Filmrecensie: Capharnaüm

Indringend portret van een Libanees straatschoffie

‘En jij, Kafarnaüm, je denkt toch niet dat je tot in de hemel zult worden verheven? In het diepst van het dodenrijk zul je afdalen!’ Deze boze woorden sprak Jezus volgens de Bijbel (Lucas 10:15) uit over Zijn eigen woonplaats, omdat de inwoners zich weigerden te bekeren. In sommige talen is de naam van de Bijbelse stad een synoniem geworden voor ‘hel’ of ‘chaos’.

De titel van de Libanese film Capharnaüm druipt dus van de symboliek. Regisseur Nadine Labaki zegt daarover in een interview met De Filmkrant: ‘Titel én film waarschuwen en roepen op tot verandering. We leven in chaotische tijden en we moeten er iets aan doen!’

Capharnaüm speelt zich af in Beiroet, waar 12-jarig straatschoffie Zain opgroeit in een sloppenwijk. Nadat zijn ouders zijn 11-jarige zusje hebben uitgehuwelijkt aan hun huisbaas, besluit Zain te vluchten. Op zoek naar werk elders in de stad raakt hij bevriend met een Ethiopische vluchteling en haar jonge zoontje.

Armoede, verwaarlozing, geweld, vluchtelingen – er komt nogal wat ellende voorbij in Capharnaüm. En dan heeft regisseur Labaki dus ook nog een uitgesproken agenda: ze wil de wereld wakker schudden! Zo’n activistische houding is nobel, maar kan wel leiden tot loodzware, drammerige kunst. Niemand gaat naar de bioscoop om een preek aan te horen.

Gelukkig heeft Labaki dat zelf ook wel begrepen. Haar verontwaardiging over het lot van onschuldige kinderen als Zain is voelbaar, maar maakt de film niet verstikkend. Want Capharnaüm is behalve hard en confronterend (het Kijkwijzer-advies van 9 lijkt mij te mild) ook poëtisch en vertederend. Wat het verhaal des te indringender maakt.

De film heeft soms iets van een documentaire, omdat veel personages worden vertolkt door mensen zonder acteerervaring, die zelf in vergelijkbare omstandigheden leven. Zo is hoofdpersoon Zain in werkelijkheid een Syrische vluchteling. Inmiddels woont hij – mede dankzij het succes van Capharnaüm – met zijn familie in Noorwegen, waar hij voor het eerst in zijn leven naar school gaat. Dat heeft Labaki dus in ieder geval al met haar film bereikt.

Capharnaüm

Regie: Nadine Labaki. Met onder andere Zain Al Rafeea en Yordanos Shiferaw. Kijkwijzer: 9. Nu in de bioscoop.

Filmjournalist Rick de Gier bespreekt wekelijks nieuwe films in Visie, en op donderdagavond in Langs de Lijn En Omstreken op NPO Radio 1.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons