

Abortus

Abortus is nog steeds een groot issue in de Amerikaanse politiek. Onderzoek van bureau Gallup in mei vorig jaar wees uit dat maar liefst 50 procent van de totale Amerikaanse bevolking abortus moreel verkeerd vindt, tegen 42 procent die abortus moreel acceptabel vindt. Trump heeft dat heel goed in z’n oren geknoopt. Zijn vicepresident, evangelical Mike Pence, kondigde Trump bij de rally waar dit verhaal begon dan ook aan met de tekst: “Dames en heren, de meest prolife president die Amerika ooit heeft gehad: Donald Trump!” Het stadion ging uit z’n dak.

‘Deze president doet toch alles wat God verboden heeft?’

Ambassade in Israël

Er zijn meer trumpiaanse daden die de steun van christenen overzee verklaren: de president is zeer pro-Israël. Als we ergens op een afgelegen boerderij in het zuiden (Noord-Carolina) drie jonge vrouwen vragen naar hun steun voor Trump, beginnen ze onmiddellijk over de verplaatsing van de Amerikaanse ambassade in Israël: die ging van Tel-Aviv naar Jeruzalem. “Dat heeft geen enkele Amerikaanse president aangedurfd en Trump doet het gewoon!”

Gebed

Het moet gezegd: die kant van Trumps karakter, dat hij zich niks aantrekt van wat politiek correct is, dat hij het aandurft om het tegen iedereen op te nemen, dat hij niet diplomatiek is maar recht voor z’n raap: dat vinden veel Amerikaanse christenen toch wel heel lekker. “Hij is een zakenman, hij zegt wat hij vindt,” zeggen veel christenen glunderend tegen ons. Ook belangrijk: Trump staat voor zoiets als de ‘christelijke cultuur’. Veel meer dan in Nederland is er in Amerika een strijd gaande tussen die cultuur en de seculiere cultuur. ‘Trump bracht het gebed terug in het Witte Huis,’ horen we regelmatig. En bij elk conflict tussen die culturen, of het nu gaat om genderneutrale toiletten of het ophangen van de tien geboden in rechtbanken, kiest Trump de kant van de christenen.

‘Hij is niet mijn voorganger, hij is mijn president’

'America first'

Nog één ding. Toen Trump aantrad, riep hij tegen iedereen die het maar horen wilde: ‘America first!’ Dat vinden wij Europeanen maar raar. Hoe kan een christen dat zeggen, alle mensen zijn toch gelijk? Maar in Amerika resoneert ‘America first’ diep, merken we tijdens onze rondreis. Christelijke boeren die we in Noord-Carolina ontmoeten en die grote verliezen lijden door Trumps handelsoorlog met China, staan pal achter hem. ‘Die handelsoorlog had veel eerder moeten plaatsvinden. Jarenlang heeft China geprofiteerd van onze kennis en oneerlijke handelsvoordelen gehad. Het is terecht dat Trump onze belangen nu eens op de eerste plaats zet.’

Veteranen

En wat te denken van de veteranen? Hoe diep hun liefde voor hun eigen land zit, merken we als veteraan Mike de Amerikaanse vlag bij zijn woning gaat vervangen. Dat blijkt een ritueel te zijn. Voor Mike de oude vlag strijkt, salueert hij. Met zijn vrouw maakt hij een vuurtje. Voordat de vlag aan de vlammen wordt toevertrouwd, spreekt hij een kort gebed uit: hij dankt God voor de Verenigde Staten van Amerika, het mooiste en beste land ter wereld. Donald Trump eert de veteranen als geen president voor hem.

Nee, iedereen die denkt dat de Amerikaanse christenen zich vergist hebben in hun steun voor Trump, zit ernaast. Hij is hun man. En de kans is groot dat hij dat de komende vijf jaar blijft.

God, Jesus, Trump!

Zou Tijs van den Brink op Donald Trump kunnen stemmen? In de driedelige serie God, Jesus, Trump! reist Tijs naar de VS om te onderzoeken of zijn Amerikaanse geloofsgenoten een bord voor de kop hebben of dat hij zelf iets over het hoofd ziet.

God, Jesus, Trump! vanaf donderdag 6 februari 22.20 uur, NPO 2

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons