Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Hoe kan ik helpen?

Hoe kun je er zijn voor een bekende van je die ernstig ziek is?

in Geloven

Het is niet altijd gemakkelijk om een houding te vinden naar een familielid of bekende die ziek is. Je wilt de ander immers niet belasten en vermijd je misschien - als is het uit goede bedoelingen - om het te hebben over gevoelige thema's als bijvoorbeeld de dood. 'Niet doen', zegt geestelijk verzorgster Nienke Overvliet. "Ga niet op je tenen lopen, maar ga juist het gesprek aan, ook over de lastige en kwetsbare onderwerpen."

Als geestelijk verzorger in het Utrechtse St. Antonius Ziekenhuis weet Nienke hoe belangrijk het is voor zieke mensen om (geestelijke) steun te ontvangen vanuit hun omgeving. Maar hoe geef je steun waar de ander bij gebaat is? Waar praat je over met iemand die ernstig ziek is?

Vanuit haar ervaring deelt Nienke hieronder een aantal tips.

1. Zoek naar waardevolle momenten en ontspanning
Juist als je weet dat de tijd of mogelijkheden die je samen hebt, beperkt is, kun je enorm genieten van de dingen die je nog wel samen kunt doen. Wat dat is, is voor ieder mens verschillend: de één zal genieten van een bijzondere maaltijd, terwijl een ander daar helemaal niet aan moet denken, omdat misschien wel alles anders smaakt. Sommigen mensen vinden het fijn om iets bijzonders te doen, zoals een reisje naar het buitenland, terwijl anderen juist graag thuis willen zijn en genieten van gewone dagelijkse dingen. Hoe het ook zij; koester datgene waar je samen van geniet!

2. Probeer emoties te herkennen, te erkennen en te delen met elkaar
Als je zelf of in je naaste omgeving te maken krijgt met ernstige ziekte, dan is het soms best lastig om daarover te praten. Je wilt het de ander natuurlijk niet nog moeilijker maken. Daarbij is praten over gevoelens zoals verdriet, onmacht of boosheid sowieso een kwetsbaar iets. Toch is het goed om wèl te praten en zo mogelijk emoties te delen. Hoeveel precies en op welke manier, dat is voor iedereen anders. Daar kom je gaandeweg achter, door te luisteren, vragen, ruimte geven, eerlijk reageren. Soms lukt dit beter met een neutrale derde erbij, bijvoorbeeld een pastoraal werker. Hoe dan ook: door ruimte te geven aan wat iemand voelt, neemt jullie verbondenheid toe en kun je er samen beter tegen.

3 Vraag naar wat kracht geeft
Welke krachtbronnen zijn er in het leven van die ander? Waar put de ander troost uit? Bij wie of door wat vindt de ander rust? Speelt het geloof daar een rol in? Of is juist het geloof nu even moeilijk en roept het veel vragen op? Soms voelen mensen zich in een moeilijke situatie alleen. Dan willen ze de aanwezigheid van God wel ervaren, maar lukt het niet. De nabijheid van een ander mens kun je wèl voelen - en daarmee mogelijk God ook weer meer. Als geestelijk verzorger ga ik het gesprek over mogelijke krachtbronnen heel open in. Als je elkaar al langer kent, weet je al wel een beetje hoe je over zulke dingen denkt en wat je wel of niet kunt zeggen.

4. Richt je op het hier en nu: iedere dag heeft genoeg aan haar eigen kwaad
Leven met ernstige ziekte is leven bij de dag, je weet nooit goed hoe het verder zal gaan en hoe je je morgen zult voelen. Raak daar niet gefrustreerd over, maar geniet van de goede dagen. En lukt het een dag allemaal niet zo. Jammer, maar morgen is er weer een nieuwe dag.

5 Deel wat jezelf raakt
Een gedicht, Bijbeltekst of stukje aanreiken, wat je zelf raakt, kan de ander helpen. Zet het op papier voor de ander, dan kan diegene het later nog eens rustig overlezen. Maar wees ook wel terughoudend met het te sterk naar voren brengen van je eigen geloofsovertuigingen. Ook al voelt iets voor jezelf als waar, het kan bij de ander net verkeerd overkomen.

6. Help zaken te regelen voor later, als dit rust geeft
Wie onder ogen moet zien dat het einde van zijn of haar leven dichterbij komt, moet praktische dingen regelen. Hoe moet het verder als ik er straks niet meer ben? Met mijn huis, mijn spullen? Hoe wil ik dat mijn begrafenis vorm krijgt? Sta open voor deze vragen en denk met de ander mee, ook al hoop je dat het nog heel lang zal duren voor het zover is dat de ander er niet meer is.

7. Bid voor elkaar
Wanneer je praktisch niet veel voor iemand kunt doen, betekent dit niet dat je mogelijkheden ophouden. Geef maar aan dat je misschien niet veel kunt doen, maar dat je wèl voor hem of haar bidt. Juist als je het misschien moeilijk vindt om zelf te bidden of daar gewoon te ziek voor bent, doet het heel goed te weten dat anderen voor jou bidden.

8. Zorg goed voor jezelf! 
Alleen door óók goed voor jezelf te zorgen, kun je voor een ander blijven zorgen. Wees niet bang om (praktische) hulp te vragen. Bijvoorbeeld of iemand een keer bij je komt stofzuigen of boodschappen voor je doet. Of dat iemand een tijdje in huis komt, zodat je zelf even iets anders kunt doen. Er zijn ook professionele zorgverleners, die kunnen ondersteunen op allerlei gebied.

In het Eva Magazine van september vind je een portret van Nienke Overvliet en haar werk. geen abonnee van Eva Magazine? Je kunt het blad nu voordelig 5x uitproberen.

Meer lezen
Blog: Hoe kun je een chronisch ziek persoon goed steunen?

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons