No Jews, no news

Hoe het Palestijnse volk ons favoriete troeteldier werd

in Geloven

Wat is toch de reden voor de bijna obsessieve aandacht voor en compassie met de Palestijnen? In een prikkelende blog over de pijnlijke kwestie van het Israëlisch-Palestijns conflict zoekt Alfred Edelstein, eindredacteur Joodse programmering van de EO, antwoord op deze vraag.

Er gaat vrijwel geen dag voorbij of Israël komt aan bod in de nieuwsmedia. Doorgaans niet zoals kranten, radio en tv berichten over landen als Frankrijk, Singapore of Ghana. Nee, meestal niet anders dan als onderdrukker van de Palestijnen in de Gazastrook of op de bezette westelijke Jordaanoever. Begrijpt u mij niet verkeerd, de bezetting van een ander volk is natuurlijk nooit goed te praten. Om nog maar te zwijgen van bijvoorbeeld de vernederingen die de gewone Palestijnen moeten ondergaan, zoals bij de vele wegversperringen, als uitvloeisel van deze bezetting. De Palestijnen vormen een tragisch volk dat absoluut niet te benijden is en ik kan me goed voorstellen dat velen van hen in deze twee regio’s niet met warme gevoelens naar Israël kijken. Toch wringt er iets: de rol van de Nederlandse media – de goede uiteraard niet te na gesproken.

Al jarenlang worden de Palestijnen ons in Nederland gepresenteerd als machteloos slachtoffer van de Israëlische bezetting. In de afgelopen 40 jaar waarin ikzelf actief ben als journalist en programmamaker, zag ik met eigen ogen hoe de Palestijnen, althans in relatie met Israël, een constante zijn geworden in de dagelijkse nieuwsstromen. Hoe zou dit komen?

Het Israëlisch-Palestijns conflict is een heel pijnlijke kwestie, die bovendien al veel te lang heeft geduurd. Maar als we er eens beter naar kijken, is het tegelijkertijd een beperkt en vrij overzichtelijk regionaal geschil, zoals er helaas zovele zijn op de wereld. Denk aan de meer dan 50 jaar durende terreur die wordt uitgeoefend op de Papoea’s in het voormalige Nederlands Nieuw-Guinea. Naar het schijnt zijn er in de afgelopen decennia meer dan 400.000 (!) onschuldige Papoea’s vermoord door Indonesische legereenheden. En wat te denken van de vele slachtoffers van de terreurbeweging Boko Haram in Nigeria? De Koerden in Turkije die met geweld worden kortgehouden en vermoord? Of anders de Rohinga die met de nodige terreur worden verdreven uit hun geboorteland Myanmar? Al met al één grote misère van menselijk leed en verdriet.

Boycot van Israëlische academici

Maar waarom worden we niet dagelijks voorgelicht over deze gruwelijkheden, zoals we al jarenlang vrijwel permanent en tot in detail worden geïnformeerd over het lot van de onfortuinlijke Palestijnen? Ik zou denken: een mens is een mens en het ene lijden is toch niet erger of zwaarder dan het andere? Wie naar de dagelijkse praktijk kijkt, moet haast wel concluderen van wel. Anders dan in het geval van de Papoea’s, de christelijke Nigerianen, de Turkse Koerden en de Rohinga is er in tal van maatschappelijke geledingen een immens mededogen ontstaan met de bewoners van Gaza en de Westelijke Jordaanoever. En waarom ook niet? Door de constante berichtgeving over het leed dat de Palestijnen overkomt, wordt hun tragische situatie inmiddels in vrijwel alle kringen van de Nederlandse samenleving beseft. En dit is helemaal niemand te verwijten. Immers, al die betrokken Nederlanders die de Palestijnen ondersteunen, lezen ook de krant en zijn consumenten van radio en tv. En ik zeg er direct bij: wie ben ik om de Palestijnen deze solidariteit te misgunnen?

Neem ons kabinet. In het regeerakkoord tussen de vier partijen van Rutte III wordt het Israëlisch-Palestijns conflict als enige brandhaard expliciet benoemd. Ook de protestantse kerken laten zich niet onbetuigd en zijn verbonden met Kairos-Sabeel dat zich exclusief bezighoudt met de verzachting van Palestijns leed. Op universiteiten wordt voortdurend gepleit voor een boycot van Israëlische academici. De vakbeweging is met een actieve Palestinawerkgroep eveneens een prominente speler op dit gebied. En dan hebben we natuurlijk de oud-politici, vaak van CDA-huize, die zich veelal met hartstocht inzetten voor de mensenrechten in de door Israël bezette gebieden.

Nog geen procent van de wereldbevolking

Wie erover nadenkt, ontkomt niet aan de vraag wat toch de reden is voor deze bijna obsessieve aandacht en compassie. Hoe komt het dat de Palestijnen zich hebben kunnen ontwikkelen tot onze meest geliefde onderdrukten, ons favoriete troeteldier? Inmiddels ben ik tot de conclusie gekomen dat er voor dit collectieve medeleven eigenlijk maar één reden is. En dat is de rol van de Joden hierbij, niet meer en niet minder. In tegenstelling tot hun aantal – nog geen procent van de wereldbevolking – vervullen de Joden al eeuwenlang een onmiskenbare symboolfunctie. Van oudsher in Europa en sinds ruim 70 jaar in het Midden-Oosten. En niet altijd is dit een even fraai symbool, het meest bekende is de Jood als zondebok. De Engelstalige mediawereld heeft voor deze fascinatie een even korte als simpele verklaring: no Jews, no news – geen Joden, geen nieuws.

De volgende vraag is, of dit wel oprecht is tegenover al die anderen die zonder betrokkenheid van welke Jood of zionist dan ook, lijden door schending van hun mensenrechten? Mijn antwoord is nee. Dus mocht het avondjournaal weer openen met het akelige nieuws over slachtoffers in de Gazastrook, uw krant voor de laatste keer het onaanvaardbaar uitspreken over Nethanyahu en wat er mis is in de bezette gebieden, uw kerk om uw bijdrage smeken voor de onderdrukten in Oost-Jeruzalem, denkt u dan nog eens aan al die andere, anonieme slachtoffers van geweld en terreur. Dat verdienen ze, net als al die arme Palestijnen.

Tekst: Alfred Edelstein
Beeld: Shutterstock

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons