Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Hoe troost je een volwassene die rouwt?

Etiquette van het troosten

Je zou zeggen dat er geen regels zijn voor het omgaan met iemand die rouwt. Verdriet is zo persoonlijk en iedereen rouwt op een andere manier. Toch zijn er volgens sociaal psycholoog en etiquette-deskundige Beatrijs Ritsema wel degelijk richtlijnen hoe je het beste kan troosten.

Misser 1: het verdriet bagatelliseren.

Zeg nooit dat het altijd erger kan. Dat iemand ondanks het gemis nog wél gezond is, bijvoorbeeld. Of dat er gelukkig nog twee kinderen over zijn. Als iemands glas halfleeg is, is het niet jouw taak dat glas halfvol te maken. Bevestig de rouwende liever in zijn of haar verdriet: 'Het ís ook erg wat je nu doormaakt.'

Let wel op:

Wat voor de één werkt, werkt averechts voor de ander. Een 'troosthandboek' is dus moeilijk te schrijven. Het is belangrijk dat je altijd rekening houdt met de persoonlijkheid van degene die rouwt.

Misser 2: over jezelf praten.

Voor veel mensen is het verleidelijk om over zichzelf te praten als de situatie van degene die rouwt herkennen. 'Ja kanker is inderdaad een rotziekte, mijn tante had het ook en...'. Zit je aan iemands ziekbed, dan is het jouw taak om te luisteren. Nee, je weet helemáál niet wat die ander doormaakt. Spreken is modder, zwijgen is goud.

Misser 3: vragen of het verdriet al voorbij is.

Dat je al bijna niet meer denkt aan het verlies dat je naaste heeft geleden, betekent niet dat je naaste ook al op dat punt is aangekomen. Vraag dus niet na een half jaar of het gemis al minder is, maar ook niet na een jaar én zelfs niet na vijf jaar. Vragen of het verdriet al voorbij is, is misschien wel het meest kwetsende wat je kunt zeggen.

Misser 4: iemand aanraken die je niet goed kent.

iemand die rouwt is kwetsbaar. Als je niet weet of diegene lichamelijk contact waardeert, laat het dan. Twijfel je en is een knuffel geven jouw manier van troost bieden, vraag dan eerst of diegene het oké vindt.

Misser 5: niets laten horen.

Misschien weet je niet wat je moet doen of zeggen als iemand in je omgeving in de rouw is. Het kan dan verleidelijk zijn om uit ongemak helemaal niets te laten horen. Maar van stilzwijgende afwezigheid kan onmogelijk een troostende werking uitgaan. Twijfel je of de rouwende op je zit te wachten, dan kan je dat gewoon vragen.

Maar hoe moet het dan? Het tegenovergestelde van bovenstaande missers kun je opvatten als manieren om wél te troosten. Dus: het verdriet serieus nemen, alleen over de ander praten, niet vragen of het verdriet al voorbij is, opengooien of een knuffel eventueel gewenst is en contact zoeken. Maar er is meer.

Tip 1: verplaats je in de ander, het gaat om zijn of haar gevoel.

Het kan zijn dat je niet begrijpt waarom een vriend of vriendin helemaal kapot is van een vroege miskraam of van het feit dat zijn hond een spuitje heeft gekregen. Als je troost wilt bieden gaat het niet om jouw gevoel, maar om dat van de ander.

Tip 2: vraag wat je concreet kunt doen, of dóé het gewoon.

Wie rouwt, kan niets met holle frasen als 'Mijn deur staat altij dopen' of 'Je weet me te vinden', zegt psycholoog Beatrijs Ritsema. Wel kunnen troosters iets concreets doen, zoals boodschappen doen, koken of kinderen van school halen. Betreft een collega: vraag of je werkzaamheden kunt overnemen. Een vader uit België die zijn jonge zoontje verloor, schreef in een blog hoe hij de ochtend na de eerste nacht thuis een zak pistoletjes voor zijn deur aantrof, de dag erop weer en zo wekenlang. De dood is primitief en oeroud, schreef hij, net als eten en drinken. Dus zo'n gebaar helpt. Ook zegt hij tegentroostbieders: 'Een familie die op een dusdanige wijze gekwetst is, zal zichzelf niet opdringen. Zij kruipt net als een gewond dier terug in de donkere geborgenheid van haar hol of grot. Dring uzelf niet.'

Spreken is modder, zwijgen is goud

Tip 3: luister, luister, luister.

Oprechte aandacht en een luisterend oor lijken steeds schaarser te worden in onze maatschappij waarin 'zenden' de overhand heeft gekregen. De vrienden van Job (die uit de Bijbel) deden iets wijs: ze gingen zeven dagen en nachten naast Job zitten, om hun vriend te troosten. Als je dat doet bij iemand die treurt, komen de verhalen over het gemis vanzelf.

Tip 4: regel en quality time.

Vraag aan degene die rouwt waaraan hij of zij behoefte heeft. Een goed gesprek of juist even samen sporten? Een avondje uit og thuis herinneringen ophalen?

Tip 5: blijf attent, ook als het ergste voorbij lijkt.

Voor iemand die een geliefde heeft verloren, zijn de geboorte- en sterfdatum van de overledene extra belangrijk. Het minste wat je kunt doen, is die datum in je agenda zetten en op de dag zelf iets van je laten horen, bijvoorbeeld via een kaartje, belletje of bloemetje. Meestal raakt zo'n datum na een jaar of twee in de vergetelheid. Behalve bij de nabestaanden, voor wie het verdriet nog even heftig kan zijn als aan het begin.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons