Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

De plaats van de O in het LHBTQ-gesprek

Waarom zoeken orthodoxen hun veiligheid in de rechtsstaat, als deze alleen in Christus ligt?

in Geloven

Mag onze identiteit ergens anders liggen dan in Christus? In het naschrift bij de Nashvilleverklaring staat dat de seksuele identiteit niet bepalend voor een christen zou moeten zijn. Daar wordt de diepste snaar geraakt in het LHBTQ-gesprek.

Nu de Nashvillestorm wat is geluwd, is het tijd voor bezinning en reflectie rond het LHBTQ-gesprek. Robert Plomp, blogger, schrijver, spreker en “progressief orthodox” doet een voorzet en vraagt zich af of de angsten en zorgen van orthodoxen niet gelijksoortig zijn aan die van LHBTQ'ers.

Veel conservatief-orthodoxe christenen vragen zich af waarom de seksualiteit en de sekse voor de LHBTQ'ers zo belangrijk is, dat zij er elke dag mee geconfronteerd moeten worden. Is deze nadruk op seks en identiteit niet wereldgelijkvormig? vragen zij zich af.
Maar er is ook een tweede reactie. Mag ik nog wel orthodox zijn en denken? Moeten mijn denkbeelden aangepast worden aan de waan van de dag? Mag ik mij nog wel uitspreken over mijn opvattingen over seks en seksualiteit – opvattingen die de meeste Nederlanders nog niet zo lang geleden nog massaal deelden? Is er een soort liberale inquisitie die mij beoordeelt en veroordeelt?

Mogen we nog bang zijn?

Een van de opstellers van de Nashvilleverklaring vergeleek zijn zorgen met de opkomst van het nazisme. Dat leverde veel verontwaardiging op, maar wie oog had voor de mens achter de uitsprak, zag angst. Angst dat een goddeloze, destructieve ideologie de kerk in haar greep zal krijgen. Daarom leeft die vraag bij orthodoxe christenen: mogen we nog bang zijn? Mogen we nog waarschuwen voor het kwaad?

In het LHBTQ-debat hebben sommige orthodoxe christenen ook een letter: de letter O. Niet omdat hun identiteitsvragen gelijksoortig zijn. De O hoort in het rijtje, omdat ze ervaren dat hun orthodoxe identiteit onder vuur ligt. Zij voelen zich niet meer veilig om te zijn wie ze zijn, en in de huidige identiteitenmaatschappij voelen zij zich een kleine, geminachte minderheid.

"Je mag wel orthodox zijn, maar je mag je mond er niet over open doen."
"Je moet genezen van je orthodoxie."
"Je orthodoxe gedachten zijn een ziekte, een waanbeeld."
"Als je orthodox bent, ben je bij ons niet welkom."
"Moeten we orthodoxen nog wel kinderen laten opvoeden?"
"Je orthodoxie is het gevolg van je opvoeding door je dominante vader."

LHBTQ'ers en orthodoxen beter begrijpen

Daarom is het volkomen logisch dat deze orthodoxen de emancipatie zoeken, zichtbaar willen zijn, en erkend willen worden. Daarmee is de O van orthodox op een merkwaardige wijze onverwacht een letter geworden in het LHBTQ-gesprek. En het is nog maar de vraag of ze daar welkom is. Toch kan dat conservatief-orthodoxen en LHBTQ'ers helpen elkaar beter te begrijpen. Begrip legitimeert de ander niet automatisch, maar helpt wel om de ander als mens te zien. Zeker als je je eigen zorgen en vragen bij die ander herkent.

Maar er zijn (natuurlijk) ook grote verschillen tussen de orthodoxe en de LHBTQ-identiteiten. Allereerst is de impact voor LHBTQ'ers veel groter. Zij hebben te maken met een identiteit die biologisch in hen verankerd ligt. Onze opvattingen en principes hebben we – in ieder geval gevoelsmatig –in eigen beheer. Ook zijn onze geslachtelijke en seksuele identiteiten nauw verbonden met onze ingeschapen behoefte om relaties aan te gaan. Als laatste is een LHBTQ'er, zeker in het begin, bijna altijd een minderheid in de familie en de directe omgeving, terwijl we onze normen en waarden meestal delen met de mensen om ons heen.

Bij een beetje kritiek op de orthodoxe visie is er direct sprake van gemopper over christenvervolging

Vanuit dat perspectief is de O-identiteit voor conservatief-orthodoxen een reden om zich eens flink te bezinnen. Want als hun angsten en zorgen gelijksoortig zijn aan die van LHBTQ'ers, dan zijn ze daarin net zo wereldgelijkvormig geworden als zij de LHBTQ'ers verwijten. Hun hele zoektocht naar zichtbaarheid, meningsuiting, legitimiteit en vrijheid zijn dan ook een vrucht van het postmoderne liberale denken. Het is dan opmerkelijk dat er aan homoseksuelen en transgenders gevraagd wordt te lijden om Christus, terwijl er bij een beetje kritiek op deze visie direct sprake is van zelfbeklag en gemopper over christenvervolging. Waarom zoeken orthodoxen hun veiligheid in de rechtsstaat, als deze alleen in Christus ligt? En waarom keuren ze het af als LHBTQ'ers, die in een veel zwakkere positie staan, ook een beroep doen op de rechtsstaat?

'Hij tekende voor ons'

In de gemeente van Korinthe was ook een identiteitenstrijd aan de gang. Sommigen zeiden dat ze van de school van Paulus waren, anderen van die van Apollos of van Petrus. Sommigen beriepen zich zelfs op de zuiverste orthodoxie, zij waren naar eigen zeggen van de school van Christus. Paulus zet daar één grote streep door. Het gaat in het Koninkrijk van God niet om opvattingen of bij welk kerkverband je hoort. Paulus schrijft dat onze identiteit in onze doop ligt. Want daarin zette de Drie-enige God Zijn Naam op ons voorhoofd. Dat is wat telt. Wij hoeven nergens te tekenen, Hij tekende voor ons.

We moeten stoppen een probleem te maken van de identiteit van de ander

Orthodoxie is een uitgangspunt, een belijdenis die zegt dat je je hoofd buigt voor Christus, en al je waarheden opgeeft voor Jezus die dé Waarheid is. " Als u smaad wordt aangedaan om de Naam van Christus, dan bent u zalig (..) Maar laat niemand van u lijden als een moordenaar of dief, of kwaaddoener, of als iemand die zich met de zaken van iemand anders bemoeit," schrijft Petrus in 1 Petrus 4:14 en 15. Zo komt het orthodox-zijn los te staan van onze standpunten, en wordt het dienstbaar aan het Evangelie van Jezus Christus. Want daarin hebben de orthodoxen gelijk: in Christus doet onze identiteit er niet meer toe, noch onze seksuele, nog onze leerstellige. Daarom moeten we stoppen een probleem te maken van de identiteit van de ander. Iedereen die buigt voor Christus, is thuis in de kerk. Dat is niet makkelijk of goedkoop, geen oppervlakkige liefde of liberale ideologie. Dat is de oudste belijdenis van Paulus: ‘Niemand kan zeggen: Jezus is Heer, dan door de Heilige Geest!’

Beeld: Shutterstock

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons