Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

BLOG | Moet pater Frans heiligverklaard worden?

Volgens Roeland Klein Haneveld heeft de kerk heiligen nodig

in Nieuws

Kardinaal Wim Eijk, hoofd van de Katholieke Kerk in Nederland, hoopt op en bidt voor de heiligverklaring van de vorige week in Syrië vermoorde pater Frans van der Lugt, wiens dood gezien kan worden als martelaarschap. Protestanten houden niet zo van ‘heiligverklaringen’ – of kunnen ze hierin toch iets leren van de Katholieken?

Bij 'martelaar' denken we tegenwoordig vooral aan iemand die zichzelf en anderen met een bom opblaast. Vanouds echter is een martelaar (van het Griekse martys) iemand die tot in de dood vasthield aan het geloof, een geloofsgetuige. Zij werden heilig verklaard. Met de term heilige worden mannen of vrouwen bedoeld in wie Gods genade zich op bijzondere wijze manifesteerde.

De kerk en heiligen
In de Rooms Katholieke traditie kan iemand als martelaar voor of verdediger van het geloof zalig worden verklaard, mits aantoonbaar is, dat er een wonder aan deze persoon toegeschreven kan worden. Het kan de eerste stap zijn naar een heiligverklaring. Daarvoor moet er na zijn overlijden nog minstens een wonder hebben plaatsgevonden op zijn voorspraak. Het verschil tussen een heilige en een zalige is, dat een zaligverklaarde betekenis heeft voor een bepaald bisdom, terwijl de heilige betekenis heeft voor de gehele kerk.

De heiligverklaring houdt niet in, dat de Kerk de overledene toegang geeft tot de hemel. Ze erkent dat de betreffende persoon, die in zijn leven op bijzondere wijze getuigenis heeft gegeven van het geloof, in de hemel is opgenomen. De heilige wordt geacht bij God de Vader voor ons te bidden en de gelovige zou zijn voorspraak bij God kunnen vragen.

In deze betekenis erkennen de protestantse kerken geen heiligen. Het bidden tot iemand anders dan God zelf wordt gezien als afgoderij en officieel heeft men het ook niet zo op verering van mensen.

Dode heiligen
Toch is de gedachte dat de kerk heiligen nodig heeft niet zo vreemd. Immers – de heiligen zijn in eerste plaats mensen die door een standvastig geloof en het betonen van Gods genade en liefde in de wereld een voorbeeld voor anderen zijn. Over zulke mensen wordt in de Hebreeënbrief gezegd: Denk aan uw leiders (voorgangers), die het woord van God aan u hebben verkondigd, neem een voorbeeld aan hun geloof en kijk vooral goed hoe hun levenswandel eindigt (Hebreeën 13:7). Tijdens hun leven hebben ze de kerk gediend en na hun dood spreken zij nog tot de kerk. Die dienst bewijzen zij blijvend aan de gelovigen. Zulke mensen moet je 'eren', in dankbare herinnering houden. Ze stimuleren ons om in het geloof te volharden en om Jezus' liefde zichtbaar te maken. Denk aan mensen als Dietrich Bonhoeffer, Moeder Theresa of Corrie ten Boom. Ze zijn blijvende voorbeelden voor ons.

Levende heiligen
Als je de teksten in Hebreeën 13 leest waar over deze bijzondere mensen gesproken wordt, valt op, dat niet zij als heiligen worden aangeduid. Die term is daar, net als in andere delen van de Bijbel, van toepassing op allen die door hen gediend werden, op de hele kerk!

Dat krijg je als mensen zulke voorbeelden van geloof navolgen en daarmee tegelijk navolgers van Jezus worden; mensen voor wie niemand zo belangrijk is als Jezus, de Zoon van God, hun verlosser. Hoe zou de kerk eruit zien, als we niet alleen aan de overleden heiligen dachten, maar ook durfden om elkaar als heiligen te zien? Wat heeft de kerk, zowel de Rooms Katholieke als de protestantse of evangelische variant, behoefte aan levende heiligen!

Tekst: Roeland Klein Haneveld

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons