Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

FILM | Mensonterende slavernij in ‘12 Years a Slave’

Hoe konden Amerikanen systematische mensontering ooit voor zichzelf verantwoorden?

Met negen Oscarnominaties, een Golden Globe en een Bafta-award is ‘12 Years a Slave’ een veelbelovende film. De film is gebaseerd op het autobiografische boek van Solomon Northup. Voorafgaand aan de Amerikaanse Burgeroorlog woont hij als vrije zwarte man met zijn gezin in het noorden van de VS. Dan wordt hij gedrogeerd, ontvoerd en als slaaf verkocht op de plantages in het zuiden van de VS.

Het is een confronterende film met onvergetelijke momenten. Bijvoorbeeld wanneer Solomon na zijn ontvoering voor het eerst geketend wakker wordt, als een beest in een hok dat met grof geweld moeten worden 'getemd'.
 
Alle mensen gelijk geschapen?
Als hij in het zuiden te koop wordt aangeboden, vraag je je af hoe zulke systematische mensontering ooit legaal was in Amerika. In de Onafhankelijkheidsverklaring staat tenslotte dat 'alle mensen gelijk geschapen zijn en bepaalde grondrechten hebben'.
 
In de eerste versie van Amerika's Onafhankelijkheidsverklaring laat Founding Father Thomas Jefferson zich negatief uit over slavernij. In de tweede versie is dat deel geschrapt; slavernij wordt gedoogd om ook de zuidelijke staten mee te krijgen in de Amerikaanse Revolutie tegen de Britten. Dat was in 1776. Een kleine 90 jaar later krijgt blank Amerika de rekening gepresenteerd: de Burgeroorlog heeft de afschaffing van de slavernij met zo'n 750.000 doden betaald.
 
Al in de eerste jaren voorziet Thomas Jefferson die dag van het oordeel. Hij schrijft: “Ik beef voor mijn land als ik besef dat God rechtvaardig is; en dat zijn gerechtigheid niet eeuwig kan blijven slapen.” Ook president Lincoln ziet in de Burgeroorlog het oordeel van God. Als hij in de nadagen van dat conflict voor de tweede keer wordt ingezworen als president, spreekt hij over ‘Gods oordeel’. Deze oorlog zou wel eens kunnen doorgaan tot “elke vergoten druppel bloed door de zweep, is betaald met net zoveel vergoten bloed door het zwaard”.
 
Bijbel over slavernij
De Bijbel heeft een centrale plek in het 19e-eeuwse Amerika, zowel in het noorden als in het zuiden. Er zijn verschillende scènes in de film, waarin slavenhouders zich met bijbelteksten verantwoorden. De tegenstanders van slavernij baseren zich echter ook op de Bijbel. Nu terugkijken is wat dat betreft heel gemakkelijk.
 
Maar hoe wisten ze toen wie gelijk had? Wanneer praat je de Bijbel naar je toe?
 

Auteur: Geert Heetebrij

Geschreven door:

Geert Heetebrij

Nederlandse Amerikaan, scriptschrijver en producer

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Waarom is God niet oneindig grappig?

Waarom is God niet oneindig grappig?

‘God geeft reden tot een gelukzalige ironie’

Marinus de Jong

‘Een verdeeld christendom maakt God ongeloofwaardig’

‘Een verdeeld christendom maakt God ongeloofwaardig’

‘Juist die eenheid is voor de geloofwaardigheid essentieel’

Marinus de Jong

Is geloven in God goed voor je?

Is geloven in God goed voor je?

Of kun je geloof maar het beste zo snel mogelijk achter je laten?

Marinus de Jong

Annemarie wordt langzaam blind

‘Ik weet niet goed of mijn ziekte een doornenkroon of een lauwerkrans is’