Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

De Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) gaat in revisie

‘God’ krijgt weer een hoofdletter

in Nieuws

Het Nederlands Bijbelgenootschap (NBG) werkt aan de revisie van de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) uit 2004. Lezers hebben de afgelopen jaren hun suggesties kenbaar gemaakt en die worden nu gebruikt om de NBV te verrijken. In 2020 zou de gereviseerde NBV klaar moeten zijn, maar vandaag worden al de eerste resultaten bekendgemaakt op een symposium in Houten.

Al bij de presentatie van de NBV vroeg het NBG aan Bijbellezers hun mening over deze vertaling kenbaar te maken. Het leverde een grote hoeveelheid reacties op; het NBG ontving duizenden brieven, e-mails, en door kerkgenootschappen aangelegde dossiers, zegt Matthijs de Jong, Bijbelvertaler, theoloog en projectleider van deze revisie. “Uit de reacties blijkt een enorme betrokkenheid bij de lezers van de NBV. Nu is het moment gekomen daar iets mee te doen.”

Waar gaat het zoal om?
“Bij het overgrote deel van de reacties gaat het niet om zaken die je in termen van goed of fout kunt vatten. Het is meer wat lezers missen of graag terug zouden zien. Zo blijkt dat veel lezers moeite hebben met de weggelaten ‘eerbiedskapitalen’ – hoofdletters – in persoonlijke voornaamwoorden die verwijzen naar God, Jezus en de heilige Geest. Mede omdat we zien dat het gebruik van deze hoofdletters in het Nederlands de norm is gebleven, voeren we die hoofdletters weer in.
Verder zijn veel lezers van mening dat sommige teksten in de NBV te veel aan invulling doen. Denk aan Genesis 1:2, waar staat: ‘De aarde is nog woest en doods.’ In de gereviseerde vertaling wordt het woord ‘nog’ weggelaten.
Ook over Matteus 10:29 zijn veel reacties binnengekomen. De woorden ‘als jullie Vader het niet wil’ roepen veel vragen op. Vanuit het Grieks bezien staat de NBV inhoudelijk best sterk met deze formulering. Maar als je ziet dat veel mensen er moeite mee hebben, voldoet die tekst toch niet, want de bedoeling van de tekst is juist heel bemoedigend: je weet dat je in Gods hand bent. In de revisie luidt deze tekst daarom: ‘Maar er valt er niet één dood neer buiten jullie Vader om.’ Net zo correct, maar wel wat opener, zodat de lezer er beter mee uit de voeten kan.”

Van de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) uit 2004 zijn zo’n 1,5 miljoen exemplaren verkocht. Vorig jaar werd de NBV verkozen tot het belangrijkste boek van Nederland.

Aan deze revisie werkt een vertaalgroep van 8 vertalers, met Neerlandici en brontekstkenners van het Grieks en Hebreeuws. Het is de bedoeling dat de vertaalgroep in 2020 met het werk klaar is. Momenteel zijn twee complete hoofdstukken – Genesis 1 en Hebreeën 1 – beschikbaar op www.debijbel.nl/nbv/revisie.

Kun je zeggen dat de NBV van 2004 dan toch niet helemaal goed vertaald is?
“Nee. We verdedigen de vertaalkwaliteit van 2004, al vallen er altijd dingen te verbeteren. In sommige gevallen zijn we tot nieuwe inzichten gekomen. De Bijbelwetenschap staat niet stil en ook het onderzoek naar de Hebreeuwse en Griekse bronteksten gaat permanent door. Al zeg ik er meteen bij dat het wat dat betreft om details gaat. Het belangrijkste van de revisie is dat we in allerlei gevallen een nieuwe afweging maken.”

Zitten mensen op een Bijbelkring straks met twee verschillende NBV-vertalingen?
“De revisie brengt veel veranderingen met zich mee, al zal het karakter van de NBV bewaard blijven. De teksten die we nu als voorbeeld beschikbaar stellen, laten zien hoe de tekst wordt in de revisie: vernieuwd, maar de vertaling blijft herkenbaar als NBV.”

Hoe spannend is zo’n project?
“We hebben al een aantal Bijbelboeken gereviseerd en zijn benieuwd hoe mensen daarop reageren. Het vertaalwerk is in zekere zin een open proces, maar het is wel zeilen tussen de klippen door. We zitten niet in de ivoren toren dat de lezer maar moet slikken hoe er vertaald is, maar het is ook niet ‘u vraagt, wij draaien’. In die zin is het spannend.”

Is het eigenlijk gebruikelijk om een Bijbelvertaling te reviseren?
“Ja. De Willibrord-vertaling en de Groot Nieuws Bijbel bijvoorbeeld hebben beide een revisie ondergaan. Ook in het buitenland komt dit voor. Wil je een belangrijke standaardvertaling een lange tijd goed mee laten gaan, dan zul je af en toe onderhoud moeten plegen.”

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons