Filmrecensie: Cold War

Poolse drama Ida uit 2013

Het Poolse drama Ida uit 2013 is wat mij betreft een van de mooiste Europese films van de afgelopen jaren. Dat vonden meer mensen, want de film werd overladen met prijzen, waaronder een Oscar. Het verhaal draait om een jonge novice in de jaren zestig. Ze staat op het punt officieel het klooster in te gaan, wanneer ze een familiegeheim ontdekt dat haar leven op de kop zet.

De regisseur van de film, Pawel Pawlikowski, heeft nu een nieuwe film, Cold War. Alweer zo’n stemmige Poolse geschiedenis, gefilmd in prachtig zwart-wit. In de eerste scènes zien we Poolse landarbeiders, vlak na de Tweede Wereldoorlog, plaatselijke volksliedjes zingen. Toepasselijk, want de film heeft zelf ook wel iets weg van zo’n liedje: een smartlap over een gedoemde romance, puur en sober gepresenteerd.

Het gezang van de arbeiders wordt op band vastgelegd door Wiktor, een muzikant die het platteland afreist op zoek naar authentieke liedjes, dansen en muzikanten voor zijn folkloregroep. Tijdens een auditie ontdekt hij de jonge, vrijgevochten zangeres Zula, en valt meteen als een blok voor haar. Ze krijgen een relatie, die jarenlang voortduurt maar steeds wordt getart door politieke verwikkelingen en hun eigen verhitte emoties.

In interviews vertelt regisseur Pawlikowski dat Wiktor en Zula zijn gebaseerd op – én vernoemd naar – zijn eigen ouders, die net zo’n turbulente relatie hadden, met veel dramatische episoden. Cold War is zijn liefdesbrief aan hen, en aan hun generatie, die levenslang werd getekend door het communisme. Maar zoals de titel al impliceert: het is wel een koele liefdesbrief, met een zekere afstand verteld en niet bepaald vrolijk stemmend.

Dat klinkt misschien onaantrekkelijk, maar toch vind ik Cold War weer een onvergetelijke film. Pawlikowski is het soort filmmaker dat zijn passie niet uitdrukt in sentiment, maar in vakmanschap. Elk aspect is minutieus verzorgd: de beelden, de muziek- en dansscènes, het acteerwerk. En omdat niet alles wordt voorgekauwd, krijg je als kijker alle ruimte voor eigen overwegingen – over politiek, kunst, het lot, en over de liefde natuurlijk.

Cold War

Regie: Pawel Pawlikowski. Met o.a. Joanna Kulig en Tomasz Kot. Kijkwijzer: 3 a s d h t Vanaf 6 december in de bioscoop.

Filmjournalist Rick de Gier bespreekt wekelijks nieuwe films in Visie, en op donderdagavond in Langs de Lijn En Omstreken op NPO Radio 1.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons