Icon--npo Icon--menu Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Silence stelt pijnlijke oervraag: zwijgt God als wij lijden?

"Het zwaarst te verdragen is die oorverdovende stilte van God"

Volgens de ooggetuigenverslagen verliet Jezus de aarde met het uitzenden van zijn leerlingen, voorafgegaan door deze woorden: ‘Mij is alle macht gegeven in de hemel en op aarde.’ Maar waar is God bij het invullen van deze uitzendingsopdracht? Daarover gaat de film Silence van regisseur Martin Scorsese.

Silence gaat over twee jonge Jezuïtische zendelingen (gespeeld door Andrew Garfield en Adam Driver) die in het 17-eeuwse Japan op zoek gaan naar hun verdwenen mentor (Liam Neeson). Dit moet in het diepste geheim gebeuren, omdat in Japan een zware christenvervolging is losgebarsten. De Japanse Inquisitie – een formele commissie van rondtrekkende samoerais – maakt jacht op de Jezuïeten. Ze doet er alles aan om hun on-Japanse invloeden de kop in te drukken: het prille Japanse christendom wordt uitgeroeid door gelovigen te kruisigen, levend te verbranden, door onthoofding, verdrinking.

Oorverdovende stilte
In dit alles bidt hoofdpersoon pater Rodrigues om Gods hulp, maar hij ervaart vooral stilte. Dat brengt hem tot grote twijfel. Kan hij staande blijven terwijl Japanse christenen voor zijn ogen een martelaarsdood sterven? Moet hij zelf ook Jezus tot in de dood achterna? Maar het zwaarst te verdragen is voor Rodrigues die oorverdovende stilte van God.

De Inquisitie biedt de Jezuïeten een duivelse keus: ze kunnen de marteling van gevangen christenen stoppen en al die levens redden als ze enkel Christus verloochenen. What Would Jesus Do?

(Tekst loopt door onder trailer)

SILENCE Trailer (2016)

Waar is God?
Christenen zijn nu de meest vervolgde groep mensen op aarde. Executies staan op YouTube. Soms is er eentje in het nieuws en dan moet je er bijna moeite voor doen om zo’n video niet te zien. Vervolging is niet alleen geschiedenis; het gebeurt nu, vandaag. Waar is God? 

Niet alleen de hier levenden stellen die vraag. In Openbaring 6: 9-11 wordt God die vraag vanuit de hemel gesteld, door de vermoorde christenen zélf:

Ze riepen luid: O heilige en betrouwbare Heer, wanneer zult u de mensen die op aarde leven eindelijk straffen en ons bloed op hen wreken? Ieder van hen kreeg witte kleren. Verder werd hun gezegd nog een korte tijd geduld te hebben, totdat ook de andere dienaren, hun broeders en zusters die net als zij zouden worden gedood, zich bij hen gevoegd zouden hebben.

Aan het kruis klapte Jezus zelf ook tegen Gods evidente stilte aan: “Mijn God, mijn God, waarom heeft u mij verlaten?” Woorden uit het begin van Psalm 22. Die psalm opent met Gods stilte tijdens de martelaarsdood van zijn trouwe volgeling, maar eindigt uiteindelijk in grote triomf. Deze psalm past naadloos op Jezus kruisdood. 

Wat voor ons nederlaag lijkt, wordt in Gods plan gepast, hoe onbegrijpelijk dat plan soms ook lijkt—zelfs wanneer het als oorverdovende stilte klinkt. Maar is God dan stil? Silence lijkt tot die conclusie te komen.

In zijn boekje ‘De overste van deze wereld’ (2015) heeft drs. Henk de Jong het in dit verband over Godsverduistering – een stilte die wordt veroorzaakt door Gods vijand, de vijand die door Jezus meerdere keren ‘overste van deze wereld’ wordt genoemd in het Johannesevangelie. Zouden we, volgens de Jong, met onze vragen over Gods stilte niet veel meer rekening moeten houden met het bestaan van die vijand?

Silence is de verfilming van een boek, dat de regisseur Martin Scorcese al 25 jaar wilde verfilmen. Scorcese is zelf katholiek opgegroeid en heeft zijn christelijke komaf nooit vergeten – hij regisseerde o.a. ook The Last Temptation of Christ (1988).

Tekst: Geert Heetebrij

Geschreven door:

Geert Heetebrij

Nederlandse Amerikaan, scriptschrijver en producer

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons