Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

'Motieven IS-strijders blijken heel verschillend'

Nieuw tv-tweeluik: 'In het spoor van IS'

Hoe kon IS in een mum van tijd uitgroeien tot de meest gevreesde terreurbeweging ter wereld? Voor zijn documentairetweeluik In het spoor van IS (BNNVARA) reist Sinan Can af naar Irak en Syrië. “Hopelijk kan ik vragen van kijkers beantwoorden. Ik ben naar plekken gereisd waar de meeste journalisten nooit zullen komen.”

“De strijd die zich ver van ons leek af te spelen, is de afgelopen jaren heel dichtbij gekomen door vluchtelingen, maar ook door aanslagen in Brussel, Parijs, Barcelona, Manchester en Berlijn,” zegt documentairemaker Sinan Can, die al veel door oorlogsgebieden heeft gereisd. In zijn nieuwe tweeluik bezoekt hij de gebieden waar Islamitische Staat in korte tijd een schrikbewind vestigde. Hij ontmoet er daders en slachtoffers. “Ik wil een inkijkje geven in een verschijnsel dat we hier in Europa niet goed snappen. Ik wil laten zien waar de ideologie van IS voor staat en waarom die zo gewelddadig is. Belangrijke vragen, ook nu IS militair verslagen lijkt.”

Voedingsbodem

Na de val van dictator Saddam Hoessein in 2003 verandert Irak niet in de vreed- zame, democratische samenleving die de Amerikaanse bevrijders voor ogen hebben. Er ontstaat een machtsvacuüm waarin een golf van sektarisch geweld losbarst. Het blijkt een ideale voedingsbodem voor Islamitische Staat, dat een kalifaat uitroept en opvalt door gruweldaden, zoals gefilmde onthoofdingen.

Emotioneel

Can reist langs locaties die een belangrijke rol hebben gespeeld in de geschiedenis van IS. Hoewel de terreurbeweging als militaire macht in zijn nadagen is, is Can nog wel getuige van de strijd en de afschuwelijke gevolgen. Hij reageert emotioneel als hij in gebied dat net bevrijd is, op dode mensen stuit. “Het lukt me niet om me af te schermen, ook al ben ik op dat moment met mijn werk bezig. Het kwam extra hard binnen, omdat ik even verderop een dood kind zag liggen. Mijn woede en verontwaardiging vormen de brandstof om door te gaan met mijn werk.”

Het is moeilijk te snappen waarom iemand voor IS kiest. Hoe waren je gesprekken met strijders van deze terreurbeweging?
“Je moet heel gedreven zijn wanneer je hiervandaan een reis naar het kalifaat plant. Er zitten heel gestoorde mensen bij, maar hun motieven verschillen sterk: geld, macht of geloof in de ideologie van het jihadisme.”

Kun je enig ‘begrip’ opbrengen voor hun verhaal?
“Het Westen heeft zeker fouten gemaakt. Ik zou ook boos zijn als mijn kind was omgekomen bij een bombardement op Falluja. De Amerikanen hebben daar bommen met fosfor en verarmd uranium gebruikt, waardoor er kinderen aan leukemie lijden. Maar ook dan vind ik het onvoorstelbaar dat iemand er als IS-strijder toe komt om bijvoorbeeld een kind te onthoofden. Dat je gedrogeerd was, vind ik geen excuus. Dit doe je toch niet?!”

Bepaalt IS te veel het beeld van jouw geloof, de islam?
“Het valt niet te ontkennen dat IS zich op de Koran beroept. Ik kan natuurlijk zeggen dat zij de islam verkeerd uitleggen, maar dat zeggen zij waarschijnlijk ook van mij. Toch zou ik in een andere film graag een genuanceerder beeld van de islam laten zien. Het gaat steeds maar over extremistische bewegingen, terwijl vredelievende stromingen, zoals de soefi’s, juist zo mooi laten zien dat het anders kan.”

In het spoor van IS 
Maandag 11 en 18 december, 22.10 uur, NPO 2

Beeld: Bruce Amende 

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Geweld in Nigeria

islam en christendom| Heldhaftige imam redt meer dan 200 christenen bij aanslag

‘De vrouwen verstopte ik in mijn huis, de mannen in de moskee’

4 July 2018
'De ouders van Samy mogen geen verdriet hebben'

islam en christendom| 'De ouders van Samy mogen geen verdriet hebben'

3Doc: Die avond in Bataclan

Bart van Delen

13 November 2017
Indonesische viering 500 jaar Reformatie afgebroken

islam en christendom| Indonesische viering 500 jaar Reformatie afgebroken

Indonesische christenen die op 20 oktober 500 jaar Reformatie wilden vieren, moesten het evenement vanwege dreigementen van moslims afgelasten. Dat...

31 October 2017