Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Hierom worden steeds meer moslims christen

'Hoe kun je haat beantwoorden met liefde?'

Veel moslims zijn klaar met het geweld dat uit naam van de islam wordt gepleegd, signaleert Richard Groenenboom van stichting De Ondergrondse Kerk (SDOK) tijdens zijn reizen. Bovendien worden ze geraakt door de bereidheid van christenen om daders van vervolging te vergeven.

Priester Daniel Eskander met een foto van zijn overleden 22-jarige zoon Beshoy.

Op de foto (rechts) zien we een priester uit Tanta die zijn zoon verloor tijdens de aanslag op de kerk tijdens Palmpasen. Jij ontmoette hem. Hoe blikt hij terug?
“Tijdens de aanslag was priester Daniel Eskander de mis aan het bedienen, toen hij een grote knal hoorde. Vervolgens viel hij op de grond. Al snel kwam hij erachter dat zijn 22-jarige zoon Beshoy de aanslag niet had overleefd. In totaal vielen er bij de zelfmoordaanslag in deze kerk 30 doden en 90 gewonden. Drie dagen na de aanslag stond Daniel weer in de kerk om aan het werk te gaan en gemeenteleden pastoraal bij te staan. Terwijl hij zelf ook slachtoffer is. Toen ik de priester vroeg wie hem geestelijke bijstand verleent, wees hij naar boven: ‘God helpt me.’

De kerk wordt op dit moment gerestaureerd (zie foto boven). Bouwvakkers zijn nog hard aan het werk om alles weer in de oude staat te herstellen. Het is de bedoeling dat er met Kerst voor het eerst weer een dienst wordt gehouden. De christenen komen nu in een ander gebouw samen. Uiteraard zijn het verdriet en de verslagenheid groot. Tegelijkertijd vind ik het bijzonder hoe deze christenen kracht putten uit hun geloof. Een week na de aanslag was de kerk voller dan ooit. In veel gevallen zie je dat dergelijke aanslagen zorgen voor een verdieping van de relatie met God."

De bekende waarom-vraag aan God kom ik weinig tegen; ik denk dat dit een typisch westerse vraag is

Je hebt onlangs een reis gemaakt door Egypte en reist vaker door het Midden-Oosten. Hoe gaan de christenen daar om met dergelijke aanslagen en onderdrukking? Leeft de 'waarom-vraag' bijvoorbeeld ook?
"
Aan de ene kant zie je een stuk moedeloosheid en wanhoop. Tegelijkertijd proef ik een sterk vertrouwen in God. De bekende waarom-vraag aan God kom ik maar weinig tegen. Ik denk dat dit ook wel een typisch westerse vraag is. Christenen in het Midden-Oosten leven vanuit een sterk besef dat God veel groter is dan wij. Wij kunnen Hem niet bevatten. Dat zorgt ervoor dat men niet zo snel God ter verantwoording roept voor dat wat hen overkomt. Bovendien is hun gedachte: ‘Wie denken we wel dat we zijn als beperkte en nietige mensen?’
Als journalist stel ik vaak wel de waaromvraag aan slachtoffers, omdat ik weet dat dit een vraag is die in Nederland sterk leeft. Daarmee probeer ik aan te sluiten bij vragen die bij het lezerspubliek of bij de kijkers leven. Maar het komt vaak voor dat de christenen die ik interview, de vraag niet goed begrijpen. Ook als ik de vraag verschillende keren stel, krijg ik geen antwoord.

Lijden hoort bij Jezus volgen

In Minya sprak ik met de ouders van twee jonge mannen die in mei dit jaar door IS zijn neergeschoten, samen met 28 andere christenen omdat ze weigerden zich te bekeren tot de islam. Vader Mahrous vertelde me dat hij veel steun ervaart uit het bijbelboek Job. Hij wees me er ook op dat de Bijbel duidelijk zegt dat we als volgelingen van Jezus met vervolging te maken zullen krijgen. Jezus zegt duidelijk dat vervolging onlosmakelijk verbonden is aan het christen-zijn. Ik denk dat wanneer je dit meer beseft, het lijden in een ander perspectief komt te staan."

Elke dienst wordt er gebeden voor de daders van de aanslag – dat vinden moslims moeilijk te begrijpen

Klopt het gerucht dat steeds meer moslims in het Midden-Oosten christen worden?
"Dat is een signaal dat ik van verschillende kanten binnenkrijg. Veel moslims zijn klaar met al het geweld dat uit naam van de islam wordt gepleegd. Een andere reden voor de groeiende groep moslims die interesse toont voor het christendom, is de bereidheid van christenen om daders van vervolging te vergeven. Bij de verschillende aanslagen die de afgelopen jaren zijn gepleegd, zien we dat christenen niet de wapens oppakken of terugslaan. Het tegenovergestelde is waar. Priester Daniel uit Tanta vertelde me dat er elke dienst wordt gebeden voor de daders van de aanslag. Ze bidden dat deze mensen tot het inzicht mogen komen dat de daden die ze hebben gepleegd, niet goed zijn. Dat vinden moslims moeilijk te begrijpen. Het past eigenlijk niet in hun denkkader dat je haat beantwoordt met liefde. Het is deze vergevingsgezindheid die God gebruikt als middel om moslims te bereiken met het evangelie."

Bouwvakkers zijn nog hard aan het werk om de getroffen kerk van Tanta in de oude staat te herstellen. De gemeente wil met Kerst weer een dienst houden.

De Bijbel roept op je vijanden te vergeven, maar kent ook psalmen waarin de auteurs God oproepen wraak te nemen op vijanden. Merk je iets van deze spanning bij vervolgde christenen?
“Toen ik de ouders van de twee omgekomen jongens uit Minya thuis bezocht, lieten ze me de slaapkamer van de jongens zien. Op het bureau van de jongens lag een bijbel open bij Psalm 31. Het was de laatste psalm die de 18-jarige Kerelos de dag van de aanslag had gelezen. Het is een psalm waarin David God oproept wraak te nemen op zijn vijanden. Ik vond het erg treffend in het licht van de aanslag die later die dag plaatsvond. Je zou kunnen denken: Waar was God? Waarom heeft Hij geen wraak genomen? Maar het is bijzonder om te zien hoe de ouders deze Psalm lezen. Vader Mahrous zei: 'Wij leggen onze boosheid, net als David, in Gods handen. God neemt op Zijn tijd wraak. De daders zullen ontdekken dat de zeventig maagden na hun dood niet klaarstaan. God zal het recht in handen nemen.’ Daarmee zeggen ze dus: niet wij nemen wraak, maar God zélf zal dat doen. Ze leggen het bij God neer. 

Maar in zijn algemeenheid durf ik niet te zeggen dat vervolgde christenen hier heel veel mee bezig zijn. Wel zie ik dat ze vaak de situatie in Gods hand leggen. Hun vijanden vergeven is niet makkelijk, maar ik hoor regelmatig dat ze dat willen doen. De vergevingsgezindheid voert de boventoon. Al gaat die wél gepaard met verdriet en pijn. Want vergeven betekent niet dat de daders ineens je vrienden zijn, verre van dat. Maar het betekent wel dat ze willen loskomen van wat er is gebeurd. Als je vergeeft, is er ruimte om opnieuw te leven – dat leren vervolgde christenen mij.” 

Saulus/Paulus-bekering

Spreek je tijdens je reizen alleen slachtoffers van aanslagen, of ook daders?
“Ik heb ook daders geinterviewd, bijvoorbeeld in India en Nigeria. In India sprak ik een hindoe-extremist die mee had gedaan aan het mishandelen van christenen en kerken in brand had gestoken. Met knikkende knieën ging hij voor de eerste keer naar de kerk, bang als hij was dat hij in elkaar geslagen zou worden. Maar dat gebeurde niet. Mensen gingen naast hem zitten en hielpen hem om de hem onbekende liederen te zingen. In Nigeria ontmoette ik een ex-jihadstrijder die snikkend aan God om vergeving vroeg voor wat hij christenen had aangedaan. Mijn gebed is dat christenvervolgers een Saulus/Paulus-bekering mogen meemaken, zodat ze even fanatiek voor Jezus gaan zoals ze Hem eerst ooit hebben bestreden.”

De gemeente kwam in de open lucht bijeen op de fundering van de vernielde kerk

Beatrice de Graaf spreekt in haar recente boek over 'het einde van het kwaad' dat christenen hoop geeft. Ze pleitte, ook in een interview, voor een 'liturgie van hoop'. Heb je het idee dat dit bij vervolgde christenen zelf  ook op deze manier zo beleefd wordt?
"Dat zie je heel duidelijk. Overigens niet alleen bij christenen in het Midden-Oosten, maar ook bij christenen in landen als India of Nigeria. De wetenschap dat er een moment komt dat God afrekent met het kwaad, geeft hoop. Als je die zekerheid niet hebt, val je in een zwart gat. Vorig jaar was ik in India, waar ik sprak met Nehemia, een voorganger van wie zijn kerk was afgebroken door hindoe-extremisten. Er was niets meer van de kerk over dan alleen de fundering. Nehemia wist zeker dat hij dat stukje grond van God had gekregen om Zijn kerk te bouwen. Dit feit bleef voor hem rechtovereind staan, ook nadat de kerk was afgebroken. Om dit niet te vergeten, plaatste hij een gedenksteen en goot er olie overheen. Net zoals Jacob deed bij Bethel (Genesis 28). De gemeente kwam in de openlucht bijeen op de fundering van de vernielde kerk. Dat geloofsvertrouwen maakt me stil."

Priester Daniel Eskander en Richard Groenenboom.

Je vertelt verhalen door. Eerst als journalist voor onder andere EO Radio 1, nu als woordvoerder van de SDOK. Maakt het verschil welke rol je hebt, bijvoorbeeld in het checken van de feiten?
"Dat verhalen feitelijk juist zijn, vind ik erg belangrijk. Daarmee staat of valt de betrouwbaarheid van je organisatie. Ik ben daar erg op gespitst, mede doordat ik al vele jaren in de journalistiek werkzaam ben. Als SDOK willen we de stem zijn van vervolgde christenen en dat doe je het beste wanneer je verhalen verspreidt die kloppen. Zo veel als mogelijk is, proberen we verhalen te checken. Bijvoorbeeld door mensen te spreken in de omgeving van een persoon. Als SDOK werken we samen met lokale partners die hierin ook een belangrijke rol spelen. Door het netwerk dat zij hebben, zijn ze vaak beter in staat om te checken of een verhaal klopt. Regelmatig probeer ik tijdens veldbezoeken te spreken met mensenrechtenorganisaties of deskundigen die met meer afstand of vanuit een  andere invalshoek het onderwerp benaderen dan we zelf doen. Dit houdt je scherp en bewaart je voor eenzijdigheid.  Met het noemen van cijfers ben ik vaak wel erg voorzichtig, simpelweg omdat die vaak moeilijk te checken zijn. Als je bijvoorbeeld spreekt over de groei van het aantal moslims dat christen word, zal ik geen cijfers noemen. Wel kun je spreken van groei als meerdere voorgangers en of deskundigen een dergelijke trend signaleren."

Bevrijdende liefde

Wat doet de confrontatie met deze verhalen voor jouw persoonlijk geloof?
"Dit soort verhalen vind ik erg bemoedigend. Het is een bevestiging van de wetenschap dat Gods bevrijdende liefde sterker is dan het kwaad in deze wereld. Er zijn momenten waarop je daaraan kunt twijfelen, bijvoorbeeld als je kijkt naar alle ellende en onrecht in de wereld. Maar deze verhalen laten zien dat God aanwezig wil zijn in het lijden. Dat Hij je niet loslaat. Dat kun je met verstand moeilijk bevatten. Hoe kun je haat beantwoorden met liefde? Dat kan alleen als je zelf aangeraakt bent door Gods liefde."

Geschreven door:

Sjoerd Wielenga

Redacteur

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Deze Pakistaanse christen overleefde een bomaanslag

Deze Pakistaanse christen overleefde een bomaanslag

‘Elke ademteug herinnert me aan die dag, Pasen 2016’

Gert-Jan Schaap

Nigeriaanse christenen bovenmatig vervolgd

Nigeriaanse christenen bovenmatig vervolgd

'Lokale politieke leiders beschermen de dorpelingen niet'

christenvervolgi...
Dit is de officiële trailer van ‘Paul, Apostle of Christ’

Dit is de officiële trailer van ‘Paul, Apostle of Christ’

Première rond Pasen, met o.a. James Faulkner en Jim Caviezel

Gert-Jan Schaap

christenvervolgi...