Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Lezersvraag | Is de Bijbel tegenstrijdig?

“Hoeveel engelen zaten er nu écht om Jezus’ graf?”

"Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes spreken elkaar wel eens tegen. Bijvoorbeeld de Bergrede van Jezus: in het evangelie van Matteüs is het op een berg, in Lucas is het op een vlakte. Lijkt misschien een klein detail, maar een berg of een vlakte is wel een groot verschil. Hoe verklaar je dit? Is er met de teksten gesjoemeld?" Dit vroeg een lezer van EO/Geloven. Hier een reactie van Reinier Sonneveld.

Als je een tegenstrijdigheid in de Bijbel tegenkomt, is de belangrijkste vraag die je jezelf kunt stellen: gaat dit wel echt over hetzelfde?

Bergrede en Veldrede
Lees bijvoorbeeld eens precies wat Matteüs vertelt over de Bergrede: ‘Toen hij de mensenmassa zag, ging hij de berg op. Daar ging hij zitten.’ Lucas vertelt dit: ‘Toen hij met hen de berg was afgedaald, bleef hij staan op een plaats waar het vlak was.’

Dit kan heel eenvoudig op dezelfde gebeurtenis slaan, waarvan alleen net op een ander moment wordt ingezoomd. Jezus was wellicht eerst bovenop een hoge berg, daalde af, zag de mensenmassa op een vlakte, liep dus vervolgens weer een stukje omhoog om zich verstaanbaar te maken, en ging daar zitten. De formuleringen zijn zo open, dat dit prima kan.

Maar veel waarschijnlijker lijkt me, dat het om twee verschillende toespraken gaat. Matteüs heeft dan de Bergrede, die van Lucas heet meestal de Veldrede. Besef dat Jezus heel wisselend publiek had en alles uit zijn hoofd deed. Het ligt erg voor hand dat hij – zoals alle docenten – hetzelfde materiaal bij diverse gelegenheden ‘recyclede’.

Een of twee engelen
Alle tegenstrijdigheden die ik ken zijn op deze manier eenvoudig op te lossen: de verschillende schrijvers van de Bijbel wijzen net op een ander stukje van dezelfde gebeurtenis óf ze schrijven over een heel andere gebeurtenis.

Laat ik bijvoorbeeld het moeilijkste voorbeeld uit de Bijbel bespreken: de kwestie van de engelen bij het graf na Jezus’ opstanding. Dit wordt heel vaak gebruikt als ‘bewijs’ dat de Bijbel niet waar kan zijn. Elke evangelist heeft wat anders: waren er nu één of twee engelen, stonden of zaten ze, in of buiten het graf? (zie Matteüs 28:2-7; Marcus 16:5-7; Lucas 24:4-7; Johannes 20:11-13)

De oplossing kan ontzettend simpel zijn: stel dat er eerst een engel in het rotsgraf zelf zat en hij later bij de ander buiten ging staan…? Dan beschrijft elke evangelist net een andere fase van deze korte handeling, afhankelijk van het perspectief van wie het vertelde, en klaar.

Als zelfs de lastigste tegenstrijdigheid zo simpel is op te lossen, heb ik alle vertrouwen dat het met de andere ook wel zal lukken!


Auteur: Reinier Sonneveld
Foto: Natesh Ramasamy 

Geschreven door:

Reinier Sonneveld

Theoloog en schrijver

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Meer over