PKN-liturgie voor transgenders ligt gevoelig

'Kerk moet niet met bocht om vraagstuk van transgenders heenlopen'

PKN-liturgie voor transgenders ligt gevoelig

De werkgroep Eredienst en kerkmuziek van de Protestantse Kerk in Nederland biedt sinds half november liturgische bouwstenen aan voor een kerkdienst waarin transgenders zich met een nieuwe naam presenteren en een zegen ontvangen.

De tekst van de liturgie bestaat onder andere uit enkele zegenteksten en liedsuggesties, en gebeden voor persoonlijk en pastoraal gebruik.

Was er vraag naar zo’n liturgie?
Ds. T. Hettema, hoofd van de werkgroep die de liturgie heeft gemaakt: “Vorig jaar nog verbaasde een transgender zich er in dagblad Trouw over dat de landelijke kerk geen handreiking biedt voor de zegening van transgenders. Daarop is aan de werkgroep Eredienst en kerkmuziek gevraagd hier een tekst voor aan te reiken.”

Waarom is zo’n liturgie van belang?
“De kerkdienst is een eredienst aan God en we eren Hem door alles van ons leven onder Zijn naam te brengen. Overigens noem ik het vaak een handreiking, het is geen officiële liturgie. Er zitten ook teksten bij die gebruikt kunnen worden in het pastoraat. Pastoraat is dat je mensen met hun hoogte- en dieptepunten voegt bij de naam van God en daar een zegen over krijgt.”

Complex en gevoelig

Dat een dergelijke liturgie gevoelig ligt, blijkt tijdens een belronde langs predikan- ten van diverse denominaties. Zo reageert ds. J.G. Schenau, preses van het moderamen van de Christelijke Gereformeerde Kerken, liever in het landelijke kerkblad De Wekker. “Want,” zo laat hij weten, “ik ervaar steeds weer hoe het bij dit soort tere onderwerpen aankomt op zorgvuldigheid en nuance in de formulering.”
Machiel Jonker, algemeen voorzitter van de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten Nederland, trekt zich na aanvankelijke toezegging om te reageren toch terug. “De materie ligt complex en gevoelig. Daarom vinden we het wijs om nu niet publiekelijk te reageren op het PKN-initiatief, temeer daar de materie nog niet expliciet met onze achterban is doorgesproken.”

‘Moeilijk te verteren’

Wie wel wil reageren, is ds. A.J. Mensink, hervormd predikant te Elburg en voorzitter van de Gereformeerde Bond in de PKN. Hij liet rond de plannen voor een dergelijke liturgie al weten dat hij een liturgisch zegenmoment theologisch “moeilijk te verteren” vond.

Wat vindt u van het feit dat de PKN deze liturgie biedt?
“Het is noodzakelijk dat de kerk niet met een bocht om het vraagstuk van transgenders heen loopt. Vóór alles is het een pastoraal vraagstuk, dat niet overwoekerd moet worden door een theologische strijd. Het gaat over mensen, over mensen in crisis en soms bittere eenzaamheid. Achter pastoraat en liturgie zitten echter wel theologische overtuigingen. Ik ben er eerlijk in dat ik een aantal overtuigingen achter déze liturgie niet deel. Daarbij denk ik niet alleen aan de visie op wat genderdysforie is en welk helpend antwoord God voor transgenders heeft, maar ook aan de visie op wat zegenen is.”

Vindt u het belangrijk dat er ook in gereformeerde bondsgemeenten aandacht is voor transgenders?
“In een christelijke gemeente behoort oog te zijn voor iedereen die op onze weg komt. Niemand wordt bij voorbaat buitengesloten. Dat vereist wel dat we ons verdiepen in mensen, in hun geschiedenis, in hun jarenlange worsteling. Ook is er pastorale veiligheid nodig. In het pastoraat gaat het ten diepste om de kernroeping van de gemeente: leven in liefdevolle gehoorzaamheid aan haar Heiland. Dat is tegelijk wel maatwerk: hoe déze mens met zijn plussen en minnen, met zijn gaven en gebrokenheden, een leven van sterven en opstaan kan leiden, mét Christus.”

Beeld: ANP

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons