Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

De hel op een Europees vakantie-eiland

‘Paracetamol en antibiotica zijn niet aan te slepen’

in Nieuws

Lesbos. Een paar jaar geleden dachten we bij die naam nog aan een zonnig vakantie-eiland. Inmiddels weten we beter. Regen, sneeuw en vrieskou hebben het eiland voor de duizenden vluchtelingen die daar verblijven tot een hel gemaakt.

“Het is er een verschrikkelijk drama,” zegt Annerieke Berg van Stichting Bootvluchteling. De stichting voert deze weken dagelijks overleg met de UNHCR over een oplossing voor de vluchtelingensituatie op de twee Griekse eilanden, Lesbos en Samos. Sinds de Turkije-deal is de doorstroming naar de Europese Unie gestopt en zitten de vluchtelingen vast op de eilanden. Tel daarbij op de extreme kou van de afgelopen weken en de hel is compleet.

Enorme uitzichtloosheid
“Kamp Moria op het eiland Lesbos is geschikt voor zevenhonderd mensen,” vertelt Annerieke. “Momenteel leven er vijfduizend vluchtelingen. Het is er echt verschrikkelijk. Zelfs vrijwilligers die eerder in een vluchtelingenkamp in Bangladesh hebben gewerkt, zeggen dat ze nog nooit zoiets ergs hebben gezien. En dan gaat het over de mensonterende omstandigheden, maar ook over de enorme uitzichtloosheid die daar heerst.”

Wat doet Stichting Bootvluchteling op Lesbos en Samos?
“Wij hebben twee missies: een psychosociale missie – om mensen te helpen die het leven niet meer zien zitten en hen te leren omgaan met de stress, angst en uitzichtloosheid. En een medische missie. Die laatste missie is onze grootste. We hebben twintig artsen en verpleegkundigen op Lesbos en Samos zitten, die er – samen met andere hulporganisaties – voor moeten zorgen dat de mensen niet doodgaan aan kou en longontsteking. Maar het is dweilen met de kraan open; de paracetamol en antibiotica zijn niet aan te slepen. Verbruikten we voorheen zo’n tweehonderd euro per dag aan medicijnen, momenteel zitten we op duizend euro per dag.” Elf mensen in Griekenland zijn inmiddels overleden door de kou, laat Annerieke weten.

Ontplofte gasfles
Inmiddels ligt er een Grieks marineschip voor de kust van Lesbos, waar een groep mensen uit de kleinste tentjes tijdelijk terechtkunnen. Moeders met kinderen verblijven in grotere tenten in het vluchtelingenkamp. Annerieke: “In die grotere tenten is het in elk geval minder koud en nat. Maar ook daar heeft niet iedereen een kachel. Bovendien is er het gevaar dat mensen een vuurtje gaan stoken om het warm te krijgen of gebruikmaken van gasflessen die niet veilig zijn.” In november vorig jaar kwamen twee vluchtelingen om nadat een gasfles was ontploft.
Door allerlei goedbedoelde acties in Nederland wordt Stichting Bootvluchteling bedolven onder een aanbod van dekens, kleding, slaapzakken en tentjes. “Maar die hebben we daar genoeg,” laat Annerieke weten. “Door het slechte weer is vooral de distributie ter plekke een probleem. Tenten en dekens zijn meteen weer nat. De enige oplossing is dat deze mensen in huizen kunnen verblijven. Maar die huizen zijn er niet.”

,,Elf mensen in Griekenland zijn inmiddels overleden door de kou''

Alle hotels en appartementen op de Griekse eilanden staan in de winter leeg. Kunnen de vluchtelingen daar niet terecht?
“De UNHCR heeft hotel- en appartementeigenaren gevraagd hun hotels open te stellen, maar veel eigenaren houden dit tegen. Aan één kant begrijpelijk: zij hebben het afgelopen jaar al duizenden bootvluchtelingen geholpen die bij wijze van spreken voor hun hotel aanspoelden. Het gevolg was dat de toeristen wegbleven; hun aantal is met zeventig procent gekelderd. Die hoteleigenaren hebben dus al enorm veel ingeleverd en willen niet nóg meer kosten maken door hun hotel voor vluchtelingen te openen. Tegelijk betekent dit dat de vluchtelingen dus nog steeds in erbarmelijke omstandigheden leven.”

Mosterd na de maaltijd
Minister Ploumen stuurt binnenkort ladingen matrassen en dekens naar de Griekse eilanden. Maar voor Annerieke voelt het als mosterd na de maaltijd. “Het is heel krom dat Nederland nu ineens wil helpen. Vorig jaar november heeft Stichting Bootvluchteling de politiek via een amendement al gevraagd om 500.000 euro, omdat we dit zagen aankomen. Een groot deel van de Tweede Kamer stemde tegen omdat er, zo werd gezegd, genoeg geld was in Griekenland. We roepen het al zo lang. Het is een drama dat dit bestaat. De kwetsbare mensen moeten daar nu weg. Breng ze naar Nederland en andere landen, waar de asielzoekerscentra leeg staan en in no time verwarmd zijn.”

Als hulporganisaties en stichtingen zoals jullie al niet echt kunnen helpen, wat kun je dan als individu doen?

“Wat mensen graag willen horen, is: stuur je zelfgebreide muts op. Maar echt, geld is het belangrijkste. Dan kunnen we zelf ter plekke de dingen aanschaffen die we het hardst nodig hebben.”

Tekst: Mirjam Hollebrandse
Beeld: ANP

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Meer over