Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Iraakse christenen vieren weer Kerst in Ninevé

'De genezing kost tijd'

in Nieuws

Het is een jaar geleden dat islamitische terreurgroep IS verjaagd werd van de Ninevé-vlakte. Nu keren ze terug naar huis. Eén van hen is Rabi Habash (46), die eerder voor Visie tolk was in Koerdistan. Samen met zijn familie viert hij dit jaar weer Kerst in zijn oude huis, dat inmiddels is opgeknapt. Maar een likje verf neemt niet alle ellende weg.

“Het is hier toch comfortabeler,” zegt Wadi Habash (85). Sinds anderhalve maand woont hij met zijn vrouw Fadilah (79), zoon Rabi (46) en diens gezin weer in hun woonplaats Qaraqosh op de Iraakse Ninevé-vlakte. Na hun vlucht voor de islamitische terreurgroep IS woonden ze drie jaar in de christelijke enclave Ainkawa van de Koerdische hoofdstad Erbil. Het was er modern, maar duur, zegt Habash. “De salarissen gingen helemaal op aan de huur.”

Op het eerste gezicht vertoont hun huis in het centrum van Qaraqosh nauwelijks sporen meer van de plunderende strijders. Behalve dat de kamers vers geschilderd zijn en er een ruitje ontbreekt uit het wandmeubel. Alles ligt er opvallend netjes bij. Zelfs het moestuintje is ingezaaid voor de winter.

Chaos

Maar wie naar buiten stapt, wordt getroffen door de chaos die IS achterliet. Verderop in de straat ligt een huis in puin, buiten de wijk zijn de huizen beschadigd en uitgebrand. Met daartussen dan wel weer vers geschilderde panden. Om de sporen van IS uit te wissen zijn rood- en oranjetinten populair. Veel straten zijn onbegaanbaar door bomkraters. In de belangrijkste winkelstraat zijn de theehuizen en winkels – ook waar alcohol geschonken wordt- weer open, maar de verdiepingen erboven zijn nog raamloos en kapot en bij gebrek aan een vuilophaaldienst ligt de straat vol afval.

Stroom is er nog vaak niet, en water onregelmatig. “Toch is het hier beter, want hier zijn je herinneringen,” zegt zoon Rabi, die in Erbil aan de universiteit IT doceert en alleen de weekends naar zijn gezin komt. Maar hij relativeert het positieve humeur van zijn vader en andere stadsgenoten onmiddellijk. “Dat is tijdelijk. Er is hier geen toekomst. Die begint pas als je je veilig voelt, en daarom bereid bent om weer te investeren.” En dat gebeurt niet: de buurt wordt opgeknapt en leefbaar gemaakt, maar nieuwe projecten zijn er niet. Rabi is misschien de enige die nieuwe dingen oppakt: met buitenlandse steun verwerkt hij pallets tot goedkope meubelen.

Operatie

Zijn moeder zegt “heel gelukkig” te zijn om weer thuis te zijn. Rabi’s vrouw werkt in de opgeknapte eerste-hulpkliniek en zijn dochtertje van elf is blij met haar eigen kamertje. Ze vermaakt zich goed met haar hondje Doggy en fiets, en met de nonnenschool waar ze zes dagen per week is. Maar Habash vergelijkt hun situatie met die van na een operatie: “De genezing kost tijd.” Het belangrijkste probleem blijft de veiligheid, vertelt hij. Want er zijn verschillende milities actief met onderlinge conflicten.

Onzekerheid

“We weten niet wat er zal gebeuren, er zijn slechte mensen in de stad,” zegt vader Wadi, “mensen met slechte intenties.” Hij doelt op soennieten in naburige dorpen, die daar onder IS bleven wonen en met hen heulden, maar ook op hun opdrachtgevers die hij niet nader benoemt. Maar veel Irakezen hangen samenzweringstheorieën aan die de schuld voor het ontstaan van IS beurtelings bij de Amerikanen, Israël en Iran leggen. Want hun moslimburen keerden zich niet zomaar tegen hen. “Onze vaders en grootvaders woonden hier samen met moslims, en zonder grote problemen. Die vielen christenen niet aan,” zegt Wadi Habash.

 “Onze vaders en grootvaders woonden hier samen met moslims, en zonder grote problemen. Die vielen christenen niet aan,”

De geschiedenis van de stad is verdeeld in vóór IS en erna. Heel veel van wat er tussenin gebeurde, is onbekend. Wat deed IS precies in de stad, wie woonden er? “Strijders en hun leiders moeten er gezeten hebben, we denken steeds voor een paar maanden,” zegt Rabi Habash. Wie er in zijn huis zat is onbekend.

En het is die onzekerheid die mensen parten speelt. Vóór IS vertrokken inwoners naar het buitenland voor een betere toekomst voor hun kinderen, maar Qaraqosh bleef hun thuis. Nu willen mensen weg vanwege de vervreemding, zegt hij. En omdat het ondenkbare hen overkwam. “Dat er een autobom afgaat, mensen worden gekidnapt, dat kennen we. Maar aan een invasie denk je niet, en dat is wel wat er gebeurde. Daar word je onzeker van. Gebeurt dat opnieuw? Dat is wat mensen nu het meest zorgen baart.”

Tekst en beeld: Judit Neurink

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons