Waarom we moeten blijven beloven

Ook al komen we veel beloftes niet na

"Ik zal voor je bidden." "Ik mail je een paar data om af te spreken." "Ik kom snel een keer op bezoek." We roepen het vaak zo makkelijk, maar in de praktijk blijken het soms loze beloftes. Hoe komt dat toch? En kun je ook leren om beloftes wél na te komen? Of moeten we gewoon wat minder beloven?

"Nee, we moeten júíst beloftes doen," reageert pastor Bram Dijkstra-Geuze op de laatste vraag. "Het is mooi om mensen dingen te beloven. We worden in deze wereld getraind om onafhankelijk van elkaar te zijn, maar juist als je iets aan een ander belooft, stel je je onafhankelijk op. Je legt een lijntje naar elkaar. Dus blijf vooral beloven en kom je beloftes na." 

Opgeslokt

Laat 'm daar nu net met de kneep zitten. Ironisch genoeg twitterde Dijkstra zelf een tijdje geleden: "Als pastor mail ik vaak; 'Ik bid voor je,' om vervolgens te ontdekken dat ik dat vaak vergeet." Zelfs voor pastors is dit dus een herkenbaar probleem. "Zeker," reageert hij. "Ik leef vaak met een schuldgevoel ten aanzien van de mensen die ik onder mijn zorg heb, want natuurlijk heb je de intentie en het verlangen voor die ander te bidden, maar je wordt vaak opgeslokt door allerlei werkzaamheden. Voor je het weet ben je een week verder en is de operatie bij wijze van spreken al geweest."

Vergeef jezelf als het even niet lukt

Doekje voor het bloeden

Zijn tweet zorgde voor veel herkenning onder zijn volgers. Eentje reageerde wat cynisch: 'Het is blijkbaar niet belangrijk genoeg om te onthouden.' Dijkstra: "Hij heeft een punt. Soms is zo'n uitspraak als 'ik zal voor je bidden' een doekje voor het bloeden. Je sust het geweten er een beetje mee. Dat is natuurlijk niet de bedoeling; zo'n belofte moet niet gaan devalueren."

Eerst bidden, dan mailen

Om te voorkomen dat hij vergeet te bidden, bedacht Dijkstra iets wat tot op de dag van vandaag werkt: "Ik typ de mail, ik bid en dan pas klik ik op verzenden."

Tip

Wil je niet vergeten te bidden voor iemand? Gebruik de PrayAssist-app. Een soort to-do lijstje voor je gebed, met reminders van je gebedspunten. Lees de gebruikservaringen van redacteur Joëlle op Visie.eo.nl/biddenmeteenapp.

Waarom beloven we soms van alles wat we niet nakomen? 
"Er is een groot verschil tussen het niet doen en niet willen. Soms ben je zo verschrikkelijk druk dat het er maar niet van komt. Tot je op een gegeven moment zelfs niet meer durft. Dus het is beter om dingen meteen te doen. Boter bij de vis."

Het is dus vaak geen onwil...
"Nee, allesbehalve! Want op het moment dat ik de mail schrijf, leef ik ook intens met diegene mee. Niet voor niets komt de gedachte in mijn hart om te bidden voor die ander."

Je zou kunnen zeggen: iedereen is druk. Dingen beloven en niet doen, hoort er ook een beetje bij in deze tijd.
"Daar ben ik het niet mee eens. Ik ben misschien ouderwets, maar je moet doen wat je belooft. Dat het er soms niet van komt is een ander verhaal. We mogen ook wel wat minder streng zijn naar onszelf toe, maar accepteren dat het er nu eenmaal bij hoort vind ik wat te makkelijk. Als ik vergeet een paar data voor een afspraak door te sturen hoop ik dat iemand mij er even aan herinnert. Helemaal niet verwijtend, maar als hulp en dan kan ik het alsnog doen of iemand anders biedt aan om het te doen. In die zin is het goed dat we allemaal een beetje flexibel zijn."

Wat je niet kunt nakomen, moet je ook niet beloven

Geldt dus nog steeds: belofte maakt schuld?
"Ja, al is het daarom ook altijd omfloerst met schuldgevoel. Ik zou zeggen: belofte schept verplichting. Vergeef jezelf en een ander als het even niet lukt, want het is geen onwil of losjes omgaan met beloften, maar het is onvermogen. Je krijgt het niet rond."

Praktische bezwaren

"Ik denk dat het te maken heeft met het verschil tussen een reactie vanuit het hart en vanuit het hoofd," zegt Hannie Kraan, vertrouwenspersoon binnen de protestantse kerken in Amsterdam. "We zeggen vaak vanuit ons hart: 'Dat zal ik doen' en dat menen we dan ook echt, maar zoals Willem Elsschot dichte; 'tussen droom en daad staan de wetten in de weg en praktische bezwaren'. Op dat moment lijkt het geen droom, we menen het echt, maar ja, dan komen er praktische bezwaren waardoor het toch anders loopt."

Als het geen onwil is, is het dan ook niet zo erg?
"Ho, dat is heel wat anders. Je schaadt het vertrouwen en dat is altijd erg. Ook wel milder gezegd: je schuurt het vertrouwen."

Kun je jezelf trainen in het nakomen van beloftes?
"Ja. Zelf houd ik van gesprekken met een kop, een romp en een staart. In de staart van het gesprek kan het erg helpen als je nog even checkt wat er is afgesproken en wat je de ander hebt beloofd. 'Wat verwacht jij nu van mij?'. Dat is goed voor jezelf en ook voor de ander, want soms heeft de ander iets gehoord wat jij niet zo concreet gezegd hebt en dan is het goed om een gesprek samen te vatten. Wat ook helpt: houd je beloftes realistisch. Wat je niet kunt nakomen, moet je ook niet beloven."

Niet zo streng zijn

Ten slotte vindt ook Kraan het belangrijk dat we niet zo streng voor onszelf zijn. "Als je iets uit je hart beloofd hebt, was de intentie goed en die blijft goed. Dat de uitwerking ervan wat anders loopt, is vervelend, maar je moet jezelf ook kunnen vergeven."

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons