Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Hoe sprookjes helpen om het evangelie te begrijpen

C.S. Lewis en J.R.R. Tolkien over het belang van sprookjes

Toverspreuken, heksen en vreemde wezens: veel christenen staan wat huiverig tegenover sprookjes. Twee beroemde fans van fantasieverhalen geven (postuum) aan waarom dat volgens hen onterecht is.

"Toen ik 10 was, las ik stiekem sprookjes en zou me schamen als iemand dat zou ontdekken. Ik ben nu 50 en lees ze openlijk." Aan het woord is schrijver C.S. Lewis, die beroemd is geworden met zijn Narnia-boeken. Hij en de auteur van In de ban van de ring, J.R.R. Tolkien, beiden gelovige schrijvers, geven drie redenen waarom sprookjes zo belangrijk zijn.

1. Sprookjes brengen het Grote Verhaal dichtbij

Onderzoek na onderzoek bewijst het: het lezen van verhalen stimuleert empathie, het meeleven met anderen. C.S. Lewis vertelt in een essay over schrijven voor kinderen hoe hij jarenlang moeite had om een gevoel te hebben bij het geloof, "juist omdat men zei dat het moest."
De oplossing volgens hem: "Stel je nu eens voor dat je al deze geestelijke onderwerpen naar de wereld van je verbeelding verhuist, uit de wereld van glas-in-lood en zondagsschool. Zou je ze dan niet tot hun volle potentie laten komen?" Wat zou het mooi zijn als iets van de verwondering, ontroering, ontzetting, vreugde en spanning die we ervaren bij het lezen van of luisteren naar een goed verhaal, weerklank vindt bij het lezen van het Grote Verhaal.

2. Sprookjes geven nieuwe diepte aan de realiteit

Het zijn niet de sprookjes, maar de zogenaamde 'realistische' verhalen die gevaarlijk zijn, betoogt Lewis. "Die realistische, maar onwaarschijnlijke scenario's laten kinderen uiteindelijk teleurgesteld achter als het in hun leven niet zo loopt."
Sprookjes daarentegen wekken een verlangen in kinderen op – niet naar de sprookjeswereld, maar naar iets wat ze bijna niet kunnen omschrijven: een werkelijkheid achter deze werkelijkheid. "Iemand die leest over een betoverd woud zal echte bossen niet gaan verachten; het lezen maakt juist alle bossen een beetje betoverd."

3. Sprookjes herinneren ons aan de goede afloop

In zijn prachtige essay On Fairy Stories beschrijft J.R.R. Tolkien onweerstaanbaar waarom 'en zij leefden lang en gelukkig' zo'n belangrijk einde is. Vrij vertaald (en ingekort), schrijft hij: "De vreugde van een goede afloop (in Tolkiens woorden 'eucatastrophe', positieve ramp, red.) is geen manier van ontsnappen aan de realiteit. Het miskent de zorgen en het falen niet, maar ontkent dat het uiteindelijk op een totaal verlies uitloopt. Dus is het evangelie. Het biedt ons een glimpje vreugde, vreugde die verder gaat dan de grenzen van deze wereld.
Het grote verhaal van het evangelie omarmt de essentie van al die sprookjes. Het omvat de grootste en meest complete 'eucatastrophe'. Maar dit verhaal is de échte wereld en de menselijke geschiedenis binnengekomen. De geboorte van Christus is de eucatastrophe van de menselijke geschiedenis, de opstanding is de goede ramp binnen het verhaal van de menswording. Dit verhaal eindigt in vreugde."

Beeld: The Lord of the Rings

Geschreven door:

Pieter-Jan Rodenburg

Redacteur Visie Magazine

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Meer over

Lees ook

Joe Johnston regisseur nieuwe Narnia-film

Joe Johnston regisseur nieuwe Narnia-film

'Captain America'-regisseur zet schouders onder 'The Silver Chair'

christelijke... 28 april 2017
10 x raak: verrassende citaten van C.S. Lewis

10 x raak: verrassende citaten van C.S. Lewis

'God strooit wonderen niet zomaar als een peperbus over de natuur uit'

Gert-Jan Schaap

Unieke dansvoorstelling Narnia

Unieke dansvoorstelling Narnia

Alles over verlossing, overwinning en opoffering

Zij scheidden 50 jaar geleden en trouwden onlangs opnieuw

‘Oma die met opa trouwt, dat klinkt wel een beetje gek’