Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Arts Eline moet op Lesbos dagelijks zieke vluchtelingen wegsturen

“Als er niets gebeurt, gaat het hier gruwelijk mis”

in Christelijk Nieuws

Vorige week luidden hulpverleners vanaf Lesbos de noodklok: de situatie in het overvolle vluchtelingenkamp Moria dreigt volledig te ontsporen. Terwijl door een gebrek aan media-aandacht en een gepolariseerde vluchtelingen-discussie hulp juist afneemt. Arts Eline von Königslöw moet dagelijks patiënten wegsturen die eigenlijk keihard medische zorg nodig hebben.

Eline (31) en haar team van zo’n tien andere vrijwillige medici van stichting Bootvluchteling doen wat ze kunnen, maar zitten eigenlijk voortdurend met de handen in het haar. Het kamp is ingericht op maximaal 3000 vluchtelingen, terwijl er inmiddels 10.000 zijn. 

Basale levensbehoeften

Nog steeds komen er dagelijks boten aan. Noodgedwongen slapen veel vluchtelingen dan maar op een matje in de buitenlucht. Maar ook andere basale levensbehoeften zijn er nauwelijks. “Er is tekort aan basale medische zorg, bijvoorbeeld voor zwangere vrouwen”, vertelt ze telefonisch vanaf het Griekse eiland. “Vorige week stierf er nog een kindje in de buik van de moeder omdat er geen gespecialiseerde hulp was. Een goed echo apparaat in onze kliniek zou al heel veel schelen, maar daar hebben we nu de middelen gewoon niet voor.”

Paranoïde

Het gebrek aan goede psychische hulp voor de enorme aantallen getraumatiseerde vluchtelingen is misschien wel de grootste zorg van de hulpverleners. Velen, zowel vrouwen als mannen, zijn onderweg verkracht of hebben familieleden en kinderen voor hun ogen zien verdrinken. Maar ook de ervaringen in hun thuisland slaan vaak diepe psychische wonden. “Laatst was er een man uit een Afrikaans land die zijn familie vermoord had zien worden en in de gevangenis zelf zwaar gemarteld was. Hij leed overduidelijk aan een post traumatische stress stoornis en had psychotische klachten. Hij had zelf al een zelfmoordpoging gedaan, maar die was voorkomen door een kampgenoot die het mes uit zijn hand had gepakt. Deze man had goede medicatie en psychiatrische zorg nodig, maar dat konden we hem niet bieden. Ik moet ook denken aan die jongen die zo paranoïde was dat hij dacht dat iedereen om hem heen een IS-strijder was. Met deze patiënten kunnen we vaak niet eens meer normaal contact maken. Zij hebben eigenlijk dezelfde dag nog hulp en medicijnen nodig. Maar die zijn er niet.” 

'Er is een tekort aan basale medische zorg'

Vlam in de pan

Doordat het kamp veel te vol is, er veel psychische problemen spelen én vluchtelingen zonder perspectief soms jaren op hun procedure moeten wachten, slaat de vlam steeds vaker in de pan. “Er zijn de laatste tijd vaak vechtpartijen en ander geweld. In deze omstandigheden snap je dat de stoppen soms doorslaan. En dat gaat alleen maar erger worden als er niets verandert.”

Vechten om aandacht

Stichting Bootvluchteling moet soms vechten om aandacht, omdat het thema veel minder in het nieuws is en bovendien zo politiek beladen raakte. Voor Eline zijn de kritische geluiden over vluchtelingen natuurlijk ook niet onbekend. “Dat wij het probleem in stand houden door hen hier hulp te bieden. Of dat het alleen maar gelukszoekers zijn. Inmiddels ken ik de verhalen van de vluchtelingen wel zo goed dat ik weet dat ze hoe dan ook komen. Of ze nou weten dat hier hulp is of niet. Sterker nog, bij veel zijn de slechte omstandigheden in de kampen al wel bekend, maar ze komen toch. Ze vluchten voor geweld, oorlog, martelingen en chronische armoede. De mensen hier zijn op zoek naar een veilige toekomst. Daar zou iedereen recht op moeten hebben. Als ik zie hoe ze nu in het kamp moeten leven, is dat zó onrechtvaardig.”

Verdrietig

Dit onrecht motiveert de jonge arts om zich voor hen te blijven inzetten. Ondanks de moeilijke omstandigheden. “Het raakt me dat ze zoveel tekort komen, terwijl ze al zoveel hebben meegemaakt. Daar kan ik als arts concreet wat aan doen, hier, in de dagelijkse praktijk.”

Ondertussen gaat het dagelijks tegen de stroom in moeten roeien haar niet in de koude kleren zitten. “Als ik dan weer aan de deur van onze kliniek sta en zoveel mensen weg moet sturen, maakt me dat verdrietig. Maar dan richt ik me op de mensen die we wél kunnen helpen. Als team hebben we ook veel steun aan elkaar. Na elke shift overleggen we hoe het gegaan is. En iedere ochtend neem ik een moment voor mezelf om te reflecteren op wat ik mee maak. Zo blijf ik, ook door af en toe te sporten, op de been.”

Oplossing

Een oplossing voor het probleem? Het blijft voor het eerst even stil aan de andere kant van de lijn. “Ik ben hier om te helpen, niet om politieke standpunten te verkondigen”, aarzelt ze. “Maar ik denk dat die ellenlange procedure veel kwaad doet. Natuurlijk snap ik dat Europa niet alle vluchtelingen op kan nemen. Maar ze zouden wel veel beter kunnen samenwerken, in plaats van het probleem dan maar hier op Lesbos te laten.” Ondertussen hoopt ze op zoveel mogelijk hulp vanuit Nederland. “Laat mensen alsjeblieft beseffen dat de vluchtelingen hier echt niet zomaar zijn en dat ze snel hulp nodig hebben. Elke gift maakt verschil!”

Tekst: Matthijs Bats

EO Metterdaad voert deze maand samen met Stichting Bootvluchteling campagne voor de getraumatiseerde vluchtelingen in het overvolle kamp op Lesbos. Geef alstublieft voor medische en psychische zorg. Maak uw gift over via NL88INGB0000300300 o.v.v. Lesbos.
Online doneren kan via metterdaad.nl/lesbos.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons