Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Filmrecensie: Cold case Hammarskjöld

Documentaire van Mads Brügger

In 1961 overleed Dag Hammarskjöld, de Zweedse secretaris-generaal van de Verenigde Naties, bij een vliegtuigongeluk in Centraal-Afrika. Van meet af aan was de zaak omstreden: werd Hammarskjöld vermoord? En zo ja, door wie dan? Als idealist die zich inzette voor Afrikaanse onafhankelijkheid had hij in het rijke Westen heel wat vijanden gemaakt. Zat de CIA mogelijk achter de aanslag? Of het Britse MI6?

Precies een halve eeuw na Hammarskjölds dood las de Deense filmmaker Mads Brügger in de krant over een Zweedse privédetective die de zaak opnieuw onderzocht. Geïntrigeerd besloot Brügger zich bij het onderzoek aan te sluiten, hopend er een spannende documentaire over te kunnen maken. Na acht jaar ploeteren is die film – Cold Case Hammarskjöld – eindelijk voltooid: en het is een ongelofelijk verhaal geworden.

Aanvankelijk levert het onderzoek weinig op; we zien Brügger in Afrika het ene na het andere doodlopende spoor volgen. De film heeft dan nog een luchtige toon, soms op het kolderieke af. Brügger loopt rond in een ouderwets safari-uniform en dicteert zijn bevindingen aan twee Afrikaanse secretaresses, alsof hij een avontuur van Kuifje naspeelt.

Maar halverwege verandert de toon. In Zuid-Afrika stuiten de onderzoekers op een even bizar als onthutsend complot. Zonder alles te verklappen: de moord leidt naar een geheimzinnige internationale organisatie die nog veel meer duistere plannen zou hebben gesmeed, vanuit expliciet racistische motieven.

Hoe betrouwbaar is dit verhaal? Vóór het verschijnen van de film deelde Brügger zijn ontdekkingen met journalisten van The New York Times, maar die schreven er een sceptisch artikel over. Terecht misschien: de film roept veel vragen op die niet worden beantwoord. Brügger laat mensen aan het woord die mogelijk van alles uit hun duim zuigen. Toch ben ik als kijker geneigd er veel van te geloven. Alleen al in de afgelopen eeuw is de mens steeds opnieuw tot de gruwelijkste dingen in staat gebleken – daar kan dit grimmige verhaal nog wel bij.

Kijk en oordeel vooral zelf. Ook als je er weinig van gelooft, zal de film je vast niet vervelen.

Cold case Hammarskjöld

Documentaire van Mads Brügger. Vanaf nu in de bioscoop.

Filmjournalist Rick de Gier bespreekt wekelijks nieuwe films in Visie, en op donderdagavond in Langs de Lijn En Omstreken op NPO Radio 1.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons