Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Tygo Gernandt duikt in de wereld van GHB

'Ruiken is gebruiken'

In de vierdelige EO-serie Tygo in de GHB die maandagavond van start gaat, onderzoekt acteur Tygo Gernandt de wereld van excessief drugsgebruik. Waarom gebruiken jongeren in Noord-Brabant massaal GHB en lukt het hun niet om daarvan af te kicken? In het programma komen verslaafden, ouders, hulpverleners en politie aan het woord.

EO-serie 'Tygo in de GHB'

Vanaf maandag duikt de Nederlandse acteur Tygo Gernandt in de wereld van excessief druggebruik. Hij trekt op met gebruikers en dealers, volgt de politie bij invallen in drugspanden en achtervolgingen van gebruikers onder invloed. Hoe kan het dat niemand grip lijkt te krijgen op deze verlammende drug?

Vanaf maandag 26 november, 21.20 uur, NPO 3

Sahar Meradji van televisiebedrijf Zodiak Nederland is de maker van de serie. Ze vertelt dat Zodiak, Tygo en de EO zich verbaasden over de reeks korte nieuwsberichten waarin een overtreding door of zelfs de dood van een GHB-gebruiker werd vermeld. Een GHB-epidemie, noemden sommigen het. “We hebben op meerdere plekken onderzoek gedaan naar het gebruik van GHB,” begint Sahar. “Daarbij ontdekten we vier brandhaarden, plekken waar de concentratie gebruikers van deze drug heel hoog is. Uiteindelijk kozen we voor deze serie voor een gebied in Noord-Brabant.”

De vraag waarom GHB juist op het platteland zo populair is, laat zich niet makkelijk beantwoorden. Uitzichtloosheid, gebrek aan activiteiten voor jongeren, de zwijgcultuur – het speelt allemaal mee.

Wakker schudden

Sahar hoopt met dit programma de politiek wakker te schudden. “Er moet meer onderzoek komen naar het gebruik en naar hoe deze jongeren geholpen kunnen worden. Op dit moment zijn er weinig accurate cijfers bekend. Als hetzelfde aantal jongeren dat nu GHB gebruikt aan de heroïne zou zitten, had je de poppen aan het dansen. Terwijl deze drug mogelijk veel schadelijker is en het soms een kwestie is van ‘een druppel te veel’ en je belandt in een coma, of het loopt zelfs dodelijk af...”

Afkicken van GHB blijkt lastiger dan van andere drugs afkomen. Het terugvalpercentage onder jongeren die een poging doen, is hoog. “Gewone afkicktherapie werkt vaak niet, omdat de drug te heftig is. Binnen een paar maanden valt het gros weer terug.”

‘Ruiken is gebruiken’

Eigenlijk moeten afgekickte jongeren niet meer teruggaan naar hun oude woonomgeving, vervolgt de programmamaker. “Dat klinkt heftig, want plattelanders zijn honkvast. Maar ruiken is gebruiken. Zodra ze de lucht in hun neus krijgen, moeten ze weer.”

Een andere oorzaak waardoor afkicken lastig is: GHB is een lichaamseigen stof.
Je maakt het zelf aan, maar als je gaat gebruiken, stopt het lichaam daarmee. Door te veel GHB ontstaat er zogeheten chemische spieraanmaak. Je spieren worden sterker, maar op het moment dat je stopt, breken ze direct af. “Dat kan dodelijk zijn,” zegt Sahar, “omdat door plotselinge hoge spierafbraak acuut nierfalen kan optreden. Cold turkey stoppen, kan dus eigenlijk niet.”

Shockeffect

Dat Sahar dit programma voor de EO maakte en niet voor een andere omroep, vindt ze niet meer dan logisch. “Ik heb de EO leren kennen als een omroep die niet bang is om de harde werkelijkheid te laten zien met als doel maatschappelijke bewustwording te creëren. Dat doet Tygo in de GHB ook. Het gaat ons niet om het shockeffect, hoewel dat er ook zeker in zit, maar we willen met dit programma een groter verhaal vertellen.”

Of het programma ook nog hoopvol is? “Ik moet denken aan hoe Tygo de laatste aflevering afsluit. Hij zegt dat hij achterblijft met een verdrietig gevoel, maar ook dat hij hoopt dat zijn zoektocht verschil zal maken.”

'Tygo in de GHB' terugkijken

Aflevering 1: Ruiken is gebruiken

Tygo ontmoet Junita (28), die al jarenlang ernstig verslaafd is aan GHB. Hij loopt mee met wijkagent Fred bij zijn vaste rondje langs hardnekkig verslaafde jongeren in Sint Willebrord, ook wel ‘rolluikcity’ genoemd. Het afkicken van GHB is erg lastig, omdat “ruiken nou eenmaal doet gebruiken,” legt Fred uit. In een safe house ontmoet Tygo Kevin, die probeert van de GHB af te kicken. Dat lukt slechts 30% van de jongeren. Vaak komen ze – eenmaal clean – weer in hun vertrouwde (gebruikers)omgeving terecht. Houd dan je rug maar eens recht.

Aflevering 2: Plattelandsdrama

Tygo infiltreert dieper in de drugsscene op het Brabantse platteland. Zo is hij er getuige van hoe een dealer vanuit een aftands schuurtje GHB maakt met velgenreiniger, gootsteenontstopper en gedemineraliseerd water. Hij ontmoet Gerrie, die onder invloed van GHB een jong gezin van de weg reed. En hij gaat met Junita en haar vrienden boodschappen doen: geen eenvoudige opgave als het effect van de GHB tot een hoogtepunt is gestegen en de supermarkt per auto bereikt moet worden.

Aflevering 3: De terugval

In deze aflevering volgt Tygo de politie bij de inval in een GHB-lab. Hij gaat langs bij Kevin, die de safe house vanwege een ernstige terugval moest verlaten. Kevin gebruikt weer volop en laat zien wat de drug geestelijk en lichamelijk met hem doet. Een nieuwe opname is niet eenvoudig: de wachtlijst voor detox is lang. Eigenlijk blijkt vooral afkicken en terugkeren buiten de eigen woonomgeving effectief. Een Eerste Hulp-arts vertelt sommige GHB-ers meerdere malen op één avond te zien: ‘out’, in coma of met andere ernstige gezondheidsklachten.

Aflevering 4: Het Wilde Westen

In deze aflevering belandt Tygo in een wilde politie-achtervolging. Een GHB-gebruiker maakt de wegen onveilig en moet per direct worden aangehouden. Eenmaal in de cel blijkt dat GHB’ers zulke heftige ontwenningsverschijnselen kunnen krijgen, dat een arts de politie moet manen deze gearresteerde zonder verhoor vrij te laten. Kevin heeft een eerlijk en confronterend gesprek met zijn moeder over zijn GHB-verslaving die inmiddels het hele gezin in zijn greep heeft. Junita vertelt openhartig over het meest kwetsbare dat je als vrouwelijke GHB-gebruiker kan overkomen: seksueel geweld zonder dat je je daar op het moment zelf lichamelijk tegen kunt verzetten.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons