Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

‘Wil je weten waar Jezus is? Ga naar de armen’

Leven tussen het afval van Smokey Mountain

Volgens de organisatie Young Focus is onderwijs het antwoord op de vraag hoe mensen op de Filipijnen uit de armoede kunnen komen. Visie ging kijken in Tondo, het district in Manilla dat bekend werd van Smokey Mountain.

De taxi moet hard remmen, als vlak voor de auto een enorm pak karton van een tricycle op de weg valt. Deze driewielige motoren zijn in Manilla een geliefd vervoersmiddel voor mensen, dieren en goederen. De motorrijder stap af, rent naar zijn vracht toe en stouwt het weer op het zijspan. Het is is een alledaags tafereel in Tondo, een van de armste en dichtstbevolkte wijken van de Filipijnse hoofdstad. In deze buurt is de misschien wel meest bekende vuilnisbelt ter wereld te vinden: Smokey Mountain. Voorheen leefden vele mensen op de afvalberg, die in de jaren '90 gesloten is. Is er sindsdien veel veranderd?

Bij de dag leven

Een half uur later zit ik aan Nederlandse Senseo-koffie. Paul en Ann van Wijgerden ontvangen mij hartelijk op het kantoor van hulporganisatie Young Focus. Sinds elf jaar werken ze hier in de sloppenwijken onder de allerarmsten. Verdeeld over drie gebouwen zorgen ze voor scholing voor ruim duizend kinderen en tieners. Paul: “We proberen kinderen op school te krijgen en te houden. Mensen leven hier bij de dag en daarom vallen veel kinderen uit. Hun ouders hebben ze dan nodig om te werken, meestal als scavengers (afvalzoekers).” Scholing is het antwoord van Paul en Ann op de enorme armoede onder de Filipijnse bevolking. Het geeft de jongeren kans op een betere toekomst, omdat het ze uit de vicieuze cirkel van armoede kan halen. Het is een van de oplossingen, waardoor ouders zich op de lange termijn hopelijk niet hoeven te wenden tot uitbuiting van kinderen in bijvoorbeeld cyberseks.

[Artikel loopt door onder de foto]

Sloppenwijk langs rivier Pasig

Afval gestort

Ann neemt me mee naar buiten om de sloppenwijken rond Smokey Mountain te laten zien. Een intense urinelucht prikkelt mijn neus, terwijl we over een blubberig paadje langs de vervuilde rivier Pasig lopen. Even verderop zwemmen kinderen in het water. Vanaf dit punt is de oude afvalberg goed zichtbaar. Inmiddels is het een groene heuvel geworden, waar zelfs illegaal boeren op wonen en werken. Ann wijst ons op bananenbomen die er staan. “Ik zou niet graag eten wat daar wordt verbouwd. De grond is enorm giftig door het afval dat er veertig jaar lang is gestort.”

De grond is enorm giftig door het afval

Met het sluiten van Smokey Mountain werd het probleem eigenlijk alleen maar verplaatst. Vlak erbij ontstond een nieuwe Smokey Mountain, waar het afval van de stad werd gedumpt en duizenden mensen rondscharrelden om bruikbaar materiaal te vinden dat ze konden verkopen. Ook die afvalberg is weer gesloten, maar nog steeds worden er op allerlei plekken in de buurt bergen afval gestort. De meeste mensen in de sloppenwijken in dit stadsdeel leven van het afval. Zelfs etensresten worden tussen het vuil vandaan gehaald: afgekloven kippenpoten, restjes brood en restanten fastfood. Daar koken de mensen een dikke brij van dat ze onder de naam pagpag in zakjes verkopen als voedsel.

Dagelijkse bezigheden

We lopen door een smal en donker gangetje tussen opeengepakte hutjes door. Troebel water sijpelt door een gootje dat vol afval ligt. Tussen de kleine huisjes in staan kleine tafels met een gasfornuis erop. Onder de tafel zit een magere, kale eend wat rijst te eten. Het is drukkend warm en vliegen zwermen om ons heen. Kinderen lopen op blote voeten door de modder. Een paar tienermeiden zit op klapstoeltjes in de modder op mobieltjes te gamen. Hiphop-muziek klinkt uit een speaker. Hoewel de buurt er troosteloos uitziet, begroeten mensen ons vriendelijk. In tegenstelling tot een paar honden, die gelukkig in een houten hok zitten en vals grommend laten weten dat we niet welkom zijn. Vrouwen verzorgen elkaars nagels, een jongetje speelt op een kleine gitaar. Voor een houten huisje staat een vrouw in badpak zich te wassen. Ze giet een pannetje water over zich uit en spoelt het sop uit haar lange haren.

Het gaat om liefde en ontferming voor mensen

Op niveau

Na een uurtje pauzeren we in een ander gebouw van Young Focus. Hier zitten een paar tienerjongens op banken te kletsen. Ze hebben de hele nacht gewerkt tussen het afval en vervolgens hier een paar uur geslapen. Vanmiddag is het tijd om te leren. Net als tweehonderd andere dropouts – kinderen die niet meer naar school gaan - krijgen ze bij Young Focus de kans om weer op niveau te komen en na verloop hopelijk aan te haken bij het reguliere onderwijsprogramma.

Liefde en ontferming

Terwijl we rijst met kip eten, vertelt Ann over een moeilijke tijd die Paul en zij hebben doorstaan. Nadat ze van 1988 tot 1994 al in deze buurt werkten en er dichtbij woonden, kreeg Paul gezondheidsproblemen. Ze besloten terug naar Nederland te gaan. “We hadden een succesvol programma opgezet en dachten dat God wel tevreden zou zijn. Maar achteraf ontdekten we dat we niet echt vanuit zijn liefde werkten.” Het duurde jaren totdat Paul weer fit genoeg was om goed te kunnen functioneren. Pas veel later kwamen ze weer terug in Manilla. Hun goede vriend en EO-programmamaker Willem van Schaaijk vroeg hen in 2003 om voor een EO-documentaire mee terug te gaan naar de buurt waar ze zolang hadden gewoond en gewerkt. Ze ontdekten daar dat hun hart nog steeds bij de mensen in Manilla was. Samen maakten ze opnieuw de keuze om zich in te zetten voor goede scholing. Ann: “Leven met Jezus betekent niet gered worden en naar de hemel gaan, maar het gaat om liefde en ontferming voor mensen.”

Tafel van hoop

Ze wijst op een schilderij dat aan de muur hangt. Het is een verbeelding van het Laatste Avondmaal, waarop Jezus de maaltijd deelt met straatkinderen. “Kijk, hier gaat het om. Dit is de tafel van hoop. Alle kinderen op dit schilderij bestaan echt. Kunstenaar Joey Velasco fotografeerde ze in de sloppenwijken en maakte dit prachtige werk. Als je wilt weten waar Jezus is? Ga naar de armen, want daar is Hij.”

Foto's: Nathalie van der Straten-Folkersma

Young Focus verzorgt onderwijs vanaf de kleuterleeftijd tot hoger beroepsonderwijs. De organisatie gelooft dat dit de meest effectieve manier is om kinderen uit de armoede te halen. Sponsors kunnen een of meerdere studenten adopteren en zo meebouwen aan hun toekomst.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons