Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Janike van Dijk overleefde een hartstilstand:

‘De kinderen hielden mijn koude handen vast’

Janike van Dijk overleefde een hartstilstand

Op een doodgewone maandagmorgen stopt Janikes hart plotseling met kloppen. Door kordaat optreden van haar man en de hulpdiensten overleeft ze de hartstilstand. Toch drukken die tien minuten zonder hartritme nog altijd een stempel op haar leven. “Waarom heb ik dit meegemaakt? Dat is voor mij één groot vraagteken.”

“Janike, word wakker!” Er klinkt paniek in Eriks stem. Zojuist is zijn wekker afgegaan. Hij zit nog slaapdronken op de bedrand, als Janike opeens raspend en piepend begint te ademen. Eerst dacht hij nog dat ze lag te huilen in haar slaap. Nu is hij klaarwakker – in een paar stappen staat hij aan de andere kant van het bed. Hij duwt en sjort, maar wat hij ook probeert: Janike blijft roerloos liggen, haar ogen gesloten. Opeens is het doodstil in de slaapkamer. Intuïtief weet Erik: ze ademt niet meer...

“De ambulance is onderweg.”
“Leg haar op de vloer.”
“Dertig keer hartmassage, twee keer beademen.”
Met trillende handen voert Erik de instructies van de meldkamercentralist uit. Ja, hij heeft
een BHV-cursus gehad. Maar nu buitelen zijn gedachten over elkaar. Of staat zijn hoofd juist stil? Met zijn ogen dicht telt hij hardop de borstcompressies. De telefoon staat op de speaker. “Je moet sneller,” klinkt de kalme stem van de centralist. “Laat mij voor je tellen.”

In de opening van de slaapkamerdeur staan Hanna (14) en Lydia (12). Wakker geworden door het geschreeuw en gestommel zijn ze de overloop op gerend. Maar ze durven niet naar binnen. Ze huilen: “Wat is er aan de hand?” “Het gaat niet goed met mama,” roept Erik. “De ambulance komt eraan, doe zo de voordeur maar open.” De twee meiden gaan terug naar een van hun slaapkamers en knielen voor het bed: “God, red mama!”

Ik was nog maar 44! Wat moest ik hiermee?

Gebedsverhoring

“Ik wil graag geloven dat God dát gebed verhoord heeft,” glimlacht Janike van Dijk (52). Nu, acht jaar later, zit ze aan een hagelwitte eetkamertafel in Amstelveen, haar handen ontspannen om een kop thee. “Je kunt gebedsverhoring niet narekenen natuurlijk, maar als ik dit vanuit vogelperspectief voor me zie... Erik voorovergebogen aan het reanimeren, het geluid van de sirene komt steeds dichterbij, de kinderen op hun knieën voor het bed: het hele gezin heeft gestreden voor mijn leven.”

Intensive care

“Mijn hart heeft – alles bij elkaar – tien minuten lang niet geklopt. Met een hartmassage pomp je het bloed een beetje door het lichaam, maar je hersenen krijgen hoe dan ook te weinig zuurstof. Om de schade tot een minimum te beperken, hebben de artsen mijn lichaamstemperatuur op de intensive care teruggebracht tot 32 graden. 24 uur lang.

Durf je een foto te zien?” vraagt Janike. Voor haar ligt haar geschiedenis uitgestald: drie plakboeken vol met kaarten en een multomap met uitgeprinte verslagen. Ze pakt een zwartleren fotoboekje. Ze bladert en legt het boekje open bij een foto van de intensive care. “Die herinneringen zijn niet fijn, maar nu zie je waar ik geweest ben. Kijk, hier lig ik echt op apegapen. Dit is al twee dagen na de hartstilstand, maar ik lig nog steeds aan de beademing. De kinderen hielden mijn koude handen vast. Ik weet nog dat ik de foto’s voor de eerste keer zag – ik huilde tranen met tuiten. Verschrikkelijk toch, dat ze me zo hebben zien liggen?”

Het is vrijdag – de vijfde dag na de hartstilstand. De afgelopen dagen heeft Janike al verschillende keren haar ogen even opengedaan, met steeds weer die ene vraag op haar lippen: “Wat is er gebeurd?” Het antwoord vervluchtigt zodra ze weer in een slaap valt. Maar dit moment is anders. Vandaag wordt Janike écht wakker. Het eerste wat ze ziet? Familieleden rond haar bed. De kinderen. Erik. “Je hebt wat hartproblemen gehad, maar je bent in goede handen,” zegt hij rustig. De arts heeft hem geadviseerd het nieuws subtiel te brengen en niet meteen over een hartstilstand te beginnen.

Groot vraagteken

Het echte besef dringt daarom pas in de tweede week bij Janike door. “Ik heb de dood in de ogen gekeken. Dat kwam echt binnen. En ik voelde me erg zwak: ik kon voetje voor voetje een paar meter lopen, maar daarna was ik afgepeigerd.” Met een wanhopig gebaar werpt ze haar handen in de lucht, om ze vervolgens met een machteloze plof op de tafel te laten vallen: “Ik was nog maar 44! Wat was dit? Wat moest ik hiermee? Ik heb zo’n verdriet gehad.”

(Tekst loopt door onder afbeelding)

Janike van Dijk overleefde hartstilstand

Janike bladert door haar tekenblok. “Ik heb in de periode na mijn hartstilstand veel getekend om het te verwerken,” legt ze uit. Op een van de bladzijdes staan in grote zwarte letters de woorden ‘Ziekenhuis’ en ‘Eenzaamheid’ als een kruiswoord door elkaar heen geschreven. “Ik heb me zo eenzaam gevoeld in die periode in het ziekenhuis. Verlaten door God. Ik ben koordirigent en zingen is mijn lust en mijn leven, maar ik wist niet of ik dat ooit nog zou kunnen.”

Ze wijst naar haar middenrif: “Ik kon maandenlang niet zingen van de pijn. Ik weet nog dat de huisarts zei: ‘Bij een reanimatie word je gewoon in elkaar gerost.’ Ik ben nooit boos op God geweest, maar voor mij hangt er wel een groot vraagteken rondom dit hele gebeuren. Wat is Zijn rol? Ik wou dat ik je het kon vertellen, maar nee. En toch... God wás er wel, ook toen.”

Bij een reanimatie word je gewoon in elkaar gerost

Levensveranderend

Janike schraapt haar keel en staart naar buiten. “Ik vind het moeilijk. Zo veel mensen hebben ons gesteund – de muren rondom mijn bed hingen bomvol met kaarten. Daar zie ik de liefde van God in, echt. Maar ik lag in het ziekenhuis en probeerde te begrijpen hoe mijn leven eruit zou zien. Gods aanwezigheid was op dat moment meer een ‘weten’, dan dat ik het gevoelsmatig heb ervaren.” Ze zucht. Na een lange stilte: “Het is zo’n levensveranderende bladzijde die met mijn hartstilstand omgeslagen werd. Ik kan nu alles weer, maar toch ben ik er nog niet klaar mee.

Ik weet dat er ook mensen zijn die na een hartstilstand in een rolstoel belanden. Dan denk ik: ik heb makkelijk praten. Maar ook ik heb een jasje uitgedaan. Het is een ‘handicapje’ dat ik minder energie heb. Ik moet overdag zo’n twee uur slapen, ’s nachts negen uur. Als ik me aan die regels houd, gaat het goed. Dan moet ik ook niet zeuren. De balans slaat absoluut door naar: ik ben er, ik mag er zijn en ik mag leven.”

Bijzonder plan

Wat zou ze God nog willen vragen? “Niet waarom het gebeurd is. Veel liever zou ik willen vragen: ‘Wat voor goeds kan ik betekenen, nadat ik dit heb meegemaakt?’ Sommige mensen zeiden tegen me: ‘God moet wel een heel bijzonder plan met je hebben.’ Dat weet ik niet, hoor. Hij houdt evenveel van jou als van mij. Hij heeft me gered, maar Hij heeft geen specialer plan met mijn leven. Mijn leven was gewoon nog niet klaar, ik mag hier nog zijn. Wie weet kan ik iets betekenen voor anderen. Misschien is dat niets groots, iets heel gewoons is ook goed.”

Janike's hele verhaal lezen?

Dit artikel is een ingekorte versie uit het magazine van EO Visie. Daar vertelt Janike ook wat haar hartstilstand deed met haar jonge dochters. 

Vaker dit soort verhalen lezen? Vraag hier een gratis proefexemplaar van Visie aan.

Beeld: Willem-Jan de Bruin

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons