Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

'Atheïsten ontkennen God vanwege autonomie'

Interview met Alvin Plantinga in The New York Times

in Nieuws

Er is geen hard bewijs nodig om met een goed geweten in God te kunnen geloven. Atheïsten wíllen misschien dat Hij niet bestaat om aan hun autonomie te kunnen vasthouden. Dat zei de bekende Amerikaanse filosoof en apologeet Alvin Plantinga in een interview met de New York Times van vorige week.

De interviewer wijst Plantinga er op dat dat maarliefst 62% van de filosofen in Amerika atheïst is. Dat zijn er procentueel twee keer zoveel als het aantal atheisten onder academici in het algemeen. Wat kan Plantinga daar tegenover zetten? 

Agnost
Plantinga: "Weten filosofen iets dat andere academici niet weten? Wat zou dat kunnen zijn? In tegenstelling tot andere academici zijn filosofen vaak beroepshalve bezig met argumenten voor het het bestaan van God. Zowel gelovigen als ongelovigen wijzen die argumenten af als niet steekhoudend. (...) Maar gebrek aan bewijs - als dat er al is - is geen reden om atheist te zijn. Niemand heeft bewijs voor de stelling dat er een even aantal sterren is, maar toch trekt niemand de conclusie dat er dan wel een oneven aantal sterren zal zijn. Dus het enig juiste gevolg is dat je agnost wordt."

Het Kwaad
Alvin Plantinga erkent dat het probleem van het Kwaad (hoe kan het dat er zoveel kwaad en lijden in de wereld is, als die gemaakt is door een algoede, almachtige God?) het sterkste "en misschien wel het enige" bewijs tegen het bestaan van God is. Maar daar tegenover claimt Plantinga dat hij goede argumenten heeft om wél in God te geloven - al heeft hij geen argumenten nodig om rationeel in God te geloven - net zoals je geen bewijs nodig hebt om te kunnen geloven in 'het verleden' of het bestaan van andere wezens.

Fine-tuning
Een tegenwoordig veel gehoord godsbewijs heet 'fine-tuning'. Deze bewijsvoering is gestoeld op de precisie van de Big Bang en de evolutie. Als de Big Bang voor maar eentiende tot de macht 60 anders was gegaan, was leven van onze soort niet mogelijk geweest. "In feite is het universum gefinetuned, niet alleen voor leven, maar ook voor intelligent leven. Deze fine-tuning maakt theisme veel waarschijnlijker dan atheisme."

Perfecte God
Misschien kun je het bestaan van een god daarmee aantonen, maar dat zegt nog niet - wat de christenen zeggen - dat dat een perfecte God is, laat staan de 'christelijke God'. Aangezien de wereld niet perfect is, hoe kun je dan uitkomen bij een perfect wezen dat die wereld gemaakt heeft? Plantinga: "Ik vermoed dat u [de interviewer] vindt dat lijden en zonde deze wereld imperfect maken. Uw vraag is alleen relevant als de beste mogelijke werelden geen zonde of lijden kennen. Is dat waar? Misschien zijn er op de beste werelden vrije schepselen waarvan sommigen af en toe iets verkeerd doen. Ik denk dat de beste werelden een scenario hebben, dat heel erg op het christelijke verhaal lijkt."

Prachtige wereld
"Stel je voor:het begin van het universum, perfect in goedheid, kracht en kennis, laat vrije wezens ontstaan. Deze vrije wezens keren zich van hem af, komen tegen hem in opstand en raken verzeild in zonde en kwaad. In plaats van ze te behandelen zoals een alleenheerser zou doen - ze koken in olie - antwoordt God door zijn Zoon naar de wereld te sturen om te lijden en te sterven, zo dat mensen opnieuw in een goede relatie met God kunnen komen. (...) Ik wil hiermee zeggen: een wereld waarin dit verhaal waar is, dát is pas een prachtige mogelijke wereld. Zelfs zo goed dat er betere wereld denkbaar is. Maar dat heeft dus wel als consequentie dat de beste werelden ook zonde en lijden kennen."

Alvin Plantinga
Alvin Plantinga is een emeritus hoogleraar in de Filosofie aan de University of Notre Dame in de staat Indiana in de Verenigde Staten. Hij is jarenlang voorzitter geweest van zowel Society of Christian Philosophers (Vereniging van christelijke filosofen) als van de American Philosophical Association (Bond van Amerikaanse filosofen). Recent verscheen zijn boek Where the conflict really lies: Science, Religion and Naturalism.


Het interview is het eerste van een serie over religie die de filosofische afdeling van de opinieredactie van de toonaangevende Amerikaanse krant heeft opgezet. 

>Lees het originele interview bij The New York Times

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Meer over