Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Dominee in het verzet

‘Als God voor ons is, wie kan dan tegen ons zijn?’

in Mediatips

Overal lezen, horen en zien we ze weer: de verhalen over de oorlog, nu de 70e bevrijdingsdag eraan komt. Wat weinig mensen weten is dat ook veel dominees actief waren in het verzet. Een van die dominees was Rinze Douma, geboren in Friesland en predikant in Emmer Compascuum. Wie was hij, wat dreef hem, en waarom mogen we hem niet vergeten? Radioverslaggever Peter Siebe interviewde dr. Jan Ridderbos, die er een boek over schreef.

Jan Ridderbos vertelt: ‘Rinze Douma was een van zeven kinderen. Hij ging naar het gereformeerd gymnasium in Leeuwarden, wat heel bijzonder was in die tijd, en leerde door in het ‘verre’ Amsterdam. Aan de VU studeerde hij theologie.

Toen brak de oorlog uit. En als je op zondag verkondigt dat je een gastvrij Nederland moet zijn, dan moet je dat doordeweeks ook zijn. Dus verstrekte Douma bonkaarten aan onderduikers. Zo rolde hij in het verzet; als een sneeuwbal die eigenlijk steeds groter werd.

In 1944 werd hij op station Amersfoort opgepakt. Douma werd naar Assen gebracht. Hij wist te vluchten, maar collaborerende Nederlanders grepen hem in zijn kraag. Hij kwam in de gevangenis terecht en werd naar het Huis van Bewaring in Assen gebracht. Hij kwam terecht in kamp Vught, van waaruit hij in Bergen-Belsen is gekomen. Daar werd hij weer voluit dominee. Dat is het bijzondere van predikanten in bezettingstijd. De predikanten die in een kamp kwamen werden opnieuw zielzorger, want mensen kwamen met hun problemen en angsten bij de dominee.

De gevangenen hebben aan het evangelie zowel kracht als zwakte ontleend. Natuurlijk vroegen zij zich af ‘God, waar ben je in dit kamp’. Maar de Bijbel gaf ook veel kracht. Bijvoorbeeld in Romeinen 8: ‘Als God voor ons is, wie kan dan tegen ons zijn’. Het ging om de erkenning dat het veel was wat de gevangenen overkwam, maar dat daaronder een stroom bestond van ‘Jezus is overwinnaar.’

Douma maakte duidelijk dat er niet alleen humaniteit was, maar ook een christelijk geloof. Christenen weten van de zwartheid van het zwarte, maar ook van de witheid van de overwinning. Dat is ook waarom de predikanten het in die kampen konden uithouden. Wat hen overkwam is natuurlijk vreselijk, maar het staat natuurlijk allemaal in het boek van de Bijbel. Ook het zwarte wordt daar beschreven. Daar hoeft men niet van om te vallen: er is ook uitzicht.

Rinze Douma was een man die woord en daad combineerde. Hij helpt ons om onze taak als christen in deze maatschappij te verstaan: het omzetten van woord en daad van wat je op zondag in de kerk belijdt.'

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Recensie van Shusaku Endo’s eindelijk vertaalde Jezus-boek

Recensie van Shusaku Endo’s eindelijk vertaalde Jezus-boek

‘Meest overtuigende Jezusverhaal’ sinds de Matthäus?

Gert-Jan Schaap

24 oktober 2018
Gratis challenge over het horen van Gods stem

Gratis challenge over het horen van Gods stem

31 dagen lang elke dag een mail bij het boek 'Gods stem horen' van Hanneke van Dam

23 oktober 2018
Evita (14) schrijft fantasyboek over christenvervolging

Evita (14) schrijft fantasyboek over christenvervolging

Van schoolopdracht tot young adult boekenreeks

Joëlle Post

17 oktober 2018