Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Gert-Jan Segers schrijft boek 'De verloren zoon en het verhaal van Nederland'

‘Verweesde samenleving heeft heimwee naar Vader’

Het verlangen naar een gemeenschappelijk thuis waar aandacht is voor elkaar, ziet Gert-Jan Segers overal in de samenleving. Zijn nieuwste boek De verloren zoon en het verhaal van Nederland gaat daarover. “Het is ten diepste heimwee naar de Vader.”

Net als zijn eerdere boek Hoop: Voor een verdeeld land is ook De verloren zoon en het verhaal van Nederland een “verhaal van onze tijd,” aldus Gert-Jan Segers, fractieleider van de ChristenUnie (CU). “Opnieuw een boek over hoop, maar dan een spade dieper. Het vorige boek ging uit van tegenstellingen, van verdeeldheid in de samenleving. Dit gaat over een verweesde samenleving, over dat we ‘niet bij brood alleen leven’. Psychiater Dirk de Wachter stelt dat de eenzaamheid aan ons knaagt in onze cultuur. Dat riep bij mij het beeld op van de jongste zoon uit de Bijbelse gelijkenis van de twee verloren zonen.”

'De verloren zoon en het verhaal van Nederland'

U verwijst regelmatig naar Pim Fortuyn, die het had over de verweesde samenleving. Waarom geeft u hem zo’n prominente plaats in dit boek?
“Zijn boek De verweesde samenleving riep in de jaren negentig herkenning op bij veel mensen. Er zijn al wat jaren voorbijgegaan, maar zijn analyse van de samenleving heeft nog steeds veel raakvlakken met de mijne. Fortuyn zegt dat we ons hebben ontdaan van onze vaders en hun wetten, maar daarvoor is niets in de plaats gekomen. Er zit een leegte in onze samenleving waar eerder Frits Bolkenstein en nu ook Thierry Baudet de vinger bij leggen. Ze spelen in op de onzekerheid die er in onze samenleving daadwerkelijk is. Ze geven echter niet het antwoord dat de christelijke traditie ons biedt: we zijn elkaar gegeven om naasten te zijn.”

De Britse journalist David Goodhart heeft het over overalmensen en ergensmensen, schrijft u. Wat voor mens bent u?
“Ik heb van allebei wel wat. De overalmens is de man of vrouw van de wereld, die zich hecht aan wat hij heeft meegemaakt, aan zijn opleiding en loopbaan – waar ook ter wereld. De ergensmens is van de culturele en lokale tradities en voelt zich vooral verbonden aan de lokale gemeenschap waar hij onderdeel van is.” Lachend: “Ik heb volgens mij weleens gezegd dat ik zeven jaar in Egypte heb gewoond, hè? Arjan Lubach heeft me daar genadeloos op afgestraft – het schaamrood stond me op de kaken toen ik dat zag. Maar daar zit dus de overalmens in mij. Toch kan ik mezelf onmogelijk los zien van mijn verbondenheid met Nederland. Ik voel me als ergensmens, ondanks alle kritiek die ik heb op onze cultuur, diep verbonden met ons land, de bollenstreek, de biblebelt. En ik voel me ook verantwoordelijk voor dit land.”

'Enorme tegenstellingen'

‘Ik ben een hoopvol realist,’ zegt u. Wat betekent dat?
“Dat ik realistisch ben in wat ik zie: het morele vacuüm, jonge mensen die burn-out raken, overbelast worden. Ik zie de enorme tegenstellingen in de samenleving waarbij de rol van de islam problematisch is, maar de reactie daarop soms óók. Toch ben ik hoopvol, omdat ik geloof in God. Het hoeft niet te blijven zoals het nu is; mensen krijgen een tweede kans. Ik zie daar voorbeelden van bij Present, het Leger des Heils en in de Haagse Schilderswijk. De Havenkerk en de christelijke Beatrixschool daar zetten hun deuren open voor heel de buurt en maken echt het verschil. Dat zijn tekenen van hoop.”

Nog een citaat: ‘Er bestaat een relatie tussen culturele en economische onzekerheid.’ Hoe zit dat?
“Enerzijds krijgen onze CEO’s topbeloningen en anderzijds ervaren modale gezinnen nog steeds financiële druk. ‘Links’ in de politiek heeft oog voor deze sociale onrechtvaardigheid. Andersom wijst ‘rechts’ op normen en waarden, op het belang van het gezin, ons volkslied, onze joods-christelijke beschaving. Je voelt het ongemak bij links als het om deze thema’s gaat. Links en rechts hebben allebei hun blinde vlek.
Dit alles komt samen bij de groep die vaak praktisch geschoold is, langer moet doorwerken, het idee heeft dat hij moet concurreren met arbeidskrachten van elders en eerder sterft. Is de regering er nog wel voor mij, vraagt hij zich af. ‘Ja,’ zeg ik dan. ‘En er moeten antwoorden komen op jouw vragen.’ Zoals? Een rechtvaardiger belastingstelsel bijvoorbeeld, waarin eenverdieners niet gestraft worden. En een overheid voor wie je geen nummer bent aan het loket, maar een mens van vlees en bloed die soms een beetje hulp nodig heeft. Een overheid die misbruik van de onderwijsvrijheid paal en perk stelt; en die zich in relatie tot Turkije niet laat chanteren door Erdogan, maar opkomt voor onze vrijheid, desnoods ten koste van economische contracten.”

Politieke roman

Zware kost voor de lezers…
“Ik hoop dat het lezers niet afschrikt. Kort gezegd pleit ik voor een samenleving met echte aandacht voor elkaar en probeer ik in dit boek rekenschap te geven van de keuzes die ik heb gemaakt. In onze maatschappij zijn mensen op zoek naar een aardse verlosser. We kopen dingen, richten ons op onze prestaties, of vinden dat de overheid ons moet troosten. Uiteindelijk brengt dat ons hart echter niet tot rust. Augustinus zegt: ‘Onrustig is ons hart, totdat het rust vindt in U, o God.’”

U heeft beloofd dat u ooit een politieke roman gaat schrijven. Hoe staat het daarmee?
“Ja, ja, ja! Die komt er! Als ik hier afzwaai. Het verhaal groeit al in mijn hoofd.”

Beeld: Anne-Paul Roukema

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons