Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Zorgen voor de schepping, moet dat?

in Geloven

Milieu en moeten. Het lijken bijna synoniemen. We ‘moeten’ minder vlees eten, we ‘moeten’ de kachel lager zetten, we ‘moeten’... Visie-redacteur Mirjam Hollebrandse zoekt uit of dat 'moeten' wel moet.

“Je moet niets,” corrigeert Nanning Jan Honingh me vriendelijk. Hij is milieukundige en werkzaam bij een landschapsbeheerorganisatie in Zeeland. Ik bel hem omdat ik me afvraag wat ik eigenlijk met het milieu aan ‘moet’. Natuurlijk, ik zamel vrij fanatiek plastic afval in, weiger consequent voor half oktober de centrale verwarming aan te zetten, doe in m’n eigen dorp alles zoveel mogelijk op de fiets en eet al een paar maanden wat minder vlees. O ja, en sinds deze week probeer ik twee minuten korter te douchen. Maar dat was het dan. Wat kan ik nog meer doen? En waarom zou ik eigenlijk? “Als je aan zo’n natuurwerkdag meedoet,” vervolgt Nanning Jan, “draag je op een originele manier bij aan de dienst aan God. Want zo zie ik het. We hebben van God de opdracht gekregen om goed voor de aarde te zorgen.”

Diezelfde ontspanning proef ik in de woorden van Embert Messelink, directeur van A Rocha Nederland, een christelijke natuurorganisatie. Ook van hem ‘moet’ ik niets, maar zijn enthousiasme werkt aanstekelijk. “Het is ontzettend leuk. Als je je betrokken voelt bij de natuur en het landschap, bijvoorbeeld in de buurt waar je woont, is zo’n natuurwerkdag de kans om de handen uit de mouwen te steken. Het zijn echt niet alleen de natuurfanaten die meedoen. Het zijn mensen die de verbinding maken tussen geloof en natuur. Ze doen mee omdat ze in de schepping iets van Gods grootheid ervaren. Voor mijzelf is het een verrijking van m’n geloof.”

Embert is ook scherp. Want christen zijn en ‘niet zoveel hebben’ met het milieu? Dat gaat er bij hem niet in. “Als je een gelovig mens bent, leef je met God, met de naaste en met de schepping. Dan kan ik me niet voorstellen dat je zegt dat een van die drie er niet bij hoort. Voor onze medemens doen we vaak veel goede dingen, maar de natuur is lange tijd onderbelicht gebleven. Bij A Rocha proberen we juist dat aspect te benadrukken.”

Barbecuefeestje

Ik ‘moet’ dus niets. Maar toch bekruipt mij vaak een schuldgevoel. Vooral als ik te lang douche, of heb genoten van een barbecuefeestje met veel vlees. “Heb je op andere terreinen in je leven ook zo’n schuldgevoel?” vraagt Marnix Niemeijer. Hij is directeur van Tear en voorzitter van Micah Challenge International. “Orthodoxe christenen weten dat ze op alle terreinen tekortschieten, maar vooral bij thema’s als duurzaamheid en gerechtigheid kom ik dat schuldgevoel veel tegen. Laat je niet in de luren leggen. Misschien is het zelfs wel iets duivels om te denken: ‘Ik doe het nooit goed,’ of ‘Wie ben ík nou om hier iets aan te doen?’”

Niemeijer haalt Psalm 24 en 104 aan, waarin heel de schepping van God getuigt, en hij benadrukt dat we een roeping hebben. “Door zorg te hebben voor de schepping, eer je de Schepper. De vraag is: ben ik zorgvuldig genoeg tegenover die schepping?”

En toch. Ik hoef maar door het Rotterdamse havengebied te rijden en de moed zinkt me in de schoenen. Hoe kan ik als individu ooit opboksen tegen de schoorstenen die daar dag in dag uit staan te roken? “Misschien moeten we af van het idee dat alles wat we doen, groot resultaat moet hebben en pas dan waarde heeft,” zegt Niemeijer. “Wij doen dingen omdat we geroepen zijn tot een bepaalde stijl van leven. Als individu kun je de grote milieuproblemen
niet oplossen. Maar we kunnen ons samen wel inzetten voor een samenleving waarin de zorg voor de schepping hoger op de agenda komt.”

Als een kleed vergaan

En dan zijn er nog christenen die stellen dat zorg voor het milieu niet nodig is omdat in Jesaja 51:6 staat dat de aarde ‘als een kleed’ zal vergaan. Er komt dus een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. In reactie hierop zei emeritus predikant Wim Rietkerk een aantal jaar geleden in het Nederlands Dagblad: “Draai het maar eens om. God belooft dat Hij eens alle zieken zal genezen. Maar er is geen dokter die daarom zegt dat hij ermee stopt. Iemand helpen door alleen maar te zeggen dat het ‘een keer goed komt’, slaat nergens op.” Zo zouden christenen ook naar de schepping moeten kijken, vindt Rietkerk. “Juist omdat je weet dat God die op een dag helemaal gaat vernieuwen. Wanneer dat grote herstel komt, behouden onze zwakke inspanningen hun waarde. De dienaar die in Lucas 19 het geld van de koning vertienvoudigde, kreeg het bestuur over tien.”

Zo simpel mogelijk

Tot slot: is zo’n natuurwerkdag ook goed voor jezelf? Ja, stelt Nanning Jan Honingh. “Werken in de natuur is heel goed voor je geestelijk welzijn. Ik denk dat veel kloostergemeenschappen bewust eenvoudig werk doen, zodat ze geestelijk op een hoger plan komen. In deze moderne, westerse maatschappij zijn we voortdurend bezig met ons hoofd, terwijl je het werk eigenlijk zo simpel mogelijk moet houden. Aarde omspitten, zaaien en planten. Daar ontspan je van.”

Tekst: Mirjam Hollebrandse
Beeld: Buiten-beeld
Bron: Visie 2014, nr. 42

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

‘Hoe kun je avondmaal vieren en het vliegtuig pakken?’

‘Hoe kun je avondmaal vieren en het vliegtuig pakken?’

Pleidooi voor een duurzame levensstijl

Tirza van der Graaf

duurzaamheid 31 mei 2018
Carla Dik (CU) in 'Dit is de Dag': 'Geen zonnepanelen in de wei'

Carla Dik (CU) in 'Dit is de Dag': 'Geen zonnepanelen in de wei'

Tijs van den Brink leidt debat, woensdag, 18.30 uur, NPO Radio 1

Bart van Delen

christelijke... 30 mei 2018
GroenGelovig wil in gesprek over voedsel

GroenGelovig wil in gesprek over voedsel

‘Het probleem is niet de schaarste, maar de verdeling’

Tirza van der Graaf

ChristenUnie 24 mei 2018

Zij scheidden 50 jaar geleden en trouwden onlangs opnieuw

‘Oma die met opa trouwt, dat klinkt wel een beetje gek’