Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Woensdag LIVE | Nationaal Religiedebat

Vooruitblik met Rik Peels en Herman Philipse

in Nieuws

Woensdag 29 januari vindt het Nationaal Religiedebat plaats in Amsterdam. Onder meer Herman Philipse, filosoof aan Universiteit Utrecht, Rik Peels en theoloof Stefan Paas gaan met elkaar in gesprek over het bestaan- en het geloof in God. Het debat is woensdagavond live te bekijken op EO.nl/geloven.

Philipse staat bekend als een scherpe criticus van het christelijk geloof. In onderstaand betoog kruist hij de degens met christelijke wetenschappers.

“Sommige – al dan niet betrouwbare – onderzoeken wijzen uit dat gelovigen gemiddeld net iets gelukkiger zijn dan ongelovigen. Het geloof zal ongetwijfeld positieve functies hebben, maar waar het mij om gaat: is de geloofsinhoud waar of niet? Dan gaat het om je intellectuele integriteit, je wilt de waarheid zo goed mogelijk in kaart brengen. De argumenten tegen het bestaan van God (zoals theïsten hem begrijpen) en tegen het bestaan van alle andere goden zijn veel sterker dan de argumenten vóór.”

Atheïstisch manifest
Philipse groeide op in een vrijzinnig christelijke familie. “Mijn ouders waren zeer liberaal. M’n vader was lid van de Nederlands Hervormde kerk, mijn moeder van de Remonstrantse Broederschap. Ik werd volledig vrijgelaten om m’n eigen mening te vormen en dat waardeerde ik ten zeerste.”

“De aanleiding om me in het debat te mengen, waren stukken in NRC Handelsblad van toenmalig CDA-minister Ernst Hirsch Ballin, waarin hij betoogde dat de rechtstaat zonder het geloof moeilijk te handhaven is. Het was in 1994 in aanloop naar de verkiezingen. Dat vond ik nogal dubieus.” Phillipse diende Hirsch Ballin van repliek in dezelfde krant. “Er is nogal wat voor te zeggen dat het geloof de rechtstaat ook juist kan verstoren. Ik had achtergrondkennis over de filosofiegeschiedenis en verwerkte dat in m’n stukken. Vervolgens vroeg een uitgever of ik het wilde samenvoegen tot een boek – en zo ontstond het ‘Atheïstisch manifest.’”

Openbaringen
Zijn kritische houding naar religie is meer gebaseerd op intellectuele gronden, dan dat hij er negatieve ervaringen mee zou hebben op persoonlijk vlak. Philipse vindt dat geen één religie qua geloofsinhoud goede papieren heeft. “Je hebt Hindoes, christenen en moslims. De vraag, die ik dan stel, is: wie heeft er gelijk en waarop baseren ze hun meningen? De christen beroept zich op openbaringen, hindoes ook. Beide openbaringen spreken elkaar tegen. Waarom zou ik überhaupt geloof schenken aan openbaringen? Allereerst vraag ik me af: in welke van de duizenden goden zou ik moeten geloven? En verder kloppen niet alle historische feiten. Ik zie geen enkele reden om autoriteit toe te kennen aan één van de openbaringen.”
 
Rik Peels, filosoof en schrijver van het boek ‘God bewijzen’ ziet wel argumenten voor het bestaan in God.

“Het is redelijk om in God te geloven, ook als wetenschapper. Als er een almachtige, alwetende, volkomen goede God is die de kosmos heeft gemaakt, dan is het te verwachten dat Hij zichzelf op verschillende manieren laat kennen. Godservaringen zijn in die zin niet vreemd, maar ‘natuurlijk’.” Aldus Peels.

Argumenten zijn niet de basis
“Ik geloof dat er goede argumenten voor Gods bestaan zijn. Maar die zijn niet de basis van mijn geloof. Ik geloof in God omdat ik Hem op verschillende momenten in mijn leven ervaren heb. Ik zie Hem in de natuur, op momenten dat ik in de Bijbel lees. Ik voel zijn aanwezigheid en liefde. Daar kan ik dan vervolgens als filosoof wel op reflecteren. Je kunt ook liefde ervaren van je vrouw of je kinderen en daar als wetenschapper op reflecteren.”

Volgens Peels kan het bestaan van God niet met harde bewijzen worden aangetoond. “Er is geen knock-down argument waar niemand onderuit kan. Maar dat geldt voor zoveel andere dingen die we geloven. Wetenschappers geloven in de Big Bang, maar die kan niemand hard bewijzen. We moeten het doen met sterke aanwijzingen, zoals de uitdijing van het heelal en de achtergrondstraling. Zo zijn er ook aanwijzingen voor het bestaan van God.”

Twijfel
Twijfel over het geloof heeft Peels in zijn eigen leven ook gehad. “Op existentieel niveau heb ik ook twijfel gehad. Dan wist ik het niet meer. Al het lijden in de wereld, kleine kinderen die sterven, waarom laat God dat toe? Of ik ervoer minder van God. Maar zulke perioden van twijfel komen en gaan. Op intellectueel niveau: als je goed gaat nadenken, zijn er weinig sterke argumenten tegen God. Er zijn ook zwakke argumenten voor God, maar de zes die wij in ons boek noemen acht ik behoorlijk sterk. Pogingen van atheïsten om deze argumenten te weerleggen hebben gefaald.”

Peels ziet uit naar het debat met Philipse. “Ik ben benieuwd of ze nog goede argumenten hebben die ik niet ken. De atheïstische argumenten zijn niet altijd even sterk meer. Naast Philipse zit er ook nog een heel publiek voor ons, ik hoop wat karikaturen en misvattingen uit de weg te kunnen ruimen. Het gesprek met Herman Philipse is sowieso erg leuk. Ik mag hem graag en houd van een scherp debat over dingen die er toe doen.”

Het Nationaal Religiedebat is woensdagavond 29 januari vanaf 20.00 live te bekijken op EO.NL/GELOVEN

Bron: CIP

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Meer over