Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

‘Dat er veel christenen zijn, is geen bewijs voor God’

Maar het is geen misplaatste gedachte, betoogt Marinus de Jong

Op de populaire Amerikaanse nieuwswebsite Huffingtonpost.com staan 21 redenen voor slimme mensen om niet in God te geloven. In een serie blogs houdt theoloog Marinus de Jong deze redenen tegen het licht. In deze aflevering reden #15: ‘Dat er veel christenen zijn, is geen bewijs voor God.’

Bij deze reden om niet in God te geloven, voel ik me een beetje betrapt. Want ik voel me wel degelijk gesteund door het feit dat het christendom zo’n rijke historie heeft en ook vandaag de dag nog veel aanhangers kent. Dat is wat ik ervaar als ik in de kerk de Apostolische Geloofsbelijdenis zing of lees. ‘Wij belijden met de kerk van alle tijden en plaatsen…’ Dat sterkt mijn geloof. En zo lees ik ook die berichten in de christelijke pers over groeiend christendom in China en Afrika. Het voelt als broodnodige support in een land waar de kerk alleen maar kleiner wordt. Datzelfde gevoel heb ik als ik op vakantie weer eens een eeuwenoude kathedraal binnenloop. Ooit was mijn geloof groots en inspireerde het kunstenaars en machthebbers. Ooit loofde dit hele continent mijn God.

Weinig principieel

Maar er zitten nog wel wat haken en ogen aan deze reden. Want als de meerderheid je raadgever is, kom je nogal verkeerd uit. Deze kathedralenbouwers voerden ook kruistochten. Dat waren buitengewoon gewelddadige rooftochten met de zegen van de kerk. En die kathedralen, zoals de Domkerk in Utrecht, werden vaak gebouwd terwijl veel leden van diezelfde kerk in grote armoede leefden. Daarnaast zijn er nog genoeg grote groepen die foute dingen deden en geloofden.

Met hetzelfde argument kan ik beter moslim worden: die religie groeit harder dan het christendom. Bovendien was er een tijd dat de meeste mensen op deze wereld in meerdere goden geloofden. Nee, het argument van de getallen is niet sterk. Daar komt bij dat het weinig principieel is. Want betekent dit dat ik mijn geloof laat vallen als de wind van de aantallen tegenzit? Hoe diep zit het dan helemaal?

Vervolgde minderheid

Ook in de Bijbel en de christelijke traditie vind je zulke kritiek. God is niet bepaald de God van de grote aantallen en indrukwekkende gebouwen. Integendeel misschien wel. De Bijbel is een doorlopend verhaal over minderheden. Abraham die weg moest bij zijn familie. Israël, het onbeduidende godsvolk tussen de grootmachten. Jezus, het kind in de kribbe ternauwernood ontsnapt aan de moordende Herodes. De christenen in het Bijbelboek Handelingen zijn een vervolgde minderheid. Denk ook aan de Nederlandse Geloofsbelijdenis waarin over de kerk staat: “En deze heilige kerk wordt door God bewaard of staande gehouden tegen het woeden van de gehele wereld, hoewel zij soms een tijdlang zeer klein en als tot niets schijnt te zijn geworden in de ogen van de mensen.” Recent maakte missioloog Stefan Paas in zijn boek Vreemdelingen en priesters een soortgelijk punt. Dat de christenen eeuwenlang de dominante godsdienst waren, is een uitzondering, schrijft hij. Het hoort bij het christendom om een minderheid te zijn en wij moeten nu opnieuw leren om ‘vreemdeling en priester’ te zijn. Dat er veel christenen zijn of dat het christendom de grootste godsdienst is, is inderdaad geen reden om in God te geloven.

Alle volken zullen God aanbidden

Toch is het gevoel van nostalgie bij de grootsheid van het christelijke verleden van Europa niet alleen maar misplaatst. Net als de bemoediging die uitgaat van berichten over een groeiend christendom elders op de wereld. Het christendom mag dan vaak klein en onbeduidend zijn, dat is uiteindelijk niet het idee. God is de Schepper en Koning van de wereld. Alle toekomstprofetieën in de Bijbel schetsen het beeld van alle volken die God aanbidden. Daaraan appelleert Jezus als Hij vooraf aan Zijn hemelvaart Zijn leerlingen meegeeft: “Mij is alle macht gegeven in de hemel en op de aarde. Ga dus op weg en maak alle volken tot Mijn leerlingen” (Matteus 28:19). Juist die tekst stond in de vaandels van de zendelingen die het christelijk geloof de hele wereld overbrachten. Daar zit dat verlangen, dat ideaal en dat geloof achter: God is de God van de hele wereld. Alle volken moeten Hem loven. Er schuurt dus altijd iets als niet de hele wereld God erkent en aanbidt. Het christendom als grootste religie, een grootste kathedraal als middelpunt van de stad: het laat iets zien van hoe het zou moeten zijn en hopelijk eens zal worden.

Beeld: Shutterstock

In het voorjaar van 2018 verschijnt bij De Vuurbaak het boek Altijd groter, 21 redenen om (niet) in God te geloven van de hand van Marinus de Jong. Het boek bevat de blogs die hij schreef voor Visie.eo.nl, inclusief verwerkingsvragen en verdere lees- en kijksuggesties.
Prijs: € 12,50.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Groot nieuws: een nieuw godsargument!

Groot nieuws: een nieuw godsargument!

'Diverse ervaren filosofen bevestigen dat het argument zeer solide is'

Reinier Sonneveld

31 augustus 2018
Zijn we op weg naar een christendom zonder religie?

Zijn we op weg naar een christendom zonder religie?

‘Die gedachte is misschien zo gek nog niet’

Marinus de Jong

‘Atheïstische dominee’ Klaas Hendrikse overleden

‘Atheïstische dominee’ Klaas Hendrikse overleden

‘God bestaat niet, hij gebeurt’

28 juni 2018