Werkende moeder of thuisblijfmoeder: wat zegt de Bijbel?

‘De gevoeligheid van een vrouw lijkt me onmisbaar in de opvoeding’

Werkende moeder of thuisblijfmoeder

‘Kinderen van werkende moeders zijn even gelukkig als kinderen van mama’s die thuisblijven’, is de conclusie van de ene onderzoeker. ‘Werkende moeders zijn gelukkiger dan thuisblijfmoeders’, kopt een ander onderzoek. Maar hoe ‘werkt’ het in de praktijk? En zegt de Bijbel er iets over? Twee christelijke moeders en een dominee vertellen.

De hervormde dominee Mulder (31) uit Krimpen aan den IJssel sprak onlangs op een vrouwendag van de Hervormde Vrouwenbond en benoemde in zijn toespraak onder andere het werkend moederschap. Hij constateert dat het gezinsleven in christelijke gezinnen “geweldig onder druk staat”. “Het lijkt erop dat we steeds meer denken dat onze identiteit in ons werk ligt. En dat vrouwen die niet buitenshuis werken voor lui versleten worden. Men zegt dat dit echt niet anders kan, maar daarvan ben ik niet overtuigd. De eerste verantwoordelijkheid voor een getrouwde vrouw ligt in het huwelijk, en dan bij het gezin,” stelt hij.

Hoongelach

Anne de Jong (27) is moeder van drie jonge kinderen en kan zich goed vinden in de woorden van ds. Mulder. Anne heeft er bewust voor gekozen niet buitenshuis te werken, maar thuis fulltime voor de kinderen te zorgen. “De roeping als vrouw, moeder en huisvrouw roept vaak hoongelach op,” vertelt Anne. “Alsof God een fout zou maken. Nee, lieve moeders, Hij heeft ons een huwelijk, een huis en vaak ook kinderen gegeven om voor te zorgen.” 

Roeping

Toen het oudste kindje van Anne werd geboren, ging ze tien weken na de bevalling weer aan het werk. “Wat baalde ik daarvan! Maar ik bleef in eerste instantie wel werken. Het schuldgevoel dat ik had als ik m’n kind naar de opvang bracht, verdween echter niet. Ik voelde me steeds meer tekortschieten als moeder. Dus na een aantal weken heb ik mijn ontslag ingediend. Ik voelde dat ik toen pas beantwoordde aan de roeping die God voor mij als vrouw heeft: allereerst ben ik vrouw en moeder.”

Cruciaal

“Geloofsopvoeding en karaktervorming vinden allereerst thuis plaats,” licht dominee Mulder naar aanleiding van zijn toespraak toe. “Niet op school, laat staan in de gemeente. Daar óók, maar vooral in het gezin. Juist de eerste jaren zijn zo geweldig cruciaal voor een kind. Dat kan elke psycholoog bevestigen. Ik weet dat er situaties zijn waarin het echt niet anders kan. Maar als het enigszins kan, is thuisblijven het overwegen echt waard.”

Geen meisjesdroom

“Ik heb moeite met het gemak waarmee gezegd wordt dat de vrouw thuis in haar gezin hoort en niet buitenshuis zou moeten werken,” vertelt Joanne Ligthart (29), moeder van twee kinderen.“Het moederschap was voor mij geen meisjesdroom, al prijs ik mij inmiddels gelukkig met onze twee lieve kinderen van wie we erg genieten. Thuisblijfmoeder zijn zou mij erg benauwen; ik ben echt in mijn element tussen dossiers en wetboeken, en gebruik de talenten die God mij heeft gegeven.”

Er zijn in de loop der jaren diverse onderzoeken verricht naar ‘werkende moeders’, met verrassende uitkomsten. Een onderzoek uit 2018 door the British Sociological Association wees uit dat zonen van werkende moeders als volwassenen meer taken in het huishouden doen. De onderzoekers gebruikten hierbij gegevens uit vragenlijsten van meer dan honderdduizend mensen uit 29 verschillende landen. 

Afwisseling

“De afwisseling tussen werk en gezin is voor iedereen in ons gezin juist fijn,” vervolgt Joanne. “Mijn man en ik werken allebei parttime en dit bevalt erg goed. Ik denk dat deze afwisseling ook voor de kinderen leuk en gezellig is: op mijn thuisblijfdagen wordt er bijvoorbeeld veel voorgelezen, op de thuisblijfdagen van mijn man wordt er druk met Lego gebouwd. We vullen elkaar goed aan in opvoeding en huishouden. De verdeling van werk tussen man en vrouw staat volgens sommigen beschreven in Genesis 3. De man moet zich in het zweet werken om brood op de plank te krijgen (vers 19) en de vrouw zal met pijn kinderen baren (vers 16). Ik vraag me oprecht af of hieruit de taakverdeling tussen man en vrouw afgeleid kan worden.”

Moederhart

“De vaderrol is vandaag voor veel vaders verbleekt," stelt Ds. Mulder. “De vader is als gezagdrager en autoriteit steeds verder verdwenen. In plaats daarvan zijn veel vaders ‘vrienden’ van hun kinderen. Ik ben ervan overtuigd dat onze tijd schreeuwt om mannen die echte kerels zijn! Mannen die verantwoordelijkheid nemen voor hun vrouw en gezin. Waarom geef ik toch de voorkeur aan de moeder thuis? Ik geloof dat God aan vrouwen andere gaven gegeven heeft dan aan mannen. Dat zie je trouwens ook in de Bijbel. Vrouwen hebben een eigensoortige ziel. Juist de gevoeligheid van een vrouw lijkt me onmisbaar in de opvoeding en vorming van kleine kinderen. Mannen kunnen dezelfde handeling wellicht even goed doen – en toch heeft een moederhart een andere instelling dan het vaderhart. Een mooi Bijbels voorbeeld daarvan is Hanna, de moeder van Samuël. Als je dat verhaal leest, blijkt dat Samuël echt een moederskind is.”

Liefde in actie

“Wat ik ook doe thuis, ik doe het met mijn hele hart,” stelt thuisblijfmoeder Anne. “De boeken van de Amerikaanse schrijvers Jim en Elizabeth George zijn daarin een eye-opener geweest voor mij. ‘Liefde in actie’ noemt Elizabeth de huishoudelijke werkzaamheden. Het stoffen van een kast, het wassen van die steeds maar vol rakende wasmand, het heen-en-weer rijden met en voor ons gezin, die badkamer die alweer een beurt nodig heeft, en ga zo maar door: het is allemaal ‘liefde in actie’. Het huishouden is niet zinloos, het is een daad van liefde tot onze man en tot onze kinderen. Het daarin getrouw zijn, is wat God van ons vraagt.”

Jim en Elizabeth George zijn christelijke auteurs en sprekers. Van hun boeken zijn meer dan acht miljoen exemplaren verkocht. Jim schreef onder andere het boek Een man naar Gods hart, dat in Amerika werd bekroond met een Gold Medallion. Elizabeths boek Een vrouw naar Gods hartis sinds jaren een bestseller. Jim en Elizabeth zijn ruim veertig jaar getrouwd. Ze hebben twee getrouwde dochters en ze zijn grootouders.

Warm nest

“Volgens mij is de thuisblijfmoeder vooral een cultureel verschijnsel," zegt Joanne. Ons voorgeslacht van boeren en middenstanders was daar helemaal niet mee bekend. Vrouwen werkten keihard mee. Slechts de generatie van mijn ouders  – en misschien die van vóór en na hen – hebben de luxe gehad van een warm nest voor de kinderen, waar moeder altijd thuis was.Voor mij is een moeder die thuisblijft trouwens niet de enige manier om een warm nest te creëren: vader en moeder kunnen hier ook samen voor zorgen! Zelf ben ik gewoon meer in mijn element bij de combinatie van werk en zorg.”

Goud en glitter

“De maatschappij begrijpt de waarde van het beroep thuisblijfmoeder niet goed meer,” reageert Anne. “Aan ons als moeders de mooie taak om dit weer uit te dragen! Rust en liefde in het gezin is zo ontzettend belangrijk. En ja, er zijn vrouwen die dit niet zo ervaren. Prima. Geniet dan van je combinatie werk-gezin. Als je maar niet voor de luxe werkt. Al dat goud en glitter is zo onbevredigend.”

Vrijwilligerswerk in de kerk

“Vrouwen zijn hartelijk welkom om te helpen in de kerkelijke gemeente als de taken thuis gedaan zijn en er tijd over is,” besloot dominee Mulder zijn toespraak. “En wanneer er na het vrijwilligerswerk in de gemeente nog tijd over is, kan men aan andere dingen denken.”

Werkende vrouwen in cijfers

63% van de vrouwen tussen de 18 en 25 jaar heeft een deeltijdbaan. Bij mannen is dit 30%. In de leeftijdscategorie 30 tot 35 jaar stijgt dit percentage bij vrouwen naar 68%. Bij mannen daalt het percentage naar 13%.
Vrouwen werken zo'n 29 uur per week. Bij mannen ligt het gemiddelde op 37 uur per week.
67% van de vrouwen tussen de 30 en 35 jaar is economisch zelfstandig. 
Bij mannen is dit 82%.

Bron: SCP, Eerste treden op de arbeidsmarkt

Geschreven door:

Miriam Duijf

Redacteur

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons