Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Joodse humor

Blog van Tim van Wijngaarden

Als je de sfeer op een christelijk feestje wilt verknallen, moet je over Israël beginnen. Zaten de mannenbroeders en vrouwenzusters eerst nog gezellig met elkaar te keuvelen, zodra de Israëltaart wordt aangesneden, is het uit met de pret. Hete hoofden van christenen die zo pal voor Israël staan, dat je Israël nauwelijks nog kunt zien botsen met de woedende blikken van christenen die het opnemen voor de onderdrukte Palestijnen, terrorist of niet.

Ik heb zelfs weleens meegemaakt dat iemand een boek van een bepaalde schrijver niet wilde bekijken, omdat de vader van die schrijver zich kritisch had uitgelaten over Israël. De ongerechtigheid der vaderen bezocht aan de kinderen, zullen we maar zeggen. Israël is lakmoesproef voor waar of vals christendom. Ik laat hier graag in het midden welke kant u moet kiezen.

Het is ironisch dat waar Israël ter tafel komt, alle relativering en ook humor terzijde wordt geschoven, terwijl het Joodse volk bij uitstek bekendstaat om zijn fenomenale humor en zelfspot: witzen en rabbijnse raadsels waarin ze hun eigen dubbelheid op de hak nemen en waarin zelfs God regelmatig figureert. Het geeft een inkijkje in hoe Joden hun geloof beleven: niet altijd even serieus. En terecht: Joden hebben eeuwen als minderheid geleefd, moesten zich aanpassen, zijn gediscrimineerd en soms vervolgd. Als minderheid te midden van kwaadwillende machten was zelfspot een moedig medicijn tegen de verbittering. Maar nog veel meer is het een uiting van een spiritueel besef dat het ten diepste niet gaat om vrome godsdienstigheid, maar om genade. Humor als geloofsstatement. De chassidische Jood Martin Buber zei: “Wie slechts geloof heeft, loopt het gevaar een Farizeeër te worden. Wie slechts humor heeft, kan cynisch worden. Wie geloof en humor heeft, vindt het evenwicht waarmee hij rechtop kan blijven.”

Dat gun ik alle christenen voor Israël en die voor de Palestijnen wel: een goeie witz over Sam en Isjmael die bij de koosjere slager in gesprek raken en het conflict met een goeie grap ontdoen van zijn angel. Joodse humor. Niet uit cynisme of om de boel weg te lachen. Maar als geloofsstatement. Omdat zelfs Israël aan het infuus van de genade hangt. Net als wij.

Geschreven door:

TimZingt

Cabaretier en liedjesschrijver

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons