Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Waarom toekomstdromen gezond is

'Groeien gaat niet automatisch'

vrouw bovenaan ladder

Visie-redacteur Arianne Ramaker leeft bij de dag, en dat bevalt prima. Maar soms is ze een tikkeltje jaloers op vrienden die vol toekomstplannen zitten. Wordt het niet eens tijd voor een meerjarenplan?

Ik zit aan een houten IKEA-tafel in een zijkamertje van het kantoor, de thee is net gezet. Tegenover me zit trainer en coach Paul Donders. Hij kijkt me vragend aan. Dit is het moment om die ene prangende vraag te stellen: de vraag waarmee ik al een tijdje rondloop. Ik schraap mijn keel: “Heb ik een toekomstvisie nodig?”

Doelen en plannen

Om te begrijpen waar deze vraag vandaan komt, moeten we eerst een stukje terug in de tijd. Kortgeleden introduceerde de EO binnen het bedrijf een nieuwe manier van beoordelen: als werknemer formuleer je jaarlijks ontwikkeldoelen en -plannen. Niet alleen je leidinggevende, maar ook je collega’s voorzien je via een app van feedback op deze doelen. Managementgoeroe Ben Tiggelaar trapte deze nieuwe manier van werken af. Tijdens een sessie met alle werknemers stelde hij onder meer de vraag: “Waaraan zou jij willen werken in de komende weken, maanden of jaren?”

Lichte jaloezie

Vraagt iemand mij na te denken over later, dan gaat mijn hoofd op blanco. Waar de toekomst bij anderen een aangeharkt moestuintje is vol ontkiemende plannetjes, is het bij mij een niemandsland waarin je met een beetje geluk nog een paar verdwaalde tulpenbollen vindt. Ik leef vandáág, en veel verder dan een maand kijk ik niet vooruit. Maak je geen zorgen voor de dag van morgen. Klinkt goed (en Bijbels), toch?

Toch kijk ik soms met lichte jaloezie naar vrienden die wel vol mooie toekomstplannen zitten. Het lijkt alsof ze bewustere keuzes maken. Begrijp me goed: ik geniet van het leven. Maar is het leven dat ik nu leid me ook niet een beetje komen aanwaaien? Heb ik – in het geweld van alle mogelijkheden – de goede keuzes gemaakt? Ik ben niet via een of ander meerjarenplan redacteur geworden bij Visie, ik zit hier ‘gewoon’. Had ik kilometers terug al een andere afslag moeten nemen?

Groeien gaat niet automatisch

Jezelf transformeren

Ik maak een afspraak met coach Paul Donders. Eenmaal bij hem aan tafel, doe ik mijn verhaal. Hij onderbreekt al snel mijn vragenstroom: “Wacht even. Het idee dat je één lineaire maatschappelijke ladder kiest voor de rest van je leven, is een oud denkbeeld uit de jaren ’90. Je koos een beroep en dat moest het goede beroep zijn, waarin je passie samenkwam met je talenten. In de huidige wereld – die chaotisch én leuk is – veranderen je passies en talenten misschien niet veel, maar de markt wel. Sommige dingen die je nu leert, heb je over tien jaar al niet meer nodig. En dan moet je jezelf weer transformeren: een nieuwe ladder ontwikkelen en die weer tegen een nieuwe muur zetten.”

Wat is je verhaal?

Niet één ladder voor je hele leven: dat lucht op! Maar voordat ik een tijdelijk laddertje tegen een muur zet, kijkt Paul liever eerst achterom: “Het is absoluut de moeite waard eerst naar het verleden af te reizen, voordat je een blik in de toekomst werpt. Jouw roeping – je opdracht in het leven – begint in het verleden. Waar kom je vandaan? Welke talenten en uitdagingen hebben je ouders je meegegeven? Maar ook: wat is je eigen verhaal? Wat zijn je grootste succesverhalen tot nu toe? Welke talenten heb je daarvoor ingezet? En: welke lessen heb je opgedaan uit crisissen?”

Ik zie mezelf weer als klein meisje achter de typemachine van mijn moeder zitten. Ik tikte boekwerken vol over de avonturen van Jantje, tot mijn vingers er pijn van deden. Tussen de alinea’s creëerde ik grote witruimtes – zo kon ik de verhalen voorzien van illustraties én werd mijn boekje dikker. Als ik het zo bekijk, is het helemaal niet zo vreemd dat ik schrijven leuk vind. Een baan als redacteur bij Visie past precies in dat plaatje.

We hebben allemaal een soort rode draad in ons leven

Vijf jaar

Paul knikt: “We hebben allemaal een soort rode draad in ons leven die we graag willen voortzetten. Alleen hoef je dat niet voor de rest van je leven uit te denken, maar hoogstens voor de volgende periode. Vijf jaar is de maximale periode die je hersenen kunnen overzien. Dus bedenk voor jezelf: welke vijf dingen – in je werk en privéleven – vind jij belangrijk en hoop je de komende vijf jaar te realiseren? Voor welke mensen wil je iets betekenen? Met welke mensen wil je samenzijn?”

Niet automatisch

Vijf jaar is voor mij al best een lange periode om vooruit te denken. Bij de jaarwisseling blik ik weleens vooruit op het komende jaar, maar verder denk ik weinig over de toekomst na. Is dat niet gewoon mijn karakter? “Ja en nee,” reageert Paul. “Het is heel persoonlijk. Sommige mensen houden van structuur en doelstellingen. Anderen leven meer bij de dag en dat is ook goed. Toch is het, onafhankelijk van wat voor persoonlijkheid je hebt, wel gezond om een perspectief te hebben. Je hoeft niet je hele toekomst te plannen, maar het is belangrijk om iedere twee tot drie jaar even stil te staan.” Groeien gaat niet automatisch, legt Paul uit. Je moet in actie komen. “Je kunt jezelf daarbij een paar testvragen stellen:

  • Heb ik regelmatig uitdagingen? Blijf ik leren? Kan ik blijven groeien?
  • Wil ik dit? Heb ik een paar keer in de week het gevoel dat ik mijn passie kan uitleven?
  • Is wat ik doe zinvol? Kan ik een goede bijdrage leveren?
  • Als je die drie vragen niet positief kunt beantwoorden, is het goed om eens over de toekomst na te denken.”

Gedreven of geroepen?

“Ik denk dat er meer gedreven mensen zijn, dan geroepen mensen,” zegt Paul na een korte stilte. “Gedreven mensen hollen achter de feiten aan en proberen iedereen tevreden te stellen. Als je niet weet wat belangrijk voor je is, zal je omgeving het voor je bepalen. Ik hoef niet mijn hele jaar of maand te plannen, maar wil oog houden voor de belangrijke dingen. Dat zorgt er juist voor dat ik er vandaag met mijn hoofd bij kan zijn en simpelweg kan genieten.”

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons