Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Prof. dr. Erik Scherder op zoek naar het geheim van Methusalem

Donderdag, 20.25 uur, NPO 2

Het geheim van Methusalem, Erik Scherder

Gelukkig oud worden, kan dat? Wel als je actief blijft, stelt hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder. Hij gaat deze week in een nieuwe EO-serie op zoek naar ‘het geheim van Methusalem’.

Een bijna olijk gezicht, een vrolijke lach: het is typerend voor de man die alles weet over de werking van het brein. Hij mag dan 67 zijn – “dat is nog niet zo oud, maar ik ben toch al ruim over de helft” –, hij is een gelukkig en aimabel man. “En ik hoop dat dit gelukkige gevoel nog een tijdje mag blijven.”

Het geheim van Methusalem

Laat dat nu precies de crux zijn: gelukkig oud worden. Kan dat? Scherder ontmoet in het nieuwe EO-programma Erik Scherder zoekt: het geheim van Methusalem allerlei mensen in binnen- en buitenland die hem vertellen over hun oude dag. Is die zinvol? Zijn ze gelukkig?

Wat was uw bijzonderste ontdekking tijdens deze zoektocht?
“We reisden onder andere naar het Griekse eiland Ikaria, waar de bewoners gemiddeld heel oud worden. De vraag was natuurlijk: hoe komt dat? Wat me vooral opviel, was dat deze mensen een gematigd leven leiden. Even een gek voorbeeld: uit onderzoek blijkt dat als je ratten laat hongeren, ze langer leven. Dat komt omdat hun stofwisseling dan lager is. Voor mensen geldt ook: als je een hóge stofwisseling hebt, heb je veel zuurstof nodig, waardoor er veel vrije radicalen vrijkomen. Dat zijn neurotoxische stoffen, die niet goed voor je zijn.
Kortom, met een beetje ondergewicht – gematigd leven dus – leef je langer. Of je dan ook gelukkiger leeft, is vraag twee. Ik ontmoette op Ikaria een oude vrouw, ze liep met een stok. We gingen met haar naar het land, waar ze wat sla voor het avondeten afsneed. ‘De kinderen komen vanavond eten,’ zei ze, ‘dus ik moet wel’. Daar zit ook een stuk zingeving in. Deze vrouw had een doel. Maar toen ik haar vroeg: ‘Bent u gelukkig?’ antwoordde ze: ‘Nou, als ik vannacht mijn ogen dichtdoe, mag het over zijn.’”

‘Hoe drukker, hoe beter’

Het was niet het enige wat Scherder daar ontdekte. “Deze vrouw moest moeite doen om te leven, en om haar maaltje bij elkaar te krijgen. Dat is een tweede belangrijk punt. Tegenwoordig laten we ons eten thuisbezorgen – nog even en ze leggen het in je mond. Sterker nog: de voedingsindustrie produceert nu al drankjes waar volgens hen alles in zit wat je nodig hebt. Dat is toch krankzinnig?
Recent las ik een artikel van Denise Park, een hoog aangeschreven wetenschapper, die schreef: ‘Hoe drukker, hoe beter.’ Het is dus niet een kwestie van afbouwen als je ouder wordt, maar juist van doorpakken.”

Carrière in de lift

Sinds Erik Scherder meewerkt aan allerlei tv-programma’s, zit zijn carrière behoorlijk in de lift. Hij is zelfs een BN’er; op stations en tot in kleine dorpjes in het buitenland wordt hij herkend. Is hij daar gelukkiger van geworden? “Tot nu toe heeft het me heel veel plezier gebracht. En door mijn baard herkennen mensen mij natuurlijk snel. Vooral de laatste maanden weer, na de Masterclasses van omroep Max. Daar hebben we veel positieve reacties op gehad. Mensen op straat zeggen gewoon: ‘Hé, Erik! Leuk!’ Dat vind ik machtig. Ik zie het ook een beetje als mijn taak als wetenschapper: de kennis waarvoor ik betaald word, teruggeven aan de maatschappij.”

Kijkt u ernaar uit om oud te worden?
“Goeie vraag. Ik ben eigenlijk helemaal geen held, ik verdraag bijna niets. Maar ik ben toch benieuwd hoe ik zal omgaan met klachten. Maak ik er dan ook nog wat van, of vind ik het dan wel mooi geweest?”

‘Erik Scherder zoekt: Het Geheim van Methusalem’

‘Zo oud als Methusalem’, zoals het gezegde luidt, worden we weliswaar niet. Feit is wel dat we steeds langer leven. Maar willen we dat wel, zo oud worden? Of zijn we toch bang voor de onvermijdelijke aftakeling? Prof. dr. Erik Scherder gelooft echt dat oud worden én gelukkig zijn, samen kan gaan. Maar blijft zijn wetenschappelijke overtuiging overeind als hij geconfronteerd wordt met de dagelijkse werkelijkheid?

[T] Vanaf donderdag 6 september, 20.25 uur, NPO 2

Tekst: Mirjam Hollebrandse
Beeld: Jacqueline de Haas

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

'Die avond in Bataclan': Ferry terug op plaats aanslag in Parijs

'Die avond in Bataclan': Ferry terug op plaats aanslag in Parijs

Donderdag, 22.25 uur, NPO 3

Bart van Delen

15 november 2018
Nieuwe EO-reeks: 'Wildernis onder water' op NPO 2

Nieuwe EO-reeks: 'Wildernis onder water' op NPO 2

Vanaf woensdag 12 december

15 november 2018
'Genaaid' met Jennifer Hoffman: waar komt je kleding vandaan?

'Genaaid' met Jennifer Hoffman: waar komt je kleding vandaan?

Jonge fashionista's naar Myanmar, woensdag, 20.25 uur, NPO 3

Bart van Delen

14 november 2018