Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Waarom protestanten geen carnaval vieren

‘Carnaval is een manier om even de teugels te laten vieren’

in Nieuws

Carnaval hoort typisch bij Brabant en Limburg. Op de biblebelt zie je het weinig. Een protestantse dominee zal niet zo snel meehossen met een dweilorkest, op een carnavalswagen, verkleed als Pinokkio of luchtkasteel. Waarom eigenlijk niet?

Er zijn wel protestanten die carnaval vieren, maar inderdaad minder. Dat is deels omdat het van oorsprong een katholiek feest is: protestanten zijn het niet gewend. Dat gaat ver terug. Bij de Tachtigjarige Oorlog (die medio 17de eeuw eindigde) werden Brabant en Limburg niet bevrijd door de protestanten en bleven die in katholieke handen.

In het woord ‘protestant’ hoor je al wel iets dwarsigs: het gaat om een protestbeweging binnen de katholieke kerk. De katholieke kerk was in de 16de eeuw een echte volkskerk: min of meer iedereen hoorde erbij, hoe vroom of crimineel je ook was. De protestanten wilden een zuiverder kerk die meer invloed heeft op je leven. Zij waren daarom vaak serieuzer en strenger. Om die reden namen protestanten het carnaval niet over: ze stoorden zich aan het vele alcoholgebruik en het geflirt en overspel dat daar ook vaak bij komt.

Wat is carnaval eigenlijk?

Carnaval is een volksfeest, waarbij de deelnemers zich verkleden, veel eten en drinken, en meelopen met optochten. Een opvallende gewoonte is de speciale ceremoniemeester van het feest: Prins Carnaval met zijn gevolg. Ook zijn er vaak praalwagens en dweilorkesten. Jaarlijks staat er ook wel een nieuwe carnavalskraker in de hitparades.

Protestanten zijn het dus niet zo gewend om carnaval te vieren, maar het ligt ook minder in hun aard. Het zijn vaak serieuze mensen, die zuinig zijn met alcohol en zo ver mogelijk wegblijven van seksuele verleidingen. Een van de gevolgen is dat ze gemiddeld vrij welvarend zijn. Maar dat serieuze kan ook doorslaan en daarin hebben de katholieken natuurlijk ook een punt: carnaval is een manier om even de teugels te laten vieren, even ‘los’ te gaan en je dwaasheden de ruimte te geven. Daarna volgt de kater en kun je weer het gewone leven aan.

Is carnaval een heidens of een katholiek feest?

Allebei. De Germanen waren gewend om het einde van de winterse schaarste te vieren met flink eten en drinken. Toen Europa christelijk werd, werd die gewoonte langzamerhand ‘gekerstend’. Dat deden de bekeerde Germanen deels zelf, om hun nieuwe geloof vorm te geven, en deels plande de Katholieke kerk het. Tegenwoordig is het feest nauwelijks meer aan de Katholieke kerk verbonden.

Zo zie je dat culturele gewoontes meebewegen met de tijdgeest. Het is vergelijkbaar met hoe het katholieke kerkgebouwen vergaat: eerst stonden daar vaak Germaanse heiligdommen, daarbovenop kwam dan een kerkgebouw, maar tegenwoordig staan die vaak weer leeg en is er weer een ‘heidense’ invulling, soms zelfs een discotheek of kroeg.

Waar komt dat woord ‘carnaval’ vandaan?

‘Carne’ betekent in het Latijn vlees. Waar ‘val’ van is afgeleid, weten we niet zeker. De twee beste verklaringen zijn ‘vale’, doei, en ‘levare’, opheffen. In beide gevallen betekent ‘carnaval’ dan zoiets als: vaarwel vlees!

Dat zal vroeger vaak gezegd zijn, omdat een paar dagen later de christelijke vastentijd begint en dan mocht je veertig dagen lang geen lekkernijen meer eten.

Wanneer is carnaval dit jaar?

De datum van het carnaval hangt samen met de christelijke vastentijd, ook wel Veertigdagentijd genoemd. Deze verschuift per jaar en daarom verschuift ook de datum van carnaval.

De christelijke Veertigdagentijd begint op Aswoensdag en duurt dan veertig dagen (plus de zondagen) tot aan Pasen. Pasen is het belangrijkste christelijke feest: dan wordt herdacht dat Christus is opgestaan uit de dood.

Carnaval begint officieel op de zondag voor Aswoensdag, maar meestal zijn de festiviteiten geconcentreerd in het weekend en begint het al op vrijdagavond. Dit jaar begint het feest op zondag 11 februari 2018.

 

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons