Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Maarten Luther: een man die de wereld veranderde

Recensie docudrama ‘A Return to Grace’

Onlangs kwam de dvd A Return to Grace op de markt, met Nederlandse ondertiteling. Het is een bijzondere manier om nader kennis te maken met de man die in veel opzichten de wereld veranderde. Hij was de eerste ‘mediaster’, en de eerste publieke figuur die onderwijs voor alle meisjes bepleitte. Maar bovenal gaf deze ex-monnik het startschot voor de Reformatie, die voor een aardverschuiving in de kerk zorgde: hij durfde het op te nemen tegen de paus en de katholieke traditie.

Dit is de (niet ondertitelde) trailer van A Return to Grace:

(Tekst loopt door onder de video)

Je kunt zonder meer stellen dat dr. Maarten Luther (1483-1546) een van de meest invloedrijke personen van de afgelopen duizend jaar was. Daarom is het begrijpelijk dat er telkens weer boeken, films en documentaires over zijn leven en werk verschijnen. De makers van A Return to Grace kozen voor een bijzondere aanpak.

Wel even wennen

Het is een speelfilm, maar deze wordt van tijd tot tijd onderbroken door documentaire-achtige, korte monologen van een waaier aan Lutherkenners. Aan die afwisseling moet je wel even wennen. Gelukkig is wat de experts zeggen interessant en leerzaam, maar het haalt je steeds uit het verhaal.
Dat de hoofdacteur (Brits) Engels spreekt, heeft voor kritische kijkers iets geks. Want Luther sprak en schreef in het Duits – denk alleen al aan zijn beroemde Bijbelvertaling, die de Duitse taal gründlich heeft beïnvloed. Maar goed, dat went al kijkend redelijk snel.

Iets te rooskleurig

Hoewel er op deze 65 minuten durende dvd van alles over Luthers leven en zijn werk aan bod komt, blijven zijn fel-antisemitische standpunten buiten beschouwing. Daardoor schetst dit documdrama toch echt een iets te rooskleurig beeld – ook Luther had zijn schaduwzijden.
Verder wordt het iconische beeld bevestigd dat hij zijn 95 stellingen letterlijk aan de muren van de slotkapel in Wittenberg zou hebben gespijkerd. Dat wordt tegenwoordig echter door veel deskundigen naar het rijk der fabelen verwezen.

Als een vuistslag

Ontroerend is het gedeelte over het sterven van zijn 13-jarige dochtertje Magdalena, dat hem trof als een vuistslag. “Ik houd erg veel van haar," zegt hij – biddend – in de film. "Maar lieve God, als het Uw wil is om haar tot U te nemen, dan leg ik me daarbij neer. Ik bid, God, dat ik en wij allemaal, op deze manier mogen sterven. Nee, zo mogen leven. Dit is mijn enige verzoek aan de Vader van alle troost en genade. We hebben allemaal onze dierbaarste vriendin verloren. Haar stralende aanwezigheid, haar ogen zo vol vertrouwen…”
Luther was er vast van overtuigd dat hij zijn dochtertje dankzij de opstanding van Jezus Christus eens terug zou zien. Maar tot zijn eigen dood zou hij het verlies voelen, als een kras op zijn ziel.

Hartstochtelijke boodschap

Wat de titel betreft: Luthers hartstochtelijke boodschap dat wij als zondige mensen Gods genade op geen enkele manier kunnen verdienen, maar slechts als een bedelaar kunnen ontvangen, komt in A Return to Grace goed uit de verf. En die boodschap heeft anno 2018 nog niets aan troost, zeggingskracht en actualiteit ingeboet.

N.a.v. ‘A Return to Grace’, distr. Transvision (artikelnr. 8718868359001), 65 minuten, € 9,95

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Nederlandse band Trinity op Wereldjongerendagen

Nederlandse band Trinity op Wereldjongerendagen

Een langgekoesterde wens gaat in vervulling

26 juli 2018
Rappende priester Sweet Paul

Keniaanse katholieke kerk schorst rappende priester

‘Ik breng jongeren naar Christus’

27 juni 2018
Wordt abortus legaal in het geboorteland van de paus?

Wordt abortus legaal in het geboorteland van de paus?

‘Abortus ligt hypergevoelig’

Gert-Jan Schaap

13 juni 2018

Annemarie wordt langzaam blind

‘Ik weet niet goed of mijn ziekte een doornenkroon of een lauwerkrans is’