Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Lezersvraag | Hoe kan ik vergeven?

De betekenis van vergeven

‘Mijn vorige werkgever heeft mij na heel vervelende toestanden de deur gewezen. Nu zit ik al jaren thuis en ik ben woest. Toch wil ik haar proberen te vergeven, maar ik weet gewoon niet hoe.’ Reinier Sonneveld geeft een praktisch antwoord op deze vraag van een EO/Geloven-lezer.

Je bent al heel ver doordat je beseft dat je boos bent en dat het tijd kan zijn voor vergeving. Dat helpt inderdaad. Als iemand je kwetst, gaan we vechten of vluchten. Dat is heel begrijpelijk en gezond. Het wordt pas een probleem, als je in deze stressreactie blijft hangen. Dan maak je meer kapot dan nodig en helpt het inderdaad te gaan vergeven.

Hoe je reageert als je gekwetst bent

Maar eerst: wat gebeurt er nu precies als iemand je beschadigt? Dus stel, je wordt onterecht ontslagen, je hebt ruzie in de familie, je bent misbruikt, je voelt je afgezet, enzovoorts. Mensen reageren dan zo:

  • Vechten. Je wordt boos. Je lichaam wil actie. Je wilt dingen kapot maken, vooral van diegene die jou dat geflikt heeft. De balans moet wordt hersteld, er moet recht geschieden. Je zoekt misschien wel naar wraak.
     
  • Vluchten. Je trekt je terug. Je kruipt als het ware weg in je ‘hol’. Je wordt somber. Gaat negatief over jezelf denken en denkt zelfs dat je het wel verdiend zou hebben. Overweegt misschien zelfmoord.

In elk geval, je leven wordt door die herinneringen beheerst. Je denkt er steeds aan terug. Voert telkens dezelfde gesprekken in je hoofd. Je ziet die ander alleen maar als slechterik (‘dat doet hij/zij ook altijd, zo is hij/zij nu eenmaal’) en jezelf vooral als slachtoffer (‘moet ik weer hebben, hier kom ik nooit los van’). Je hele leven wordt overschaduwd door die ene gebeurtenis.

Een tijdje is dat belangrijk. Het is niet zinnig het maar weg te stoppen en snel met je leven door te gaan. Het is gezond dat het echt tot je doordringt. Maar als dit te lang duurt, gaat het alles verpesten en kun je geen normaal leven meer opbouwen. Dan is het tijd voor vergeving!

Wat vergeving is

Het belangrijkste van vergeving is dat je uit die stressreactie komt. Je leven moet weer meer worden dan slechts vechten en vluchten. Het was weliswaar erg wat er gebeurde – dat verdwijnt nooit – maar er is gelukkig méér dan dat en langzamerhand zakt het weg naar de achtergrond.

Maar hoe doe je dat nu? Wat kun je er zelf aan bijdragen? Globaal gaat het hierom:

  • Ervaren dat de dader méér is dan dader. Als je beseft dat die ander niet alleen maar kwade bedoelingen had, of in elk geval niet zijn/haar hele leven, maar ook een eigen geschiedenis heeft, helpt dat je minder boos te voelen. Je komt een beetje uit dat ‘vechten’, dat je alleen maar die ander kapot wil.
     
  • Ervaren dat jijzelf méér dan slachtoffer bent. Als je beseft dat je zelf nog veel meer hebt meegemaakt dan alleen narigheid, vind je wellicht ook iets om blij over te zijn. Dan hoef je wat minder te ‘vluchten’ en denk je minder negatief over jezelf.

Natuurlijk helpt het om dit tegen jezelf te zeggen: ‘X heeft ook mooie dingen gedaan’, ‘er zijn ook belangrijke dingen gebeurd tussen ons’, ‘ik kan best wel wat’. Maar het belangrijkste is dat je het ervaart. Zoek dus naar activiteiten waarbij je voelt dat er meer is dan die beschadiging. Dat kan bijvoorbeeld zo…

De beste tips om te vergeven

  • Praat – als dat veilig genoeg is en praktisch gezien kan – met de dader. Misschien ontdek je zo andere kanten aan de zaak. Vraag daarom ook naar de bedoelingen en geschiedenis van die ander. Waarom deed hij/zij zo? Zo kan misschien blijken dat diegene meer is dan alleen maar kwaad.
     
  • Vraag of de ander misschien wil worden vergeven. Het kan jou helpen om te zien, dat die ander zich distantieert van zijn/haar daden door zelf ook te erkennen dat het niet goed was.
     
  • Zeg tegen die ander dat je hem/haar vergeeft. Het kan natuurlijk dat diegene niet bereikbaar is of zelfs overleden. Dan kun je het tegen een denkbeeldig iemand doen of bijvoorbeeld je vergeving in een brief zetten. In elk geval, als je iemand vergeeft, dan draai je eigenlijk de rollen om: jij neemt zelf het initiatief en voelt je niet alleen maar slachtoffer.

Meer tips om te vergeven

  • Onderneem iets. Misschien is dit wel het belangrijkste dat je kunt doen. Zo ervaar je immers dat er meer is dan het gekwetst zijn en dan jij zelf meer bent dan slachtoffer. Dat kun je wel theoretisch weten, maar het moet als het ware in je lijf komen te zitten.
     
  • Zoek eenvoudige ‘succeservaringen’. Ga niet te grote uitdagingen aan, omdat als je faalt, je alleen maar wordt bevestigd dat je een mislukkeling zou zijn – wat je natuurlijk niet bent, maar zo voelt dat dan. Maar iets kleins doen, zoals een kaartje aan iemand schrijven, of een flinke wandeling maken, kan je al uit het ‘gemaal’ in je hoofd halen en je laten merken dat er meer is dan de nare herinneringen.
     
  • Blijf onder de mensen. Want ook dan merk je dat die beschadiging niet het enige is dat je leven bepaalt.

Heel veel hoef je dus niet te doen. De tijd heelt al veel. Door gewoon te leven doe je al veel nieuwe ervaringen op en in de loop der dagen, maanden, jaren, merk je dus dat er meer is dan het verdriet. De tips hierboven kunnen dat proces alleen wat versnellen.

Maar het belangrijkste blijft: niet overhaasten, niet forceren. Als je je helemaal stort in het verwerken, geef je je natuurlijke stressreactie geen ruimte en komt die vroeg of laat terug. De dingen hebben hun tijd nodig. Maar dan is er ook echte heling mogelijk.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Wat als iets onvergeeflijk is?

Wat als iets onvergeeflijk is?

‘Neem eerst je eigen gevoelens en emoties serieus’

Carianne Ros

Hoe Betty Bausch-Polak (99) de oorlog overleefde

Hoe Betty Bausch-Polak (99) de oorlog overleefde

‘Ik deed gewoon alsof ik de baas was’

Mirjam Hollebrandse

Kerk Leeuwarden biedt inbreker helpende hand

Kerk Leeuwarden biedt inbreker helpende hand

‘Als je dan zo’n man ziet, kun je maar één ding doen’

Mirjam Hollebrandse

27 februari 2018

Zo verduurzaam je je kledingkast

11 leuke en makkelijke tips om mee aan de slag te gaan