Documentaire 'For Sama': hartverscheurend verslag uit Syrië

'Als kijker wordt je onvermijdelijk aan het denken gezet'

Still uit documentaire For Sama

De 20-jarige Waad al-Kateab is een heel gewone economiestudente in Aleppo als in 2011 de Syrische burgeroorlog uitbreekt. Samen met een groep studievrienden gaat ze de straat op om te demonstreren tegen president Assad. Waad besluit de protesten te filmen met haar mobieltje, zoals zovelen dat doen. Maar in tegenstelling tot de rest houdt zij consequent vol: in de vijf jaar die volgen, zal Waad grote delen van haar leven blijven filmen.

Onverschrokken maakt ze opnames van de Russische bommen die Aleppo in puin leggen, van haar vrijwilligerswerk in een ziekenhuis, van moeders die wanhopig hun gedode kinderen vasthouden. Maar ze filmt ook hoe ze verliefd wordt op de arts Hamza, met hem trouwt en bevalt van een dochter – Sama.

Onverbloemd

Al deze opnames hebben geresulteerd in de documentaire For Sama. Eind 2016 wist de filmmaakster vijfhonderd uur aan beeldmateriaal naar Engeland te smokkelen, waar ze er met behulp van de Britse regisseur Edward Watts een coherent verhaal van maakte – een klus die zo’n twee jaar in beslag nam. De film kreeg de vorm van een persoonlijke brief van Waad aan Sama.

Het is een hartverscheurend document geworden. Soms bijna onverdraaglijk, vanwege het geweld en de tragiek die onverbloemd in beeld komen. Maar daar staan dan weer scènes tegenover vol tederheid, humor en huiselijk geluk. Het is die combinatie van extremen, van het kleine en het grote, het menselijke en onmenselijke, die For Sama zo effectief maakt. Intiemer kan een oorlog niet worden verbeeld.

Emoties

For Sama is bij uitstek een film die de emoties beroert (wees gewaarschuwd), maar als kijker word je ook onvermijdelijk aan het denken gezet. Wat zou je zelf in zo’n situatie doen: blijven of weggaan? Zou je evenveel moed kunnen opbrengen als Waad en Hamza? Hoe is het mogelijk dat die bombardementen maar door konden gaan, specifiek gericht op ziekenhuizen nota bene. Kon de rest van de wereld echt niks doen?

Bekijk de trailer van 'For Sama'

For Sama

Documentaire van Waad al-Kateab en Edward Watts. Kijkwijzer: 16 jaar wegens geweld, angst en grof taalgebruik. Nu in de bioscoop.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons