Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

EO zendt film uit over Aramese genocide

‘Ik moet het verhaal vertellen voordat het vergeten wordt’

in Mediatips

Vorig jaar maakte Shayno Numansen voor haar studie een film over de Aramese genocide. Bij de research daarvan was ze op een bijzondere video van haar overgrootvader gestuit, een van de weinige overlevenden van deze massamoord. Wrang genoeg wilde haar hogeschool het artikel dat hierover geschreven werd, niet publiceren. “Te gevoelig.” De EO bood Shayno de mogelijkheid een film te maken over haar strijd rond dit videoproject. 

Genocide in Twente is de titel van de film die de EO in september uitzendt. Het vertelt het verhaal van Shayno: lukt het haar om het verhaal van haar overgrootvader te vertellen in Nederland? Gaat de Saxion Hogeschool in Enschede alsnog pal achter Shayno staan? Genocide in Twente laat zien wat tegenslag en pappen en nathouden met iemand doet. Maar het is ook een film die gaat over de kracht van steun en samenwerking.

Verstopt in een tunnel

Terug naar hoe het allemaal begon. Tijdens de research voor haar videoproject voor de hogeschool, ontdekte Shayno een video van haar overgrootvader. Hij had als kind de genocide van 1915 in het Ottomaanse Rijk (het huidige Turkije) overleefd, en vertelt de gruwelijke verhalen van deze massamoord. Dat ze al dagen niet hadden gegeten en gedronken. Hoe kinderen gelokt werden met brood en vervolgens in putten werden gegooid. En hoe hij met eigen ogen had gezien hoe zijn familie massaal werd uitgemoord. “Mijn overgrootvader had zich verstopt in een ondergrondse tunnel in de kerk,” vertelt Shayno, “maar werd later alsnog gevonden. Hij is meegenomen als kind-slaaf en heeft jarenlang als slaaf geleefd tussen de Koerden.”

Nooit vergeten

In de video die Shayno over haar overgrootvader vond, doet hij aan het eind de oproep deze genocide nooit te vergeten. “Ik kreeg het gevoel dat hij mij indirect vroeg het verhaal te vertellen, voordat het vergeten wordt. Dat werd mijn missie. Ik wilde zijn verhaal versterken met beelden van bijvoorbeeld de putten waar hij over vertelt. Dus ik besloot naar Zuidoost-Turkije te gaan.”
Daar ontdekte Shayno welke minderheidsstatus de christelijke Aramees-Chaldeeuwse bevolking na al die jaren nog steeds heeft. “Volgens de Turken bestaan wij gewoon niet. Ze hebben denigrerende bijnamen voor mijn volk; ze noemen ons slaaf of ongelovige. En mij werd geadviseerd het kruisje om mijn nek af te doen.”

Turkse sentimenten

Eenmaal terug in Nederland ontdekte Shayno dat ook hier rekening wordt gehouden met sentimenten uit Turkse hoek. Het artikel dat werd geschreven naar aanleiding van een interview met Shayno over de Aramese genocide, werd tot op het hoogste niveau van de Saxion Hogeschool besproken. Want zou dit verhaal niet Turkse sentimenten aanwakkeren?

Ondanks steun van haar docenten om dit onderwerp uit te werken in een film, kreeg Shayno na weken van overleg van de woordvoering te horen: “Veiligheid gaat soms voor vrijheid van meningsuiting.” Alleen in de besloten online digitale omgeving van de hogeschool was er ruimte voor. Maanden daarna kreeg Shayno te horen dat “plaatsing nu misschien wel had gekund, maar dat de hogeschoolkrant was opgeheven. Misschien zou ze het eens kunnen proberen bij de site van de hogeschool?”

Hartverwarmende steunbetuigingen

Recente publiciteit over Shayno zorgde ook voor betrokkenheid van landelijke politici. Ze ontving zelfs uit de Turkse gemeenschap hartverwarmende steunbetuigingen. Voor de EO was Shayno’s video-project aanleiding om haar de mogelijkheid te bieden voor NPO 3 de 3LAB-film Genocide in Twente te maken. Deze wordt in september uitgezonden; houd voor de precieze uitzenddatum Visie in de gaten.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Geeske Hovingh: 'Waar liefde en vriendschap is, daar is God'

Geeske Hovingh: 'Waar liefde en vriendschap is, daar is God'

Het Vermoeden: zondag, 11.35 uur, NPO 2

Gisteren
Documentaire 'American Jail': 'Amerika heeft een racistisch gevangenissysteem'

Documentaire 'American Jail': 'Amerika heeft een racistisch gevangenissysteem'

Vrijdag 23.05 uur, NPO 2

Rick de Gier

19 oktober 2018
Els Martens pakt moderne slavernij aan

Els Martens pakt moderne slavernij aan

‘De meeste slachtoffers in eigen land hebben de Nederlandse nationaliteit’

19 oktober 2018