Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Nieuwe natuur op 23 miljoen kuub zand

'De Marker Wadden is één grote snoepwinkel'

“Kijk, daar heb je een Sneeuwgors. Geweldig, hè. En daar nog twee, drie. Die gaan straks weer naar Scandinavië en overwinteren hier.” Natuurkenner André Donker vindt het bizar dat de vogels deze afgelegen plek al weten te vinden. En terecht, want een goed jaar geleden was er nog bijna niets op de plek waar de Marker Wadden zijn verrezen. Fotografe Nathalie Folkersma bracht dit unieke gebied voor Visie in beeld.

“De Sneeuwgors is echt een heel schaarse vogel. Gisteren zag ik er wel twintig. Dat hebben de meeste vogelaars nog nooit gezien,” zegt Donker. Ik moet goed kijken om het diertje te zien. Zijn witbruine schutkleuren maken hem tussen zand en een stapel houten palen nauwelijks waarneembaar. Hij gaat helemaal op in het landschap en dat is een mooie illustratie van dit grootste ecologische project van Europa.

Op de plek die straks een natuurparadijs moet zijn, ligt nu nog een enorm ijzeren gevaarte. Het is een reusachtig baggerschip van aannemer Boskalis. De machine werd enkele jaren geleden nog ingezet voor de aanleg van het tweede Suezkanaal in Egypte.

Het is alsof je tientallen automotoren naast elkaar ziet, zoveel krachtpatsers herbergt de buik van de zandzuiger. Deze machinekamer is het hart van de aanleg van de Marker Wadden. 'Edax', prijkt de naam van het schip trots op de zijkant; het betekent vraatzuchtig. En vreten kan dit zandmonster. Als het schip eind april klaar is, is er in 2 jaar tijd in totaal zo’n 23 miljoen kuub zand en klei verstouwd.

Maanlanding

Als een boot ons iets later op het eerste eiland afzet, voel ik me net een astronaut die voor het eerst voet op een andere planeet zet. Het is muisstil op deze opgespoten eilanden. “Welkom op de Marker Wadden,” lacht André. “Ik vind het elke dag weer een feestje om in een gebied te lopen waar niemand komt.” We ploegen door het mulle zand en staan even later op een uitgestrekt recreatiestrand van zeshonderd meter lang. Hier recreëren straks gezinnen, worden zandkastelen gebouwd, klinken joelende kinderstemmen. Maar nu is het nog surrealistisch stil.

Filtersysteem

Twee jaar duurde het om de eilanden te vormen. Eerst werden de contouren opgespoten, alsof het om een gigantische kleurplaat gaat. Daarna zijn de binnenste gedeelten volgespoten met drassige kleismurrie, “een soort dikke yoghurt”. De moerasgedeelten worden vervolgend ingezaaid met riet. De Marker Wadden zijn een middel om het ecosysteem in het meer weer op gang te krijgen. De moerasachtige delen van de Marker Wadden vormen een groot filtersysteem. Tussen het riet dat er straks groeit, blijft slib uit het binnenstromende water hangen, waardoor het water schoner terug het meer in stroomt.

Snoepwinkel

“Het wordt hier een grote snoepwinkel voor vogels,” voorspelt André. “Al vanaf het moment dat de eilanden boven het water uitkwamen, wisten vogels deze plek meteen te vinden. Zie je die bergeenden daar? Die bouwen normaal nesten in konijnenholen. Die zijn hier natuurlijk niet, dus gebruiken ze lege pijpleidingen die nu nog op de kant liggen.”

Uniek natuurgebied

Vanaf begin april zwermen er weer duizenden vogels boven de Marker Wadden, zowel strand- als moerasvogels. Zandmonster Edax is dan klaar met zijn werk. In september is het eerste publiek naar verwachting welkom op de Marker Wadden. Hoewel het nog een tijdje zal duren voor het natuurschoon vergelijkbaar is met bijvoorbeeld de Weerribben, is Nederland dan weer een uniek natuurgebied rijker.

Het project Marker Wadden is een initiatief van Natuurmonumenten. Dankzij geld van de Nationale Postcodeloterij en de overheid is in 2016 gestart met de eerste fase: de aanleg van vijf eilanden. Natuurmonumenten werkt samen met Rijkswaterstaat aan de uitvoering. De oppervlakte van de eilanden en het onderwaterlandschap zal duizend hectare groot worden. Uiteindelijk moeten de Marker Wadden uitgroeien tot een eilandenrijk van in totaal tienduizend hectare. Het is een van de grootse natuurherstelprojecten van Europa.

Renze Klamer maakte in mei 2017 een prachtig dronefilmpje van dit gebied:

Beeld: Nathalie Folkersma

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Reinier van den Berg: 'Extremen in het weer gaan zich vaker voordoen'

Reinier van den Berg: 'Extremen in het weer gaan zich vaker voordoen'

Weerman blikt terug op tropische zomer

Rachèl Koopman

4 september 2018
Voedselverspilling: waarom zou ik me daar als christen druk over maken?

Voedselverspilling: waarom zou ik me daar als christen druk over maken?

'Eten weggooien is diefstal'

Miriam Duijf

3 augustus 2018
Ratten in de tuin

Ratten in de tuin

Blog van Tim van Wijngaarden

TimZingt

Zo verduurzaam je je kledingkast

11 leuke en makkelijke tips om mee aan de slag te gaan