Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Is Frans van der Lugt een martelaar?

Roeland Klein Haneveld over de gave van het martelaarschap

in Nieuws

De dood van pater Frans van der Lugt heeft ons niet onberoerd gelaten. Geboren als Nederlander voelde hij zich na vele jaren in Syrië gewoond te hebben Syriër. Hoewel de situatie steeds gevaarlijker werd, weigerde hij het land te verlaten. Hij kon de mensen niet in het gevaar alleen laten. Hij was er om hen als een herder te dienen, terwijl hij ook bij de overheid voor hen opkwam. Met ruw geweld is een einde aan zijn leven gemaakt. In verschillende publicaties wordt hij aangeduid als een martelaar.

Het woord martelaar is afgeleid van het Griekse woord voor getuige, maar wordt gebruikt om iemand aan te duiden die om zijn of haar geloofsgetuigenis sterft. Vanuit de Bijbel wil ik daar wat gedachten over doorgeven.

In het voetspoor van Stefanus
Het prototype van een martelaar in de bijbel is de persoon van Stefanus. Hij was in de vroegste christelijke gemeente samen met anderen aangesteld om voor weduwen en armen te zorgen. Dit goede werk stuitte op verzet omdat onrecht in de toenmalige samenleving aan de kaak werd gesteld. Impliciet doordat de kerk, door Stefanus daarin voorgegaan, deed wat anderen nalieten. En expliciet doordat Stefanus als woordvoerder van de kerk de Joodse leiders aansprak op het feit dat zij, in strijd met hun wet, Gods wet(!), de zwakken veronachtzaamden. Het liep erop uit, dat Stefanus tot zwijgen gebracht werd door steniging.

Botsing van machten
Martelaren zijn het gevolg van een botsing tussen tegenovergestelde machten: goed versus kwaad, mildheid versus geweld, haat versus vergeving. Martelaren kiezen niet voor de dood; ze kiezen ervoor hun leven in dienst van het welzijn van anderen te stellen. De gevolgen die dat voor henzelf kan hebben, worden niet meegewogen ook al kan het hun dood tot gevolg hebben. Deze herhaling van de botsing van machten, die in het kruis van Jezus haar hoogtepunt bereikte, herinnert ons eraan, dat de goddelijke redding strijd tegen de zonde met zich meebrengt en altijd de weg van het kruis is.

Vervolging om het geloof
Het gegeven dat christenen bij deze botsing van machten betrokken zijn, is niet vreemd. Jezus had het zelf al gezegd: Jullie zullen door iedereen worden gehaat omwille van mijn naam  (Matteüs 10:22) en Petrus heeft erop gewezen, dat we ons er niet over hoeven te verbazen: Wees niet verbaasd over de vuurproef die u ondergaat; er overkomt u niets uitzonderlijks (1 Petrus 4:12). Zo heeft ook Paulus laten doorschemeren, dat ons dat allemaal kan overkomen. Er zijn nu eenmaal overheden die het als bedreigend ervaren als mensen een hogere autoriteit erkennen dan de overheid.

Martelaarschap als gave
Er is echter een verschil tussen die algemene vervolging en die van martelaren. Want martelaren worden niet vervolgd om het simpele feit dat zij in Jezus geloven. Ze komen in Jezus' naam op voor zwakken en verwaarloosden, waardoor plaatselijke machthebbers zich in diskrediet gebracht voelen. Bovendien zouden ze ervoor kunnen kiezen om te zwijgen of elders een veilig heenkomen te zoeken. Dat ze dat niet doen zou erop kunnen wijzen dat zij een bijzondere geestelijke gave bezitten: de gave van het martelaarschap, de gave om hun lichaam prijs te geven (1 Korintiërs 13:3).

Tekst: Roeland Klein Haneveld

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons