Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

BLOG | Stinkend groot probleem

Antonie Fountain over falend beleid rondom uitgeprocedeerde asielzoekers

in Nieuws

Het was het begin van de winter, twee jaar geleden. Ineens stond ik daar, met de roze plopkap van PowNews voor m’n snuiter. In een kale betonnen hal stond ik tegenover een filmploeg van GeenStijl. We stonden in de Vluchtkerk. De eerste van vele kraakpanden van de groep uitgeprocedeerde asielzoekers. Ze zwerven nu al bijna twee jaar van hot naar her in de hoofdstad.

De Vluchtkerk was drie dagen eerder gekraakt. En PowNed zou wel even een fijn ongenuanceerd itempje maken over een groep 'hopelozen' die gewoon zo snel mogelijk Nederland moeten verlaten. Ze verwachtten blijkbaar geen warm welkom; ze hadden hun eigen bewaker meegenomen.

Maar het liep anders. Bij binnenkomst kregen ze koffie. Overal mochten ze kijken. Iedereen mochten ze spreken. En in tegenstelling tot hun verwachting, trof de cameraploeg redelijke mensen. Vriendelijke mensen. Maar bovenal mensen met een echt probleem. “Terug naar mijn land? Maar mijn land weigert me terug te nemen.” Anderen vertelden dat ze al een keer waren teruggekeerd. Op het vliegveld van hun thuisland werden ze op de eerste vlucht terug naar Nederland gezet. Anderen legden uit dat het helemaal niet zeker is wat hun thuisland was. Sinds ze in Nederland woonden was het land in tweeën uiteen gevallen.

Hoe hard de jongens het ook probeerden, ze konden er geen goed itempje van maken. Onverrichter zake keerden ze door de sneeuw terug naar huis. Een paar dagen later zag ik een van hen weer in de Vluchtkerk. Op persoonlijke titel was hij een dagje komen helpen.

De Vluchtkerk was een vluchtelingenkamp, volledig bemand door vrijwilligers. Of je nu diaken was bij de PKN, of een journalist voor PowNed, dat maakte niet uit. Alle hulp was welkom. Alle hulp was ook nodig, want de bewoners hadden niets.

Ik schrijf dit alles in de verleden tijd, maar dat is natuurlijk onzin. Op dit moment verblijft de groep nog steeds in kraakpanden in Amsterdam. Nog steeds is er hulp nodig. Mensen die gewoon langskomen om een babbeltje te maken. Mensen die eten en kleding brengen. Omdat de bewoners nog altijd niets hebben.

Dat is niet omdat ze lui zijn, maar omdat ze niets mogen hebben. Dat is overheidsbeleid; gedwongen werkeloos, geen dak boven hun hoofd, en geen eten in hun maag. Ze bestaan officieel niet eens. Ze zijn uitgeprocedeerd, en van uitgeprocedeerden wordt verwacht dat ze het land verlaten. En om hen aan te moedigen te vertrekken, maken we hun bestaan mensonterend. Dat ze niet terug zouden kunnen, is volgens het systeem niet mogelijk; ze zijn immers uitgeprocedeerd.

Toen het overheidsbeleid werd ontworpen, meer dan tien jaar geleden, was het al duidelijk dat dit soort mensen de dupe zouden worden. Toenmalig staatssecretaris Job Cohen zei toen letterlijk “de goeden moeten dan maar onder de kwaden lijden”. Sindsdien behandelen we als Nederlandse samenleving bewust een grote groep mensen als paria's. Het systeem lijkt bewust ontworpen om deze mensen te laten falen. En dat laten we al veel te lang toe.

Inmiddels komt er uitspraak na uitspraak van commissies en rechtbanken die aanmanen tot een ander beleid. Een Duitse rechter oordeelde laatst dat asielzoekers voorlopig niet naar Nederland uitgeleverd mogen worden, omdat hier hun mensenrechten in gevaar zijn. Een Europese uitspraak stelt ook dat Nederland verplicht is om ‘bed, bad en brood’ zeker te stellen, ongeacht de status van je asielaanvraag.

De gemeente Amsterdam mág ze van Den Haag geen opvang bieden. Dus doen ze dat dan ook niet meer. In tegenstelling tot bijvoorbeeld de gemeenten Utrecht en Rotterdam, die wel huisvesting bieden aan uitgeprocedeerden. Dus het is maar de vraag of Amsterdam niet kán, of dat ze ook eigenlijk niet willen.

Overigens is het zeer discutabel of al deze mensen wel uitgeprocedeerd zijn. Onze huidige procedures zijn te kort (slechts acht dagen) om alles behalve de meest duidelijke gevallen te kunnen beoordelen. Met hulp van vele vrijwilligers heeft inmiddels bijna 10% van de bewoners een verblijfsvergunning gekregen. Daarnaast zijn misschien de helft nog in een procedure of bezig bewijs te verzamelen voor een nieuwe procedure. Bewijsmateriaal verzamelen duurt nu eenmaal even. En als je op straat leeft wordt al je energie opgeslokt om te overleven, niet om bureaucratische procedures te volgen.

Al heel lang roepen velen dat deze situatie op een bepaald moment mis zal gaan. En dat gebeurde ook deze week; Yunus Naser Galid overleed aan verwondingen opgelopen tijdens een vechtpartij in de Vluchtgarage. Dat er niet eerder al doden zijn gevallen mag een wonder heten. De spanning is al sinds de Vluchtkerk te snijden. Een andere man brak deze week zijn nek vanwege een gebrekkige trapleuning. Dat ambulancepersoneel - omdat het pand onveilig was - weigerde de Vluchtgarage in te gaan om hem te helpen, is daarmee slechts de zoveelste schoffering van de menselijkheid van deze groep.

Dat PowNed twee jaar geleden geen ludiek itempje kreeg is één ding. Dat GeenStijl deze week het voor de bewoners opnam, toont des te meer aan dat het echt anders moet. Als zelfs de rechtse schreeuwblogs het voor de mensenrechten opnemen, weet je dat je een stinkend groot probleem hebt. Nu de staatssecretaris nog.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons