Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Van Vincent van Gogh is één preek bewaard: lees mee!

'Onze levensreis loopt van de liefhebbende borst van onze moeder op aarde naar de armen van onze Vader in de hemel'

Van Vincent van Gogh, die aanvankelijk predikant wilde worden, is slechts één preek bewaard gebleven. Deze hield hij als 23-jarige in het methodistenkerkje van Richmond, Engeland. Op schilderachtige wijze beschrijft hij daarin de menselijke levensweg. De preek, gehouden op 29 oktober 1876, is vanaf 15 december in z'n geheel te lezen in Dat boek is subliem. Vincent van Gogh over de Navolging van Christus van dr. Henk de Jong.

Hieronder een fragment uit de preek die hij in het dorpskerkje in Engeland hield (waar hij een baantje als hulponderwijzer had), met het thema 'Het leven is een pelgrimstocht':

Wij zijn pelgrims op aarde en vreemdelingen – wij komen van verre en gaan ver weg. De reis van ons leven loopt van de liefhebbende borst van onze moeder op aarde naar de armen van onze Vader in de hemel. Alles op aarde verandert – wij hebben hier geen vaste stad – het is de ervaring van iedereen: dat het Gods wil is dat we afstand moeten doen van wat ons het meest dierbaar is op aarde – wijzelf veranderen in menig opzicht, we zijn niet wat we eens waren, wij zullen niet blijven wat we nu zijn. Van kinderen groeien we op tot jongens en meisjes – jonge mannen en jonge vrouwen – en als God ons spaart en ons helpt – tot echtelieden en op onze beurt tot vaders en moeders en dan, langzaam maar zeker krijgt het gezicht waarop eens de vroege morgendauw lag, zijn rimpels, de ogen die eens straalden van de jeugd en vrolijkheid spreken van een oprechte diepe en ernstige droefenis – ook al behouden zij het vuur van geloof, hoop en liefde – ook al stralen zij Gods Geest uit. Het haar wordt grijs en valt uit – och – voorwaar, wij zijn slechts op doortocht op de aarde, wij zijn slechts op doortocht in het leven – wij zijn vreemdelingen en pelgrims op aarde. De wereld gaat voorbij en al zijn heerlijkheid. Laten onze dagen van ouderdom dichter bij U zijn en aldus beter dan deze.

'Uw zee is zo groot'

(…) Ons leven, dat zouden we kunnen vergelijken met een reis, we gaan van de plaats waar we zijn geboren naar een haven ver weg. Ons vroegere leven zou kunnen worden vergeleken met zeilen op een rivier, maar al snel worden de golven hoger,  de wind wordt krachtiger, we zijn al bijna op zee voor het tot ons doordringt – uit het hart stijgt het gebed op naar God: Bescherm mij o God, want mijn bootje is zo klein en Uw zee is zo groot. Het hart van de mens lijkt erg veel op de zee, het kent zijn stormen, het kent zijn getijden en in zijn diepten liggen ook parels. Het hart dat op zoek is naar God en naar een godvruchtig leven, kent meer stormen dan welk ander ook.

Het hart dat op zoek is naar God, kent meer stormen dan welk ander ook

De zaaier

In Dat boek is subliem komen twee werelden samen: het bewogen leven van Vincent van Gogh (wiens vader én grootvader predikant waren) en de mystiek van de middeleeuwse monnik Thomas a Kempis (1380-1471).
In een van de talloze brieven aan zijn broer Theo, schreef domineeszoon Vincent dat hij gegrepen is door a Kempis' wereldberoemd boekje: De navolging van Christus. Vincent besloot zelfs predikant te worden. Hij heeft ook een tijdlang met hart en ziel als evangelist (lekenprediker) gewerkt, maar koos uiteindelijk voor de kunst. Hij schilderde allerlei Bijbelse taferelen, zoals de barmhartige Samaritaan, de zaaier (waarover kunstenaar Otto de Bruijne voor Visie schreef) en een piëta. In dit geïllustreerde boek, waarin de volledige preek is afgedrukt, toont De Jong hoe diepgaand Van Gogh is beïnvloed door de vurige en radicale spiritualiteit van Thomas a Kempis.

Animatiefilm 'Loving Vincent'

Eerder dit jaar verscheen overigens een bijzondere, volledig geschilderde animatiefilm over Van Gogh: Loving Vincent, eerder deze maand voor Visie gerecenseerd door Rick de Gier. Dit is de offiële trailer:

(Tekst loopt door onder de video)

Loving Vincent - Official Trailer

De auteur van Dat boek is subliem, dr. Henk de Jong (1950), is emeritus predikant van de hervormde gemeente te Windesheim (PKN). Hij geldt als een kenner van de zogenaamde emblematische theologie, het piëtisme en van de Moderne Devotie, de kerkelijke vernieuwingsbeweging waartoe mensen als Geert Grote en Thomas a Kempis worden gerekend.

N.a.v. 'Dat boek is subliem. Vincent van Gogh over de Navolging van Christus', dr. Henk de Jong, uitgeverij Kok, 128 blz. (gebonden), € 19,99 (verschijnt 15 december).

Geschreven door:

Gert-Jan Schaap

Redacteur Visie Magazine

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Luther spijkerde nooit stellingen aan een kerkdeur

Luther spijkerde nooit stellingen aan een kerkdeur

Nieuwe biografie ontkracht mythes rond kerkhervormer (recensie)

Gert-Jan Schaap

jodendom
Jan Siebelink blijft met ‘De buurjongen’ zoeken naar God

Jan Siebelink blijft met ‘De buurjongen’ zoeken naar God

Opnieuw een roman vol Bijbelteksten en mystiek

Gert-Jan Schaap

christelijke...
Vormgever bestseller De Uitnodiging heeft “enorm veel spijt”

Vormgever bestseller De Uitnodiging heeft “enorm veel spijt”

Auteur Paul Young zou ‘eenzijdig Godsbeeld’ schetsen

Gert-Jan Schaap

christelijke...