Vragen over de heilige Geest

Vandaag vieren we Pinksteren. Niet iedereen weet tegenwoordig nog wat dat feest inhoudt en betekent. Deze keer zal ik het nog eens op een eenvoudige manier proberen uit te leggen.

1. Wat is Pinksteren?

In de kerk herdenken mensen met Pinksteren dat de heilige Geest neerdaalde op de apostelen. Na de Hemelvaart van Christus waren ze alleen achtergebleven. Ze wisten niet wat ze moesten doen. Toen gebeurde er iets bijzonders. Ze hoorden een stormwind en er was plotseling een verschijnsel van vuur. Dit vuur leek wel op de hoofden van de apostelen te branden. Opeens spraken ze allerlei vreemde talen. Ze kregen de opdracht de boodschap van God in alle landen van de wereld te verspreiden. Dit wordt gezien als het begin van de christelijke kerk. Dat gebeurde allemaal, toen zij het Joodse Pinksterfeest vierden. Dat feest bestond dus al veel langer. Het Joodse en het christelijke Pinksterfeest lijken overigens wel een beetje op elkaar. Je zou beide feesten een ontmoeting tussen hemel en aarde kunnen noemen. Mozes ontving de Tien Geboden uit de handen van God op de berg Horeb en de apostelen van Christus ontvingen de heilige Geest in de stad Jeruzalem. Het was vijftig dagen na Pasen. Want dat is de betekenis van het woord Pinksteren: 50!

2. Wie of wat is de heilige Geest en wat doet Hij?

Wij geloven dat er één God is. Toch lees je in de Bijbel over de Vader, de Zoon en de heilige Geest. Denk bijvoorbeeld aan het doopbevel van Jezus. Daar worden ze in één adem genoemd. Luister maar: ‘Ga dus op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen, door hen te dopen in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest’ (Matteüs 28:19). Met Pinksteren vieren we dat alle mensen toen vervuld werden met de heilige Geest. Bij de heilige Geest mag je denken aan ‘God in ons’. God die wil wonen in ons hart. Dat houdt onder andere in dat Hij ons elke dag wil helpen, kracht en moed wil geven, ons wil troosten, de weg wil wijzen. Een heel belangrijk aspect vind ik dat Hij met ons meebidt. Ik kan u vele teksten noemen, maar daar hebt u al luisterend niet zoveel aan. Daarom een paar hoofdstukken die wel te onthouden zijn. In Handelingen 2 leest u het verhaal over het Pinksterfeest. In het evangelie van Johannes leest u onder andere wat Jezus Zijn discipelen heeft verteld over de heilige Geest. Het staat in de hoofdstukken 14-16. Onthoud dat de Here Jezus het volgende heeft gezegd tegen Zijn discipelen: ‘Het is nuttig (beter) voor u dat Ik wegga, want als Ik niet wegga, zal de Trooster niet naar u toe komen; maar als Ik heenga, zal Ik Hem naar u toe zenden’ (Johannes 16:7 HSV). De heilige Geest wordt wel de Trooster of Pleitbezorger genoemd. Maar Hij is dus zoveel meer dan een troostprijs. De heilige Geest zet het werk van de Here Jezus wereldwijd voort en maakt het af.

3. Wat betekent het dat de discipelen vervuld werden met de Heilige Geest.

De moeilijkheid zit ‘m in het woord ‘vervullen’. Een tekst uit het Bijbelboek Jeremia kan ons helpen. Daar zegt God: ‘Vervul ik niet de hemel en de aarde?’ (Jeremia 23:24). Daarmee zegt God eigenlijk: ‘Alles wordt door Mij beheerst’. Pas dat nu eens toe op de uitdrukking ‘vervuld worden met de Heilige Geest’. De discipelen werden op de Pinksterdag helemaal in beslag genomen, beheerst, gebruikt en geleid door de Heilige Geest. Die vervulling was toen ook te zien en te horen. De discipelen waren blij. Ook vrijmoedigheid hebben is typisch een gevolg van de vervulling met Gods Geest. Nou, vrijmoedig zijn ze die eerste dag. Met Petrus voorop. Maar dat is echt niet het enige. De discipelen kregen ook kracht en wijsheid. Vervuld worden met de Heilige Geest ging allerminst vanzelf. Daar was en is geloof en gebed voor nodig. Na de Hemelvaart van Jezus hebben de discipelen daar elke dag samen met vele anderen om gebeden.

4. Was vóór Pinksteren de heilige Geest dan afwezig?

Het is heel begrijpelijk als mensen dat denken. Maar als je de Bijbel leest, kom je de naam en het werk van de heilige Geest ook tegen in de tijd van het Oude Testament. Neem het begin van de Bijbel maar. In Genesis 1 staat dat de Geest van God zweefde boven de wateren (vers 2). Een andere bekende tekst is het gebed van David: ‘HERE, neem Uw heilige Geest niet van mij weg’ (Psalm 51:13). Het bijzondere van Pinksteren is dat de heilige Geest na de uitstorting niet komt en gaat, maar permanent, altijd aanwezig is in het leven van iedere gelovige. Dankzij het verzoenende werk van de Here Jezus daalt de heilige Geest neer op iedere gelovige en gaat niet meer weg. En vanaf dat moment word je wederom geboren, een kind van God. Paulus schrijft aan de Efeziërs: ‘u bent in Christus door uw geloof, gemerkt met het stempel van de heilige Geest’ (1:13). Ik vergelijk het vaak met die duif uit de ark van Noach. Eerst kon het beestje niet buiten de ark verblijven. Overal heerste de dood. Maar op een dag bleef hij weg. De duif had een plek gevonden. Zo is het ook met Gods Geest. Eerst kon Hij alleen op de Zoon van God blijven. Hij werd volmaakt mens. Maar nadat de Here Jezus had uitgeroepen ‘het is volbracht’, kwamen er steeds meer ‘plekken’ vrij. En zo vervulde God Zijn belofte dat Hij in het laatst der dagen ‘Zijn Geest zou uitstorten op alle vlees’ (Joël 3:1).

5. Wat betekenen al die (moeilijke) uitdrukkingen over het werk van de heilige Geest?

Je leest bijvoorbeeld over ‘de doop met de heilige Geest’, van ‘gemerkt worden met de heilige Geest’. De discipelen werden met Pinksteren vervuld met de heilige Geest, maar een paar dagen later gebeurt dat weer. Kan de heilige Geest dan toch weer weggaan? En wat betekent bijvoorbeeld ‘de heilige Geest bedroeven’?

Dat zijn een heleboel vragen. Laat ik beginnen met uit te leggen dat er verschil bestaat tussen de ‘vervulling met de heilige Geest’ en de ʻdoop in/met de heilige Geestʼ. De vervulling met de Geest kan vele malen gebeuren. Een indrukwekkend voorbeeld is Stephanus. Hij was een man die vol was van de heilige Geest. Bij zijn steniging lees je dat dit opnieuw met hem gebeurde (Handelingen 6:5 en 7:55). En hij is de enige niet, over wie dat verteld wordt. Je leest het ook over Petrus (Handelingen 2:4; 4:8,31) en Paulus (Handelingen 9:17; 13:9). In de brief aan de gemeente van Efeze wordt de gemeente opgeroepen om ‘vervuld te worden met de heilige Geest’ (5:18). Vervuld worden met de heilige Geest kan dus steeds opnieuw gebeuren in ons leven. ‘Vol zijn van’ is helaas geen constant gegeven. Heel vaak beheersen andere zaken ons denken en doen! Goede gedachten, maar ook verkeerde gedachten en zaken, waarmee we de heilige Geest ‘bedroeven’. Daar hebben we die andere uitdrukking. Want als we ervan mogen uitgaan dat Hij altijd persoonlijk aanwezig is, ziet Hij als eerste wat er misgaat in ons leven met God. Vandaar die voortdurende oproep: ‘Laat de Geest u vervullen.’ Met de doop in de Geest ligt dat anders. Nergens in het Nieuwe Testament lees je dat gedoopt worden met de Geest herhaaldelijk gebeurt. Het lijkt meer op een eenmalig gebeuren, zoals bij de waterdoop het geval is. Vaak gaat het daar ook mee gepaard. Bovendien lees je nergens een oproep om je te laten dopen met Gods Geest. Het is blijkbaar niet iets wat God vraagt, maar wat God geeft. In de brief aan de gemeente van Efeze lees je allerlei zaken die iedere gelovige ontvangt. In het eerste hoofdstuk staat veel over wat wij ‘in Hem’ hebben. Ik geloof dat daar ook de doop met de Geest bij hoort. Daar versta ik onder dat Gods Geest ons niet een beetje, maar in al zijn volheid geschonken wordt. Ik denk daarbij aan een uitdrukking over de liefde van God die in onze harten wordt uitgestort. Een tekst die daarbij voor mij heel belangrijk is, is een woord van Paulus: ‘En de hoop beschaamt niet, omdat de liefde van God in onze harten uitgestort is door de heilige Geest, Die ons gegeven is’ (Romeinen 5:5 HSV).

Pinksteren is: ‘stromen van zegen komen als plasregens neer’.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons