Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

BLOG | Jeruzalem, het middelpunt van de wereld

"We staren er gebiologeerd naar", schrijft Johans Snel in zijn blog vanuit Israël

in Nieuws

Zonder onderscheid worden in Jeruzalem alle inwoners, joden en moslims, uitgemoord. De Al Aksamoskee op de Tempelberg, aangezien voor de tempel van Salomo, wordt ingewijd als een kerk...

We schrijven het jaar 1100 en in Jeruzalem wordt een christelijk koninkrijk gesticht met koning Boudewijn op de troon van David. Kerst viert hij dat jaar heel toepasselijk in Betlehem.

Hier in Galilea zie je de kruistochten gewoon op de markt. Blauwe ogen, het cliché bestaat echt, en alle schakeringen van blond en bruin - veel Arabieren zien er nog net zo uit als de kruisvaarders waar ze van afstammen. Duizenden strijdbare pelgrimfamilies begonnen hier ooit een nieuw bestaan en zijn duidelijk nooit meer weggegaan.

Pogroms
Volgens de legende was Karel de Grote ooit zelf als pelgrim naar Jeruzalem gekomen. In zijn voetsporen wilden de kruisvaarders de pelgrimsplaatsen veiligstellen. In werkelijkheid waren de meeste inwoners nog altijd christenen, maar hen verging het vaak niet veel beter dan de joden en moslims.

Joden werden zelfs al uitgeroeid in pogroms in Europa, aan het begin van de grote tocht. En het waren de kruistochten, niet de joodse opstanden duizend jaar eerder, die een einde maakten aan de joodse bewoning van Palestina.

Een kleine tweehonderd jaar beheersten Europese kruisvaardersstaten de kust, van Gaza helemaal tot wat nu Turkije is. De regio ligt bezaaid met typisch Europese burchten met poëtische namen en vaak een geweldig uitzicht.

Axis mundi
In de havenstad Akko kun je urenlang dwalen door ondergrondse kruisvaardersgewelven, nog altijd duizelingwekkend groot. Destijds was het een Europese stad met theaters en wel honderd kerken.

Wat is er behalve de stenen van overgebleven?

De retoriek natuurlijk. Sinds het Westen terug is in het Midden-Oosten herinneren we ons de kruistochten weer. De Britse commandant die in 1917 Jeruzalem innam, verklaarde dat de kruistochten eindelijk voltooid waren. Om over de uitglijder van Bush maar te zwijgen. En de meeste buren zien Israël als een tijdelijke kruisridderstaat die het wel net zo zal vergaan als al die andere.

Maar bovenal een idee. Sinds de kruistochten ligt hier het symbolisch middelpunt van onze cultuur, en we staren er gebiologeerd naar, desnoods ten koste van al het andere nieuws.

Al woeden er elders nog zulke oorlogen, vlakbij in Syrië bijvoorbeeld, voor westerlingen is Jeruzalem onveranderlijk het middelpunt van de wereld, axis mundi. Voor moderne mensen evengoed als voor middeleeuwers, voor seculieren evengoed als voor christenen. Maar voor christenen wel iets om extra bij stil te staan.

Johan Snel

Drs. Johan Snel is historicus. Als docent Journalistiek en onderzoeker bij het lectoraat Media, Religie en Cultuur is hij verbonden aan de CHE in Ede. Komende weken blogt Johan vanuit Galilea, waar hij met zijn gezin op vakantie is.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Meer over

Lees ook

Op vakantie naar het Toscane van Israël?

Op vakantie naar het Toscane van Israël?

Dit mag je niet missen!

‘Tel Israël’: nieuw stripboek over 70 jaar Israël

‘Tel Israël’: nieuw stripboek over 70 jaar Israël

'Stripverhaal vindt hopelijk zijn weg in het onderwijs'

Bart van Delen

christelijke... 29 juni 2018
Israëlische organisatie beloond voor hulp Palestijnse kinderen

Israëlische organisatie beloond voor hulp Palestijnse kinderen

Dokter: 'Ik zie geen baby uit Gaza, ik zie een kind'

christelijke... 27 juni 2018

Annemarie wordt langzaam blind

‘Ik weet niet goed of mijn ziekte een doornenkroon of een lauwerkrans is’