In Harderwijk hebben ze een slim plan voor eenzame ouderen

'Stel ontmoeting centraal in Week tegen eenzaamheid'

Meer dan een miljoen Nederlanders voelen zich eenzaam, onder wie veel ouderen. In Harderwijk leggen ze zich daar niet bij neer. Met een slim plan bestrijden ze eenzaamheid. “Het kan hier allemaal, als het maar met welzijn te maken heeft.”

 “Kijk, zestien ballen gehakt.” Jenny Roelofsen (81) tilt trots het glazen deksel van de braadpan. “En voor de soep heb ik gisteren meer dan honderd kleine balletjes gedraaid.” Het is maandagochtend. In wijkontmoetingscentrum De Aanleg in Harderwijk gaat de kookgroep net van start.
Om de week komt de groep bijeen, met maximaal twaalf mensen. Vorige week overleed een deelnemer en dat betekent dat er nu een nieuweling mag aanschuiven. “Het klinkt hard, maar zo werkt het,” vertelt Erna Vromen, coördinator bij welzijnsorganisatie ZorgDat. 

Rolstoeldansen

Dagelijks is het centrum, voorheen een zorgcomplex, geopend van negen tot vijf en ook ’s avonds en in het weekend vinden er activiteiten plaats. “Niet alleen rummikub en sjoelen,” lacht ouderenadviseur Vera Freeke. “Ook rolstoeldans behoort tot de mogelijkheden.”
“Pas hadden we hier een Griekse avond,” vult Erna aan. “Een burgerinitiatief. Iemand met een Griekse achtergrond wilde voor een groep mensen koken. De inschrijving was in een mum van tijd vol. Zoiets kan hier allemaal, als het maar met welzijn te maken heeft.” 

In het woord ‘eenzaam’ zitten de woorden ‘samen’ en ‘één’

Palmtakken

Nog maar zes jaar geleden moest het gebouw sluiten en dreigden de ruim zeventig bewoners van de appartementen erboven hun centrale ontmoetingsplaats kwijt te raken. Ze tekenden bij de lokale politiek protest aan, vertelt Vera. “En met succes. Al snel konden hier weer koffieochtenden plaatsvinden; eerst heel kleinschalig, maar het breidde zich steeds meer uit. Inmiddels vormt De Aanleg een bruisend centrum. Iedereen kan hier meedoen in een veilige en beschermde omgeving. Met Palmpasen kwamen de kinderen van onze buurschool hier hun versierde takken laten zien. Daar hebben de ouderen erg van genoten.”
Welzijnsorganisatie ZorgDat is hier de schakel tussen drie zorgpartijen die zich inzetten voor kwetsbaren in de wijk. De vier andere wijkontmoetingscentra in de stad waar ZorgDat actief is, hebben elk hun identiteit. Ze richten zich bijvoorbeeld op jongeren of op onderwijs. Ontmoeting staat echter in elk centrum centraal. 

Goed met jezelf opschieten 

De Week tegen de Eenzaamheid vinden de twee een mooie aanleiding om nog eens extra hun best te doen mensen met elkaar in contact te brengen. Erna: “We spreken hier echter liever van de ‘Week van ontmoeting met aandacht voor eenzaamheid’. Dan label je mensen niet zo.” 

Beeld: Jorik Algra

Als er iets is wat verbindt, zo merken de twee, dan is het eten. En daarom draait het in De Aanleg vaak om maaltijden. Sowieso kunnen wijkbewoners hier dagelijks terecht voor een driegangenmenu, voor 7,50 euro. Maar ook meedraaien in de kookgroep is een populair tijdverdrijf. Het oudste lid ervan, mevrouw Van Vliet, vierde afgelopen weekend haar 95e verjaardag. Ze trakteert op koeken bij de koffie en voor na de maaltijd heeft ze ijs laten aanrukken, vertelt ze, terwijl de aardappelen geschild worden. De geboren Friezin denkt wel te weten wat het geheim is van haar hoge leeftijd. “Ik kom uit een familie die altijd doorgaat. Zeuren heeft geen zin, je moet dingen ondernemen. Mijn broer woont in Enschede. Hij is 89 en rijdt nog auto. We zijn allemaal helder gebleven, dementie daar doen we niet aan.”

'Eenvoudig, maar lekker'

In de keuken staan de pannen al op het vuur. “Het wordt vandaag eenvoudig, maar lekker,” glimlacht mevrouw Roelofsen. “Vooraf tomatensoep met balletjes, dan een gehaktbal met bonen, spitskool, aardappelen en komkommer, en toe dus ijs.” In de zaal worden twee tafels gedekt. Eentje voor de kookgroep en eentje voor bezoekers, met ieder weer een eigen verhaal, aldus de welzijnswerkers. Over eenzaamheid raken ze niet zomaar uitgepraat. Het blijkt een lastig en breed begrip. Erna: “In het woord ‘eenzaam’ zitten de woorden ‘samen’ en ‘één’. Ik leg dat zo uit: je hebt elkaar nodig, je kunt niet zonder elkaar.”

Lees de uitgebreide versie van deze reportage in Visie 39, met daarbij een interview met CU-leider Gert-Jan Segers over 'Waardig ouder worden'.  

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons